อตฺถานตฺถชานนก

ว. ผู้รู้ซึ่งประโยชน์และความ ฉิบหายมิใช่ประโยชน์ ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. อตฺถานตฺถชานนโก (เถโร) อ. พระเถระ ผู้รู้ซึ่งประโยชน์และความฉิบหายมิใช่ประโยชน์ เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส มีนบุพพบทกัมมธารย สมาส และอสมาหารทวันทวสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ นบุพ.กัม.วิ. น อตฺโถ = อนตฺโถ (วินาโส) อ.ทวัน.วิ. อตฺโถ จ อนตฺโถ จ = อตฺถานตฺถา ฉ.ตัป.วิ. อตฺถานตฺถานํ ชานนโก = อตฺถานตฺถชานนโก (เถโร) พระเถระ ผู้รู้ซึ่งประโยชน์และความฉิบหายมิใช่ประโยชน์ ท. ชื่อว่า อตฺถานตฺถชานนโกๆ ผู้รู้ซึ่งประโยชน์และความฉิบหายมิใช่ประโยชน์ ดู อตฺถธมฺมานุสาสก คำว่า ชานนก ในคำว่า อตฺถานตฺถชานนโก มาจาก ญา ธาตุ ในความรู้ + ณฺวุ ปัจจัย แปลง ญา ธาตุ เป็น ชา เฉพาะ ญา ธาตุ แปลง ณฺวุ เป็น อานนก ลบ อา ที่ ชา ได้รูปเป็น ชานนก แปลว่า ผู้รู้ เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ วิ.ว่า ชานาตีติ ชานนโก (เถโร) พระเถระใด ย่อมรู้ เหตุนั้น พระเถระนั้น ชื่อว่า ชานนโกๆ ผู้รู้