การให้ทานและเหตุผลในการให้ : หน้า 6/183

บอทรงอนุเคราะห์รับภัตตาหารของข้าพระองค์ ด้วยเถิด” พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับนิมนต์ โดยดุษณีภาพ อุบาสกดีใจมากที่จะได้ทำบุญ ใหญ่ เขารีบเดินน่าหน้า เมื่อถึงบ้านก็รีบจัดแจง ปูลาดอาสนะ แล้วนิมนต์ให้ประทับบนอาสนะ จากนั้นจึงถวายภัตตาหารอันประณีต ครั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าเสวยเสร็จแล้ว จึงทรงกล่าว อนุโมทนาว่า คอ คนในโลกนี้ให้ทานด้วยเหตุ ๔ ประการ (๑) บางคนให้ทานเพราะหวังอยากได้ เช่น อยากประสบความสำเร็จในชีวิต หรือ พรั่งพร้อมด้วยลาภ ยศ สรรเสริญ สุข (๒) บางคนให้ทานเพราะความกลัว เช่น กลัวลำบาก กลัวความยากจน ถ้าไม่ ทำทานกลัวว่าเกิดมาภพชาติต่อไปจะเป็น คนยากจนอนาถา (๓) บางคนให้ทานเพราะคิดว่า เขา เคยให้เรามาก่อน เราควรจะให้ตอบ การให้ ทานอย่างนี้เป็นการตอบแทนคุณ เป็นการ เกื้อกูลกัน ถือว่าเป็นคนกตัญญูกตเวที แม้เขา ไม่เคยขอของใด ๆ คืน แต่เพราะเห็นความดี ที่เขาเคยทำให้ จึงตอบแทนคุณ (๔) บางคนให้ทานเพราะคิดว่า เขาจะ ให้เราตอบแทน เป็นลักษณะการทำบุญเพื่อจะ ได้ทวงคุณ ซึ่งถือว่ายังไม่เข้าใจคุณค่าของการ ให้ทานอย่างแท้จริง (๕) บางคนให้ทานเพราะคิดว่า ทาน เป็นความดี เป็นประโยชน์ใหญ่ทั้งต่อผู้ให้และ ผู้รับ โลกดำรงอยู่ได้ด้วยการให้ การให้เป็น ทางมาแห่งทรัพย์สมบัติ ทั้งที่เป็นของมนุษย์ และของทิพย์ และยังอำนวยผลให้สามารถ ปฏิบัติธรรมได้สะดวก บรรลุมรรค ผล นิพพาน ได้อย่างง่ายดาย จึงให้ทานด้วยใจที่ผ่องใส (๖) บางคนให้ทานเพราะคิดว่า เรา หุงหากินได้ แต่คนเหล่านี้หุงหากินไม่ได้ การ ไม่ให้คนเหล่านี้เป็นสิ่งไม่ควร หมายความว่า หากเห็นยาจกวณิพกพเนจรมาขอทานที่บ้าน ๐๔ อยู่ในบุญ กรกฎาคม ๒๕๕๘