หน้าหนังสือทั้งหมด

อุปสรรคและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
108
อุปสรรคและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
ควานหา ว่าศูนย์กลางกายฐานที่ 7 อยู่ตรงไหน ควานหากันทั้งชั่วโมง 2 ชั่วโมง ก็เลยเสียเวลา ทำให้จิต หยาบ ไม่ได้อะไร เอาเป็นว่าฐานที่ 7 อยู่ในกลางท้องเหนือสะดือขึ้นมา 2 นิ้ว จำแค่นี้พอ ใ…
การที่เราดูไปเฉยๆ เราไม่ได้เอาความคิดมาใช้ ความคิดจะไม่เข้ามาแทรก ถ้าเราสงสัยใจเราจะไม่เป็นหนึ่ง ไม่เป็นเอกัคคตา เพราะฉะนั้น ดูไปเฉยๆ ดูปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเหมือนผู้เจนโลก ดูแล้วจิตใจเป็นปกติ ไม่ยินด
การพิจารณาธรรมในธรรมวินัย
32
การพิจารณาธรรมในธรรมวินัย
…กิดขึ้น เพราะอาศัยอายตนะนั้นๆ รู้ชัดว่า สังโยชน์ที่ยังไม่เกิด เกิดขึ้นได้อย่างไร ที่เกิดขึ้นแล้ว ละเสียได้อย่างไร ที่ละได้แล้ว ไม่ให้เกิดขึ้นอีกต่อไปได้อย่างไรดังพุทธพจน์ว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้…
“ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นดังนี้ว่า อย่างนี้รูป อย่างนี้ความเกิดขึ้น แห่งรูป อย่างนี้ความดับแห่งรูป อย่างนี้เวทนา อย่างนี้ความเกิดขึ้นแห่งเวทนา อย่างนี้ความดับแห่งเวทนา อย่างนี้สัญญา อย่างนี้ความ
อนิจจังและการปิดบัง
47
อนิจจังและการปิดบัง
…ซึ่งมีอยู่ว่าเป็นเรา เป็นของเรา 2. วิจิกิจฉา คือ ความลังเลสงสัยในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นต้น 3. สีลัพพตปรามาส คือ ความยึดมั่นในศีลและข้อวัตรปฏิบัติต่างๆ ที่นอกไปจากมรรคผลปฏิปทา 4. กามราคะ คือ ความกำ…
อนิจจัง ถูกสันตติปิดบัง คือ ความสืบต่อเนื่องกัน เช่น ของเก่าเสื่อมไป ของใหม่เข้ามาเกิดแทน ดังจะเห็นว่า มนุษย์และสัตว์ที่ดำรงชีวิตอยู่นี้ก็เพราะ อวัยวะนั้นๆ เกิดใหม่แทนของเก่าไม่มีอันตราย จึงทรง อยู่ไ
การเรียนสมถะ
58
การเรียนสมถะ
…ภาวนาวิชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ:เทคนิค 19, 2528 หน้า 272 * สีสปาสูตร, สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มก. เล่มที่ 31 ข้อ 1712 หน้า 449 3 พระณรงค์ ทนฺตจิตฺโต, สาระสำคัญพร…
ก็ชื่อได้ว่าเริ่มต้นเรียนสมถะ เมื่อใดที่สามารถทำใจให้สงบได้ก็ชื่อว่า ได้สำเร็จสมถะในขั้นเบื้องต้น สมถะนั้น มีหลายระดับขั้นตั้งแต่เบื้องต้นจนถึงสูงสุด เป็นเรื่องที่ต้องเรียนตลอดชีวิต พระเดชพระคุณ หลวง
ความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ
70
ความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ
…กไปพบซากศพ และช่วยกันเผา ขณะเผาได้ เห็นศพนั้นมีการแปรผันไปต่างๆ เดิมเป็นตัวคนอยู่เต็มทั้งตัว รูปร่างสี สัณฐานก็เป็นรูปคน ครั้นถูกความร้อน ของไฟเผาลน สีก็ดำด่างแปรไป ดำจนคล้ายตะโก หดสั้นเล็กลงทุกทีๆ แล้ว…
