ภว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 44 / 94

…ึงเกิดนั้น ๆ อีกนัยหนึ่ง ตัดบทว่า ตตฺโถนต์ อิว ฯ บัณฑิต นี้ โดยนัยที่กล่าวไว้แล้วในบทว่า "เยฮุยฺเยน ภวนฺตเร " นี้ ๆ อีกอย่างหนึ่ง ความอธิบายนั้น อาจ เพื่อจะสงเคราะห์เข้าด้วยบทว่า "ยการห์" นี้เหมือนกัน เ…

บทที่ 249 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ว่าด้วยนิมิตแห่งทุคติและคตินิมิต ซึ่งเกี่ยวข้องกับผลของกรรมที่เป็นกุศลและอกุศล ที่มีผลต่อการเกิดใหม่ของวิญญาณ โดยกล่าวถึงสถานการณ์ที่กุศลจิตและอกุศลจิตเกิดขึ้นในเวลาเด

… แล้วเกิด ในกามภพนั้นนั่นเอง มีตทาลัมพนะเป็นที่สุด ของสัตว์ที่เหลือ มีชวนะ เป็นที่สุด " า " ฯ บทว่า ภวงฺคกฺขเย วา ความว่า ถ้ามีอายุเหลือเกิน กว่า ๑ ชวนวิถีไป ในกาลนั้น จุติจิตเกิดขึ้นในที่สุดแห่งภวังค์แ…

…ิบายถึงวิถีจิตของสัตว์ที่ประสบความตาย ซึ่งมีอำนาจแห่งกรรมและอนุสัยกิเลส โดยเน้นที่จุติจิตในที่สุดของภวังค์ พร้อมคำอธิบายเกี่ยวกับชีวิตและการเกิดในกามภพ ตามที่ท่านอาจารย์ได้กล่าวในคำสอน ข้อมูลนี้มีความสำ…

…ั้งหลาย ที่เกิดร่วมกับตนฯ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า "ธรรมทั้ง หลายมีใจเป็นหัวหน้าฯ บทว่า ภวนฺตรปฏิสนฺธานวเสน ความว่า ด้วยอำนาจการเชื่อมระหว่างภพก่อนกับระหว่างภพหลัง ให้ติดต่อกัน ดุจเนื่องเป็น…

เนื้อหาในหน้า 252 กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์ โทษ และการเดินทางของวิญญาณในอภิธรรม การกล่าวถึงการเกิดใหม่ของสัตว์ที่มีอวิชชาและตัณหา รวมถึงความสำคัญของใจที่เป็นหัวหน้าในการเกิดเป็นหลักฐานของธรรมท

… มาสู่คลองในมโนทวาร ด้วยอำนาจคตินิมิต ใน ปัญจทวาร ด้วยอำนาจกรรมนิมิต" ฯ ๆ [อธิบายอารมณ์ของปฏิสนธิและภวังค์] หลายบทว่า ปฏิสนธิ ฯเปฯ สพภติ ความว่า ปฏิสนธิและ ภวังค์ทั้ง ๔ มีอารมณ์เป็นปัจจุบัน ย่อมได้ในมโน…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอารมณ์ของปฏิสนธิและภวังค์ โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายการเกิดขึ้นของอารมณ์ในมโนทวารและปัญจทวาร ซึ่งสัมพันธ์กับคตินิมิตและการเก…

…ฆะ โอฆะคืออวิชชา ๑ ฯ โยคะ (กิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพ) ๔ คือ กามโยคะ กิเลสเครื่องประกอบคือกาม ๑ ภวโยคะ กิเลสเครื่องประกอบคือภพ ๑ ทิฏฐิโยคะ กิเลสเครื่องประกอบคือทิฏฐิ ๑ อวิชชาโยคะ กิเลสเครื่อง ประกอบ…

