หลักฐานธรรมกาย ตอนที่ 31 พระไตรปิฎกเขมรและจารึกนครวัด

รายงานเดือนกุมภาพันธ์ 2561 บันทึกการตามหาคำว่าธรรมกายในกัมพูชา ตั้งแต่พระไตรปิฎกฉบับพิมพ์ไปจนถึงจารึกบนเสาของนครวัด

สี่ตำแหน่งในพระไตรปิฎกกัมพูชา

คณะ DIRI ทำงานร่วมกับผู้รู้ท้องถิ่นเพื่อตรวจพระไตรปิฎกฉบับกัมพูชาจำนวน 110 เล่ม ต้นฉบับรายงานว่าพบคำว่าธรรมกายในเล่ม 18, 72, 73 และ 76 โดยระบุพระสูตรและหน้าหนังสือไว้ในเชิงอรรถ การตรวจสอบจึงเริ่มจากแหล่งเอกสารที่มีตำแหน่งอ้างอิงชัดเจน และอาศัยผู้เชี่ยวชาญภาษาเขมรช่วยสืบค้น

จากหนังสือจารึกสู่ภาพถ่าย IMA.9

การหารือกับนักวิชาการนำไปสู่งานแปลจารึกนครวัดของเสาวรส เปา และเอกสารจารึกชุดอื่น ต่อมาคณะพบสำเนาภาพถ่ายจารึก IMA.9 ในหนังสือ The Inscriptions of Angkor Wat ที่ห้องสมุดพิพิธภัณฑสถานพระนโรดมสีหนุ ภาพถ่ายช่วยชี้ตำแหน่งข้อความ แต่คณะยังต้องตรวจว่าจารึกต้นฉบับอยู่ที่ใด

ตรวจจารึกต้นฉบับในพื้นที่นครวัด

ผู้เขียนรายงานว่าทีมงานเดินทางไปนครวัดและพบจารึกที่ต้องการบนเสาในพื้นที่จริง จึงได้ข้อมูลต่อเนื่องกันทั้งงานแปล สำเนาภาพถ่าย และตัวจารึก การสำรวจครั้งนี้ยังนำไปสู่แผนศึกษาจารึกนครวัดและพื้นที่ประวัติศาสตร์อื่นของกัมพูชาต่อ โดยความเชื่อมโยงของคำว่าธรรมกายในแต่ละยุคเป็นคำถามที่คณะตั้งใจศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม

แหล่งที่มา

เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๑๘๒ เดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๑

อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 31 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