ความหมาย
อันไม่ให้เจริญแล้ว
ต้นฉบับ
ก. อัน…ไม่ให้เจริญแล้ว น + ภู ธาตุ ใน ความมี, ความเป็น + เณ ปัจจัยในเหตุกัตตุวาจก + ต ปัจจัย เป็นเหตุกัมมวาจก แปลง น เป็น อ เพราะ พยัญชนะอยู่หลัง รัสสะ อู ที่ ภู ธาตุ เป็น อุ พฤทธิ อุ เป็น โอ แปลง โอ เป็น อว ได้รูปเป็น อภว ด้วย อำนาจ เณ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุ เป็น อา ลบ ณ เหลือไว้แต่ เอ เป็น อภาเว ลง อิ อาคม ลบ เอ ที่ เว ได้รูปเป็น อภาวิต ตามรูปศัพท์แปลว่า อัน… ไม่ให้มีแล้ว, ไม่ให้เป็นแล้ว แต่นิยมแปลว่า อัน…ไม่ให้เจริญแล้ว ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. อภาวิโต (สมาธิ) อ. สมาธิ อัน...ไม่ให้ เจริญแล้ว อิต. ลง อา เครื่องหมายอิตถีลิงค์ แจกเหมือน กญฺญา เช่น ป.เอก. อภาวิตา (ปญฺญา) อ. ปัญญา อัน...ไม่ให้เจริญแล้ว นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ทุ.เอก. อภาวิตํ (จิตฺตํ) ซึ่งจิต อันอันบุคคลไม่ให้เจริญแล้ว [ธ. ๑: นนฺทตฺเถรวตฺถุ หน้า ๑๑๓]
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน ปุริส
หมายเหตุ
ธ. ๑: นนฺทตฺเถรวตฺถุ หน้า ๑๑๓ | แปลง น เป็น อ เพราะ พยัญชนะอยู่หลัง รัสสะ อู ที่ ภู ธาตุ เป็น อุ พฤทธิ อุ เป็น โอ แปลง โอ เป็น อว ได้รูปเป็น อภว ด้วย อำนาจ เณ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุ เป็น อา ลบ ณ เหลือไว้แต่ เอ เป็น อภาเว ลง อิ อาคม ลบ เอ ที่ เว ได้รูปเป็น อภาวิต ตามรูปศัพท์แปลว่า อัน… ไม่ให้มีแล้ว, ไม่ให้เป็นแล้ว แต่นิยมแปลว่า อัน…ไม่ให้เจริญแล้ว