ข้อความให้ความรู้เกี่ยวกับกิเลสต่าง ๆ ที่มีผลต่อจิตใจ เช่น โอฆะที่แบ่งออกเป็น 4 ประเภท, โยคะ 4 ประเภท, คันถะ 4 ประเภท และอุปาทาน 4 ประเภท รวมถึงนิวรณ์ 5 ประเภทที่ขัดขวางการรบกวนจิตใจ ทำให้เกิดความไม่ส

…ัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 310 อนุสัย (กิเลสที่นอนเนื่องอยู่) ๓ คือ กามราคานุสัย อนุสัย คือกามราคะ ๑ ภวราคานุสัย อนุสัยคือภวราคะ ๑ ปฏิฆานุสัย อนุสัยคือปฏิฆะ ๑ มานานุสัย อนุสัยมานะ ๑ ทิฏฐานุสัย อนุสัย คือ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงอนุสัยซึ่งประกอบด้วยกามราคานุสัย, ภวราคานุสัย, ปฏิฆานุสัย และอื่นๆ ที่มีผลต่อกิเลสในจิตใจ นอกจากนี้ยังพูดถึงสัญโญชน์ซึ่งประกอบด้วยกามราค…

…ขเวทนา ทุกขเวทนา และอุเบกขาเวทนา (ด้วย อำนาจแห่งสุข ทุกข์ และอุเบกขา) ฯ ตัณหามี ๓ อย่าง คือกามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา ๆ แต่โดยอำนาจแห่งอารมณ์ ๖ เป็นต้น แยก ประเภทออกเป็นต้นตัณหา ๑๐๘ ๆ อุปาทานมี ๔ ด้วยอำ…

ในหน้าที่ 360 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา กล่าวถึงอายตนะ ๖ และการรับรู้ผ่านสัมผัส การแบ่งประเภทเวทนาเป็น ๓ ประเภท รวมถึงการจัดประเภทตัณหาและอุปาทาน โดยอธิบายเกี่ยวกับความแตกต่างระ

…วิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 361 ก็ในบทว่า อุปาทานปจฺจยา ภโว นี้ แม้อุปปัตติภพท่านก็ประสงค์ เอา ฯ ในคำว่า ภวปจฺจยา ชาติ นี้ ท่านประสงค์เอากรมภพเท่านั้น ฯ จริงอยู่ กรรมภพนั้น ย่อมเป็นปัจจัยแก่ชาติ ภพนอกนี้หาเป…

บทความนี้เป็นการวิเคราะห์เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งพูดถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลให้เกิดชาติและสภาวะต่างๆ เช่น อุปปัตติภพ ชรา มรณะและโสกะ ซึ่งสัมพันธ์กันในทางปรัชญาของพุทธศาสนา โดยมีคำอธิบายที่ชัดเ

… 367 เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าจตุสังเขป ฯ เจตนาที่เป็นปัจจัยแก่ปฏิสนธิต่อไป ในอนาคต ชื่อภพ ในคำว่า กมุมภวสงฺขาโต ภูเวกเทโส นี้ ฯ เจตนาในกรรมภพก่อน เป็นปัจจัยแก่ปฏิสนธิในภพนี้ บัณฑิตพึงทราบ ว่า ชื่อว่าสังขา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงจตุสังเขปซึ่งเป็นเจตนาที่มีความสำคัญต่อการปฏิสนธิและการเข้าใจธรรม ในการอธิบายถึงอวิชชาและตัณหาซึ่งเป็นมูลเหตุของการเกิดภพต่าง ๆ โดยการทราบถึงธรรมที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบันและอนาคต ผ่

…่อัปปนาวิถี ด้วยอำนาจการ เจริญมัคคสัจ ฯ ต่อจากนั้นผลจิต ๒-๓ ดวง เป็นไปแล้วก็ดับไป ฯ ต่อจากนั้นก็เป็นภวังคบาต (จิตตกภวังค์) และ ฯ ส่วนปัจจเวกขณ ญาณทั้งหลาย ทั้งหลาย ตัดภวังค์ขาดแล้ว ย่อมเป็นไปอีก ฯ [สังค…