12. กายพระโสดาละเอียด 13. กายพระสกทาคา 14. กายพระสกทาคาละเอียด 15. กายพระอนาคามี 16. กายพระอนาคามีละเอียด 17. กายพระอรหัต 18. กายพระอรหัตละเอียด วิปัสสนา 3.3.2 ความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ พระมงคล
หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน
112
หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน
…ฏิบัติ ในบรรดา 10 อย่างนี้ ตัดอรูปกัมมัฏฐาน 4 ออกไป เพราะผู้ที่สามารถนำมาปฏิบัติได้ต้องได้รูปฌาน 4 เสียก่อน จึงเหลือเพียง 6 อย่าง คือ ภูตกสิณ 4 อาโลกสิณ 1 อากาสกสิณ 1 พระมงคลเทพมุนีท่านได้เลือกเอาอาโลกส…
…ฏิบัติ ในบรรดา 10 อย่างนี้ ตัดอรูปกัมมัฏฐาน 4 ออกไป เพราะผู้ที่สามารถนำมาปฏิบัติได้ต้องได้รูปฌาน 4 เสียก่อน จึงเหลือเพียง 6 อย่าง คือ ภูตกสิณ 4 อาโลกสิณ 1 อากาสกสิณ 1 พระมงคลเทพมุนีท่านได้เลือกเอาอาโลกส…
ประเภทของกสิณ
19
ประเภทของกสิณ
…ภท คือ 1. ปฐวีกสิณ กสิณดิน 2. อาโปกสิณ กสิณน้า 3. เตโชกสิณ กสิณไฟ 4. วาโยกสิณ กสิณลม 5. นีลกสิณ กสิณสีเขียว 6. ปีตกสิณ กสิณสีเหลือง 7. โลหิตกสิณ กสิณสีแดง 8. โอทาตกสิณ กสิณสีขาว 9. อาโลกกสิณ 10. อากาสกส…
…ภท คือ 1. ปฐวีกสิณ กสิณดิน 2. อาโปกสิณ กสิณน้า 3. เตโชกสิณ กสิณไฟ 4. วาโยกสิณ กสิณลม 5. นีลกสิณ กสิณสีเขียว 6. ปีตกสิณ กสิณสีเหลือง 7. โลหิตกสิณ กสิณสีแดง 8. โอทาตกสิณ กสิณสีขาว 9. อาโลกกสิณ 10. อากาสกส…
การเพ่งปฐวีกสิณ
22
การเพ่งปฐวีกสิณ
ให้ดูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับด…
ให้ดูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับด…
การทำองค์กสิณสีเขียว
24
การทำองค์กสิณสีเขียว
…เอาแต่กลีบดอกล้วนๆ โดยที่ไม่ให้มีเกสรหรือก้านปรากฏให้เห็นเลย หรือถ้าจะใช้ ผ้า กระดาษ ก็ต้องใช้กระดาษสีเขียวมาตัดเป็นวงกลม กว้าง 1 คืบ 4 นิ้ว เอาสีเขียวมาทาบน แผ่นวงกลมให้เรียบร้อย ตัดขอบด้วยสีขาวหรือแดง…
…เอาแต่กลีบดอกล้วนๆ โดยที่ไม่ให้มีเกสรหรือก้านปรากฏให้เห็นเลย หรือถ้าจะใช้ ผ้า กระดาษ ก็ต้องใช้กระดาษสีเขียวมาตัดเป็นวงกลม กว้าง 1 คืบ 4 นิ้ว เอาสีเขียวมาทาบน แผ่นวงกลมให้เรียบร้อย ตัดขอบด้วยสีขาวหรือแดง…
การเจริญสีลานุสติ
61
การเจริญสีลานุสติ
ส่วนอานิสงส์ของสังฆานุสติ เช่นเดียวกับพุทธานุสติ และธัมมานุสติ 2.11 การเจริญสีลานุสติ สีลานุสติ คือ การตามระลึกถึงศีลที่ตนรักษาไว้โดยปราศจากโทษอยู่เนือง ๆ ศีลที่รักษานั้น จะเป็นศ…
ส่วนอานิสงส์ของสังฆานุสติ เช่นเดียวกับพุทธานุสติ และธัมมานุสติ 2.11 การเจริญสีลานุสติ สีลานุสติ คือ การตามระลึกถึงศีลที่ตนรักษาไว้โดยปราศจากโทษอยู่เนือง ๆ ศีลที่รักษานั้น จะเป็นศ…
ความเป็นไปของชีวิตและความตาย
84
ความเป็นไปของชีวิตและความตาย
…มิต เพราะไม่กำหนดว่า จะพึงเป็นอยู่เพียงเท่านี้ ไม่เป็นอยู่ต่อแต่นี้ไป เพราะว่าสัตว์ทั้งหลาย ย่อมตายเสียตั้งแต่ในเวลาที่ยังเป็นกลละก็มี ในเวลาที่ยังเป็นอัมพุทะ เป็นเปสิ เป็นมนะ อยู่ใน ครรภ์ได้เดือน 1 ได้…
อนึ่ง ชีวิตนั้นต้องได้รับความร้อนและความเย็นแต่พอสมควรเท่านั้นจึงเป็นไปได้ แต่ เมื่อบุคคลถูกความเย็นหรือความร้อนเกิน ครอบงำาเอา ย่อมวิบัติไป อนึ่ง ชีวิตนั้นได้ความเป็นไปสม่ำเสมอแห่งมหาภูต (คือธาตุ 4)
การเจริญกัมมัฏฐานใน 2 หมวด
102
การเจริญกัมมัฏฐานใน 2 หมวด
…น ผู้เจริญจะต้องท่องบ่นโดยความเป็น ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เป็นต้น ประการเดียว ไม่ต้องพิจารณาโดยความเห็นสี เป็นปฏิกูล เป็น ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ แต่อย่างใด ฝ่ายอาจารย์ผู้สอนก็ไม่ต้องสอนให้พิจารณาถึงสี ถึงความปฏ…
และ วักกปัญจกะ ในคัมภีร์ท่านกล่าวว่า บุคคลที่ทำการเจริญกัมมัฏฐานนี้ มีอยู่ด้วยกัน 3 พวก คือ 1. ติกขบุคคล 2. มัชฌิมบุคคล 3. มันทบุคคล บุคคลที่มีบารมีแก่กล้า บุคคลที่มีบารมีปานกลาง บุคคลที่มีบารมีอ่อน ใ
มูตร
124
มูตร
32. มูตร (มุตต์) โดยสี : มีสีดังสีเหมือนน้าต่างถั่วราชมาส โดยสัณฐาน : มีสัณฐานเหมือนน้ำที่อยู่ในหม้อน้ำซึ่งเขาวางคว่ำไว้ โ…
…งตามลำดับ (อนุโลม) และย้อนลำดับ (ปฏิโลม) โดยไม่ข้ามขั้นตอน แล้วพิจารณาดูให้ชัดในอาการเหล่านั้น โดยดูสี ดูสัณฐาน ที่ตั้ง ที่เกิด และกลิ่น พิจารณาให้เห็นเป็นสิ่งที่ปฏิกูล เปื่อยเน่า ผุพัง เป็นอสุภะ ไม่งดง…
การพิจารณาโกฏฐาสะ
127
การพิจารณาโกฏฐาสะ
… ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ คือ ในขณะที่พิจารณาไปตามลำดับตั้งแต่ เกสาจนถึง มุตฺต์ โดย อน…
… ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ คือ ในขณะที่พิจารณาไปตามลำดับตั้งแต่ เกสาจนถึง มุตฺต์ โดย อน…
สมาธิและวิริยะ
128
สมาธิและวิริยะ
…้นก็จะไหม้ละลายไป หรือเย็นเกินไปก็จะไม่สุกปลั่ง จะทำเป็นเครื่องประดับอันใดก็มิได้ การปฏิบัติตามหลัก สีติภาวสูตร นั้น พระโยคีบุคคลต้องปฏิบัติตามข้อธรรม 6 ประการ เพื่อทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพานที่เรียกว่า สีต…
สมาธิและวิริยะจะได้มีกำลังเสมอกัน อันจะทำให้ได้ ฌาน มรรค และผล การปฏิบัติตามหลัก อธิจิตตสูตร นั้น ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาในนิมิตทั้ง 3 คือ สมาธินิมิต จิตใจเข้าสู่ความสงบ ปัคคหนิมิต จิตใจเกิดความพยายาม
การพิจารณาซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
20
การพิจารณาซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
…ซากสัตว์ เช่น ซากสุนัขก็ได้ หากหาศพที่เป็นเพศเดียวกับตนไม่ได้บางกรณี 2. วินีลกอสุภ พิจารณาซากศพที่มีสีเขียวคล้ำ บริกรรมว่า วินีลก ปฏิกูล ๆ ๆ (ศพ ที่มีสีเขียว น่าเกลียด น่าขยะแขยง) ซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนได้อุ…
พิจารณาสลับไปเช่นนี้ ถ้าเมื่อใดหลับตาแล้วปรากฏภาพซากศพนั้นเหมือนเมื่อลืมตาก็จะได้ อุคคหนิมิต อุคคหนิมิตเป็นนิมิตที่ปรากฏทางใจชัดที่ศูนย์กลางกายจะเห็นเป็นซากศพน่าเกลียด น่ากลัวชวนให้ขยะแขยงสะอิดสะเอียน
การพิจารณาซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน (ต่อ)
21
การพิจารณาซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน (ต่อ)
…อดไหล บางครั้ง ก็จะเหมือนผ้าแดงต้องลมพัดและไหวๆ อยู่ส่วนปฏิภาคนิมิตจะเห็นซากศพเหมือนรูปปั้นกำมะหยี่ สีแดง จากนั้นจะค่อยๆ กลั่นตัวใสขึ้นๆ จนใจรวมหยุดตกศูนย์เข้าถึงดวงปฐมมรรค 9. ปุพวกอสุภ พิจารณาซากศพที่ม…
6. วิกขิตตกอสุภ พิจารณาซากศพที่กระจาย อวัยวะกระเด็นไปคนละทิศละทาง ต้อง นําส่วนที่กระจัดกระจายในที่ต่าง ๆ มากองไว้ในที่เดียวกัน กำหนดบริกรรมว่า วิกขิตตก ปฏิกูล ๆ ๆ (ศพวิกขิตตกะ เป็นของน่าเกลียด น่าขยะแ
พรหมวิหาร 4
33
พรหมวิหาร 4
…ติเพื่อทำให้ถึงสมถะ คือใจหยุด ทั้งยังเป็นปัจจัย ให้เข้าถึงพระนิพพานอีกด้วย 1 2 เตวิชชสูตร, ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค, มก. เล่ม 12 หน้า 272. อรกชาดก ทุกนิบาต, มก. เล่ม 57 ข้อ 187-188 หน้า 118. 24 DOU ส ม า ชิ…
พรหมวิหารเป็นหลักปฏิบัติที่มีการปฏิบัติอย่างแพร่หลายทั้งในอดีตและปัจจุบัน แต่ก็ มีวิธีการปฏิบัติที่แตกต่างกันออกไปบ้าง ดังนั้นในบทเรียนนี้จึงได้นำเอาหลักการปฏิบัติ พรหมวิหารโดยยึดตามแบบแผนในคัมภีร์ เพ
การเจริญเมตตาต่อบุคคลที่เป็นกลางและศัตรู
44
การเจริญเมตตาต่อบุคคลที่เป็นกลางและศัตรู
…ใคร่มากเป็นพวกเดียวกัน เพราะตั้งอยู่ในฐานะ เป็นที่รักเหมือนกัน) ดังนี้แล้วเรียกว่า เจริญภาวนาจนเป็น สีมส้มเภทเมตตา สําหรับผู้ที่ไม่มีบุคคลที่เป็นศัตรู ด้วยอำนาจวาสนาบารมีในชาติก่อนตามมาสนอง หรือด้วยไม่เ…
เอส อติปิยปุคฺคโล สุขิโต โหตุ, นิททุกฺโข โหตุ ขอบุคคลที่รักใคร่มากนั้นจงมีความสุขเถิด, จงอย่ามีความทุกข์เลย เพียรเจริญเมตตาซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะถึงขั้นอัปปนาสมาธิเช่นเดียวกัน ทำฌาน จิตนั้นให้อ่อนนุ่
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ
54
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ
…ยศีลวัตร หมองูได้จับเราผู้ประพฤติธรรม รักษาอุโบสถให้เล่นรำ อยู่ที่ใกล้ประตูพระราชวัง หมองูนั้นคิดเอาสีเช่นใด คือ สีเขียว สีเหลือง หรือสีแดง เราย่อม เปลี่ยนไปตามจิตของเขา แปลงกายให้เหมือนที่เขาคิด เราได้…
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ ครั้งพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพญานาคชื่อภูริทัตตะ ได้อธิษฐานอุโบสถศีลแล้ว ขึ้นไปนอนขดอยู่บนจอมปลวกครั้งนั้นถูกพราหมณ์หมองูใช้ยามีพิษร้อนแรงเหมือนไฟบรรลัยกัลป์ ราดใส่ทั่วทั้งต