หน้าศัพท์เฉพาะ

อคฺคิปาริจริยา

การบำเรอซึ่งไฟ

อคฺคิปาริจริยา

น.อิต.
ประเภท: นามนามเพศ: อิตถีลิงค์เล่ม: 1-4

การบำเรอซึ่งไฟ

น.,อิต. การบำเรอซึ่งไฟ แจกเหมือน กญฺญา เช่น ป.เอก. อคฺคิปาริจริยา อ. การบำเรอซึ่งไฟ เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส วิ.ว่า อคฺคิสฺส ปาริจริยา = อคฺคิปาริจริยา คำว่า ปาริจริยา ในคำว่า อคฺคิปาริจริยา มาจาก ปริ บทหน้า + จร ธาตุ ในความประพฤติ ด้วย อำนาจ ปริ อุปสัคอยู่หน้า แปลว่า บำเรอ + ณฺย ปัจจัย เป็นปัจจัยที่เนื่องด้วย ณ ตามปกติต้นธาตุ เป็นรัสสะ ต้องทีฆะ ตรงศัพท์นี้ไม่ทีฆะต้นธาตุ แต่ทีฆะต้นศัพท์ คือทีฆะ อ ที่ ป เป็น อา (เหมือน ปาฏิกงฺขา) ลบ ณฺ เหลือไว้แต่ ย ลง อิ อาคม อิต. ลง อา เครื่องหมายอิต. ได้รูปเป็น ปาริจริยา แปลว่า การบำเรอ เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ปริจรณํ = ปาริจริยา การบำเรอ ชื่อว่า ปาริจริยาๆ การบำเรอ

อคฺคิสฺส ปาริจริยา = อคฺคิปาริจริยา

แจกเหมือน กญฺญา
แปลง ยุ เป็น อณ ได้รูปเป็น ปริจรณ แปลว่า เป็นที่บำเรอ เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ. ว่า ปริจรติ เอตฺถาติ ปริจรณํ (ฐานํ) เขา ย่อมบำเรอ ในที่นั่น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่า ปริจรณํๆ เป็นที่บำเรอ