หลักฐานธรรมกาย ตอนที่ 32 จารึกและคัมภีร์ธรรมกายในไทย

รายงานเดือนมีนาคม 2561 รวบรวมหลักฐานที่ DIRI ศึกษาในประเทศไทย โดยอ่านทั้งรูปแบบเอกสารและเนื้อหาที่กล่าวถึงธรรมกายกับพระญาณของพระพุทธเจ้า

หลักฐาน 14 ชิ้นที่รายงานไว้ในปี 2561

ผู้เขียนสรุปหลักฐานในไทยที่คณะรวบรวมได้ขณะนั้นเป็นศิลาจารึก 6 หลัก จารึกลานเงิน 1 ชิ้น คัมภีร์ใบลานและหนังสือพับสา 6 คัมภีร์ และหนังสืออีก 1 เล่ม เอกสารเหล่านี้ใช้วัสดุ อักษร และภาษาต่างกัน จึงเปิดให้ศึกษาทั้งวิธีเก็บรักษาข้อความและความหมายของคำว่าธรรมกายในแต่ละแหล่ง

รูปกายและธรรมกายในบทสรรเสริญ

ตัวอย่างสำคัญคืออุปปาตสันติ ซึ่งผู้เขียนอ่านว่าแยกรูปกายกับธรรมกาย และกล่าวถึงการเห็นด้วยปัญญา ส่วนคาถาที่ 11 ในจตุรารักขาพรรณนาธรรมกายร่วมกับพระญาณอันไม่ทั่วไปแก่ผู้อื่น บทความจึงพิจารณาถ้อยคำเหล่านี้ในฐานะเนื้อหาสรรเสริญพุทธคุณและข้อมูลเกี่ยวกับพุทธานุสติ

พระธัมมกายาทิและเอกสารจากวัดโพธิ์

ต้นฉบับยังยกพระธัมมกายาทิฉบับเทพชุมนุมซึ่งระบุว่าสร้างในสมัยรัชกาลที่ 3 มาอธิบายการระลึกถึงธรรมกายและพระสัพพัญญุตญาณ พร้อมกล่าวถึงคัมภีร์วัดป่าสักน้อยและจารึกลานเงินจากวัดพระเชตุพนฯ การเชื่อมข้อความเหล่านี้เข้ากับคำสอนหลวงปู่สดเป็นแนววิเคราะห์ของผู้เขียน ซึ่งนำเอกสารหลายประเภทมาพิจารณาร่วมกัน

แหล่งที่มา

เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๑๘๓ เดือนมีนาคม ๒๕๖๑

อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 32 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