…ไปสู่นิพพาน พุทธศาสนาพิจารณาอีกทั้งการละกิเลสที่ยังเหลือ ผ่านกรรมและความเป็นจริงในจิตใจที่ยึดติด และภวังคบาตให้ชัดเจน โดยมีมรรคทั้ง ๔ และญาณทัสสนาวิสุทธิเป็นแนวทางสำคัญ ทั้งนี้จะกล่าวถึงประเภทแห่งวิโมกข…

… สำหรับพระอนาคามี อานาคามิผลจิต และสำหรับพระอรหันต์ อรหัตตผลจิต เป็นไปเพียงครั้งเดียวเท่านั้น ก็เป็นภวังคบาต (จิตตก ภวังค์) เทียวฯ ต่อจากนั้น ปัจจเวกขณญาณทั้งหลาย ย่อมเป็นไป ฉะนี้แล ฯ

เนื้อหานี้พูดถึงความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงพระอนาคามีและพระอรหันต์ที่ละกิเลสได้เด็ดขาด ไม่มีเหลือ นอกจากนั้นยังอภิปรายถึงสมาบัติ ผลของสมาบัติ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ ซึ่งเป็นขั้นพื

…เฟื้อในพระอรหันตขีณาสพทักขิเณยยบุคคลว่า ยาวกวญจ ลิจฉวี วช ชีน อรหนฺเตสุ ธมฺมการกขาวรณคุตฺต สุวินิตา ภวิสฺสติ ดูก่อนเหล่าลิงฉวี พวกวัชชียังจักจัด ความรักษาระวังระไวป้องกันอันชอบธรรมในพระอรหันต์ทั้งหลายดี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติพระราชจริยารัฏฐาภิบาลในฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร โดยทรงเน้นการรักษาความถูกต้องในพระพุทธศาสนาและการสนับสนุนคณะสงฆ์ในมณฑลหัวเมือง โดยอ้างอิงถึงพระเจ้าอาชาติสัตรูบรมบพิตรที่ได้

…์ ไม่มีผู้ใดเป็นครู อาจารย์สั่งสอน รู้ชอบไม่วิปริตให้สำเร็จประโยชน์ของพระองค์และผู้อื่นได้ สวากขาโต ภวตา ธม โม ธรรมอที่พระองค์ทรงแสดงสั่งสอนเวไนยสัตว์ ได้ชื่อว่าตรัสชอบแล้ว สุปฏิปันโน ภควโต สาวก สงโฆ สง…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย

…เกิดในดาวดึงสพิภพแล้วทุกประการ เย สตฺตา สญฺญโน อตฺถิ เย จ สตฺตา อสญฺญโน กต์ ปุญญผล มยุห์ สพฺเพ ภาคี ภวนฺตุ เต. สัตว์เหล่าใดมีอยู่ เป็นผู้มีสัญญา รู้จักกำหนดหมาย รู้สึกสุขทุกข์ก็ดี หาสัญญามิได้ก็ดี ขอสัต…

บทความนี้สะท้อนถึงความเป็นผู้มีเมตตาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยเน้นถึงความดีที่พระองค์ทรงประพฤติและบำเพ็ญคุณงามความดีต่อสรรพสัตว์ การกระทำที่มีเจตนาดีและพระราชอัธยาศัยที่เผื่อแผ่คุณ

…ด้ ทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ การที่พระองค์ได้ตรัสรู้ก็เพราะทรงตั้งพระหฤทัยมั่นมาแต่แรกว่า อนิวตฺติ ภวิสฺสามิ พรหมจริยปรายโน เราจักเป็นผู้ไม่กลับ มีพรหมจรรย์เครื่องไปในเบื้องหน้า และต่อมาอีกว่า ยนต์ ปุร…

พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม

…นในคาถาประพันธ์ทั้งหลาย ว่า ปฐวีสโม โน วิรุชฺฌติ อินทขีลูปโม ตาที่ สุพฺพโต รหโทว อเปตกทฺทโม สสารา น ภวนฺติ ตาทิโน ฯ พระอริยะใดเสมอด้วยแผ่นดิน ย่อมไม่แสดงวิการ เป็นผู้คงที่ เปรียบด้วยเสาเขื่อนมีพรตอันดี …

เนื้อหาเกี่ยวกับหลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นความสำคัญของการมีอาการคงที่ในการพัฒนาอริยะธรรม และการหลุดพ้นจากกิเลส เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงอาการยืนหยัดต่อมารและการไม่แสดงวิการ เป็นธรรมที่สูงส่งส

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 144 อุปาทานียะ [ เกื้อกูลแก่อุปาทาน ]. อุทเร ภวํ อุทรีย์ [ โภชนะ] มีในท้อง ชื่อ อุทรียะ [ โภชนะ มีในท้อง ]. ในพหุลตัทธิต ลง อายุ ปัจจัย อย่างนี้ อภ…

ในหนังสือเล่มนี้ กล่าวถึงอุปาทานียะและพหุลตัทธิต รวมถึงการใช้คำว่า อภิชฌา สีติ และ ทยา ในการแสดงความปกติและความมากในแต่ละชนหรือประเทศ นอกจากนี้ยังได้อธิบายเกี่ยวกับปัจจัย 5 ตัวในเสฏฐตัทธิต รวมถึงตัวอย

…าต และ กิตก์ - หน้าที่ 153 ๖. อชฺชตฺตนี ป. อี. อา. Q. ม. โอ." ตฺถ. เส. วห์. อุ อ." มหา. อ๋. มเท. ๓. ภวิสฺสนฺติ ป. สฺสติ. สฺสนฺติ. สฺสเต. สฺสนเต. ม. สฺสสิ. สฺสถ. สฺสเส. สฺสวเห. Q. สฺสามิ. สสาม. สฺสํ. สสา…

เนื้อหาเล่มนี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยากรณ์ในส่วนของวจีวิภาค โดยเน้นการแบ่งกาลที่เป็นประธาน เช่น กาลปัจจุบัน, กาลล่วงหน้า พร้อมตัวอย่างการใช้ในประโยคที่ชัดเจน. คุณสามารถศึกษาเชิงลึกบนเว็บไซต์ dmc.tv.

…๒ ๔ ๔ สู่บ้าน เพื่อบิณฑะ, เอวรูป์ กมฺม อกาสึ. [ข้า] ได้ทำแล้ว ๒ ซึ่งกรรม มีอย่างนี้เป็นรูป ๒ o ด ๓. ภวิสฺสนฺติ บอกอนาคตกาลแห่งปัจจุบัน แปลว่า 'จัก' อุ, ธมฺม สุนิสสาม, ข้า ท. จักฟัง ซึ่งธรรม ๒ ๒ ๘. กาลาต…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในส่วนของ วจีวิภาค โดยเฉพาะในเรื่องของอนาคตกาล และวิธีการบอกอนาคตกาลในปัจจุบันและอดีต โดยมีตัวอย่างการใช้คำในบาลี เช่น 'จัก' ในการบอกอนาคตกาล นอกจากนี้ยังพูดถึงกา

…วกัน, แสดงแต่พอเป็นตัวอย่าง ดังนี้ :- * * ภู ๑. หมวด ภู ธาตุ เป็นไปในความ มี, ในความ เป็น [ภู + อ = ภว + ติ] สำเร็จ รูปเป็น ภวติ ย่อมมี, ย่อมเป็น ทุ เป็นไปในความ มี, ในความ เป็น [หุ + อ = โห + ติ] สำเร็…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงวิภัตติที่บอกกาลบทวาจนะและบุรุษซึ่งประกอบด้วยธาตุที่เป็นมูลราก ธาตุแบ่งออกเป็น 4 หมวดตามประเภท โดยยกตัวอย่างธาตุต่างๆ เช่น ภู, ทุ, สี, มรุ, ปจุ และอิกฺขุ รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงรู