ประเภทของเจดีย์และอานิสงส์การสร้างพระพุทธรูป : หน้า 38/51

๗๒ ๑. ธาตุเจดีย์ ได้แก่พระเจดีย์ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะสร้างขึ้นได้ก็ต่อเมื่อ พระองค์เสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว ๒. บริโภคเจดีย์ ได้แก่บริขารและสถานที่ซึ่งพระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงใช้สอย เช่น ต้นโพธิ์ เป็นต้น แม้พระ ตถาคตเจ้าจะทรงพระชนม์อยู่หรือดับขันธปรินิพพาน แล้วก็เป็นเจดีย์ได้ ๓. อุทเทสิกเจดีย์ ได้แก่พระพุทธรูป ซึ่งในขณะที่ พระองค์ยังทรงพระชนม์อยู่ ก็ยังไม่มีความจําเป็นจะ ต้องสร้าง ในยุคหลังมีการบันทึกคำสอนของพระสัมมาสัม พุทธเจ้าไว้ในคัมภีร์หรือใบลาน พระเถระผู้เป็นบัณฑิต ทั้งหลายจึงอนุโลมให้พระคัมภีร์และสถานที่เก็บพระ คัมภีร์เป็นเจดีย์ประเภทที่ ๔ เรียกว่า “ธรรมเจดีย์” พระอานนท์มาใคร่ครวญว่า ธาตุเจดีย์ และอุทเทสิก เจดีย์ ก็ยังไม่อาจจะสร้างได้ จึงขอพระบรมพุทธานุญาต ปลูกต้นโพธิ์ขึ้น เพื่อเป็นที่สักการบูชาของมหาชนใน คราวที่พระบรมศาสดาเสด็จจาริกไปต่างถิ่น ก็ได้รับ พุทธานุญาต จึงมีการปลูกต้นโพธิ์ขึ้น โดยได้รับการ อุปถัมภ์จากพระเจ้าปเสนทิโกศลท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี และมหาอุบาสิกาวิสาขา พร้อมกับมหาชนมาร่วมกันปลูก ซึ่งนับเป็นเจดีย์แห่งแรกทีเดียว การสร้างพระเจดีย์หรือพระพุทธรูปซึ่งเป็นที่ สักการบูชาเป็นสัญลักษณ์แทนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า มีอานิสงส์มากมาย พระเถระผู้เป็นบัณฑิตในกาลก่อน ได้บันทึกไว้ว่า ผู้สร้างพระพุทธรูปด้วยแร่ดีบุก จะได้เกิดเป็นเทวดาที่ มียศศักดิ์มาก • ผู้สร้างพระพุทธรูปด้วยเงิน จะได้เกิดเป็นพระเจ้า จักรพรรดิ ได้ครอบครองรัตนะทั้ง ๗ ผู้สร้างพระพุทธรูปด้วยทองเหลืองและทองสัมฤทธิ์ จะ ได้เป็นบรมกษัตริย์ซึ่งมีพระราชสมบัติมาก • ผู้สร้างพระพุทธรูปด้วยศิลา จะได้เป็นท้าวสักกเทวา ธิราช ครองความเป็นใหญ่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ • ผู้สร้างพระพุทธรูปด้วยไม้โพธิ์และแก่นจันทร์ จะได้เป็น พระราชาในประเทศราช บริบูรณ์ด้วยกองทัพที่มีอานุภาพ มาก • ผู้สร้างพระพุทธรูปด้วยทองค่าธรรมชาติ แม้ปรารถนา จะเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอนาคตกาล ก็จะสำเร็จ ได้ดังใจปรารถนา ๗๓