DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 302 / 303

…531. * พระราชภาวนาวิสุทธิ์ พระธรรมเทศนา 20 มิถุนายน 2531 - บ ท ที่ 4 นิ มิ ต แ ล ะ ก า ร น ก นิ มิต DOU 41

คําอธิบายนิมิตในแง่ของการปฏิบัติ 1. บริกรรมนิมิต' คือสิ่งที่เราสร้างขึ้น วาดมโนภาพขึ้นมา อย่างเช่นนึกถึงดวงแก้ว เราก็วาดมโนภาพ เป็นดวงกลมๆ ใสบริสุทธิ์ นี่ถ้านึกถึงพระแก้วในขั้นของบริกรรมนิมิต ก็เห็นต

…and, p. 69 Dhammakaya Foundation, Meditator 's Handbook, Bangkok : Sukhumvit Printing Co., Ltd., 42 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

ตนเองเดือดร้อน เช่น นึกถึงภาพสงคราม การฆ่าฟันกัน การตีรันฟันแทง เป็นต้น สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ไม่ควรนึกถึงเพราะทำให้ใจของผู้ปฏิบัติฟุ้งซ่านไม่เป็นทางมาแห่งความ สงบใจได้ จึงไม่ควรนึกถึง 4.4 นิมิตที่แ

…ึ้นมาใหม่แทนดวงเก่า หรือเมื่อนิมิตนั้นไปปรากฏที่อื่น ที่มิใช่ บ ท ที่ 4 น ม ต แ ล ะ ก า ร น ก น ม ต DOU 43

จากการศึกษาคำสอนของครูบาอาจารย์ เราสามารถจะสรุปออกมาได้อย่างนี้ว่า การนึกนิมิต สามารถแบ่งการนึกได้ตามลักษณะดังต่อไปนี้ คือ 1. สัณฐานหรือรูปร่างของนิมิต จะเป็นรูปร่างอย่างไรก็ได้ขอเพียงเป็นสิ่งที่สามาร

…ูกบังคับให้ภาวนา ถูกบังคับให้นักนิมิต 1 พระราชภาวนาวิสุทธิ์, พระธรรมเทศนา, วันที่ 19 มีนาคม 2536 44 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

ศูนย์กลางกาย ให้ค่อยๆ น้อมนิมิตเข้ามาอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่มีการบังคับ และเมื่อนิมิตมาหยุดสนิท ณ ศูนย์กลางกาย ให้วางสติลงไปยังจุดศูนย์กลางของดวงนิมิต ด้วยความรู้สึกคล้ายมีดวงดาวดวงเล็กๆ อีก ดวงหนึ่งซ

…1 1 พระราชภาวนาวิสุทธิ์, พระธรรมเทศนา, วันที่ 19 มีนาคม 2536 บ ท ที่ 4 น ม ต แ ล ะ ก า ร น ก นิ มิต DOU 45

ในการนึกนิมิต มีนักปฏิบัติธรรมหลายท่านนึกนิมิตไม่ออก ทั้งนี้ก็เพราะ 1. ไม่คุ้นในการนึกถึงนิมิต เช่น ไม่คุ้นกับการนึกองค์พระ หรือดวงแก้ว 2. ไม่เข้าใจคำว่า นึกอย่างสบาย ทำให้ไปเพ่ง คือ กดลูกนัยน์ตาลงไปด

… * อุบาสิกาถวิล (บุญทรง) วัติรางกูล, เราคือใคร, กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์กรุงเทพฯ, 2530, หน้า 223 50 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

โดยปกติในเวลาทำสมาธิ เรามักจะพบกับใจที่ยังมีสภาพซัดส่าย และคิดไปในเรื่องราวต่างๆ ความคิดที่ปรากฏออกมาพร้อมกับใจที่ซัดส่าย บางครั้งก็เป็นภาพคน สัตว์ สิ่งของ สถานที่ หรือ บางครั้งก็ เป็นเสียงต่างๆ ปรากฏ

…ไปสู่อบาย เมื่อเขาละ ร่างกายนี้แล้วก็จะไปเพียบพร้อมอยู่ในเทวสมาคม บ ท ที่ 5 ก า ร ใ ช้ คำ ภ า ว น า DOU 51

5.3 คำภาวนาที่ใช้ ในการใช้คำภาวนาในการทำสมาธิ มีคำภาวนาให้เลือกใช้ได้มากมาย เช่น พุทโธ ธัมโม สังโฆ สัมมาอะระหัง ยุบหนอ พองหนอ เป็นต้น ซึ่งแต่ละคำล้วนมีวัตถุประสงค์เดียวกันคือ เป็นอุปกรณ์ เพื่อช่วยให้

…ั่น เป็นผู้ตื่นอยู่ตลอดเวลา ไม่งัวเงีย ไม่เหมือนอยู่ในโลกของความฝัน ตื่นมาสู่โลกแห่งความเป็นจริง 52 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

สัมมาอะระหังเป็นถ้อยคำที่ศักดิ์สิทธิ์ สืบทอดกันมายาวนานเป็นพันปี ให้ไว้สำหรับผู้มีบุญ ในกาล ก่อน กว่าจะได้คำนี้มา จะได้ด้วยความยากลำบาก ต้องบอกกันแบบมีพิธีการมาก เพื่อให้รู้คุณค่า ของ คำๆ นี้ ความหมา

…ที่ไม่ได้ตั้งใจ พระราชภาวนาวิสุทธิ์, พระธรรมเทศนา, 7 กันยายน 2540. ร บ ท ที่ 5 การ ใช้ คำ ภ า ว น า DOU 53

คือรู้เรื่องความจริงทั้งหมด เห็นว่าอะไรเป็นจริง อะไรไม่จริงก็เห็นว่ามันไม่จริง อะไรจริงก็เห็นว่ามันจริง หลุดพ้นจากสิ่งเหล่านั้น จนกระทั่งใจขยายไม่มีที่สิ้นสุด ที่เรียกว่า เบิกบานเหมือนอาการบานของดอกไ

…าวนาวิสุทธิ์, พระธรรมเทศนา, 7 กันยายน 2540. * พระราชภาวนาวิสุทธิ์, พระธรรมเทศนา, 3 ธันวาคม 2538. 54 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

สัมมา อะระหัง สัมมา อะระหัง ภาวนาเรื่อยไปด้วยความเคารพ ระลึกนึกถึงพระรัตนตรัย ให้นั่ง เอาใจหยุดนิ่ง ให้ใจใสบริสุทธิ์ อย่างนี้เป็นวิธีการเตรียมการที่จะให้ใจบริสุทธิ์ผ่องใส เหมาะสมที่จะเป็น ภาชนะรองรับบ

…งไร แต่เอาเป็นว่าผมหายแล้ว ขอบพระคุณคุณหมอ ที่กรุณาที่จะเตรียมการต่างๆ บทที่ 5 การ ใช้ คำ ภ า ว น า DOU 55

5.6 อานิสงส์ของการภาวนา การภาวนาเพื่อให้ใจเป็นสมาธินี้มีอานิสงส์มาก มีตัวอย่างเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับโยมลุง ของพระราชภาวนาวิสุทธิ์ ท่านได้เล่าให้พระราชภาวนาวิสุทธิ์ฟังว่า ท่านเคยป่วยอยู่ ป่วยปวดท้องม

…แบบประเมินตนเองหลังเรียนบทที่ 5 และกิจกรรมที่ 1 ในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 5 แล้วจึงศึกษาบทที่ 6 ต่อไป 56 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

แต่ผมขอร้องอย่างเดียวนะหมอ อย่าไปบอกใครได้ไหม ว่าผมทำด้วยวิธีการ สัมมาอะระหัง เพราะเค้าจะหาว่ามีอภินิหารอะไร มาพูดอย่างนี้ เดี๋ยวผมก็ไม่ค่อยสบายใจ เอาแต่เพียงว่าตอนนี้ผมหาย ก็แล้วกันด้วยวิธีการอย่างน

…ารเดิน นั่ง นอน 1 วิสุทธิมรรค, พระพุทธโฆสาจารย์, (กรุงเทพมหานคร : ธรรมบรรณาคาร, 2466), หน้า 270. 60 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

บทที่ 6 การรักษาสมาธิ การประคองรักษาสมาธิ มีความสำคัญในการเกื้อหนุนให้การนั่งสมาธิในรอบต่อๆ ไปได้ผลดี การที่เรารักษาสมาธิของเราให้ต่อเนื่อง จะทำให้ใจของเรามีความละเอียดประณีตไปตามลำดับ จนเมื่อใจของเรา

…ยไป คือแหล่ง ของสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับอบายมุขทั้ง 6 ประการ ได้แก่ บ ท ที่ 6 ก า ร รั ก ษ า ส มา ธิ DOU 61

6.1 ที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมและไม่เหมาะสม มีข้อแนะนำว่า ผู้ปฏิบัติเข้าไปพักอาศัยอยู่ในสถานที่ใด นิมิตที่ยังไม่เกิดก็ไม่เกิดขึ้น ที่เกิดขึ้นแล้ว ก็สูญหายไป สติที่ยังไม่ปรากฏก็ไม่ปรากฏขึ้น จิตใจที่ยังไม่

…่เข้าไปมีส่วนร่วมย่อมทำให้จิตเศร้าหมอง นอกจากไม่ได้สัมมาสมาธิแล้วตายไปยังไปตกนรกลึกคือไปนรกขุม 6 62 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

1. สถานที่เที่ยวกลางคืน การเที่ยวกลางคืน หมายถึงการไปเที่ยวเตร็ดเตร่หาความสำราญในเวลากลางคืน ตามแหล่งบริการ ที่ส่งเสริมให้เกิดตัณหาราคะ ความกำหนัดและกามารมณ์ ปัจจุบันแหล่งบริการประเภทนี้มีอยู่มากมาย

…ย คาถาธรรมบท, เล่ม 42 ข้อ21 หน้า 181 21 โกฏิ มีค่าเท่ากับ 10 ล้าน บ ท ที่ 6 ก า ร รั ก ษ า ส ม า ธิ DOU 63

ท่านกล่าวกันว่า บุคคลที่อยู่ใกล้คนชั่ว จิตใจจะซึมซับความชั่วได้ง่ายกว่าความดีเพราะมีลักษณะ ตามกระแส ดังนั้นใครก็ตามที่คบคนชั่วเป็นมิตร ย่อมจะถูกชักนำให้ทำความชั่วได้ง่ายเป็นทางมา แห่งความเสื่อมของมรรค

…รรมภักดี (นามแฝง), พระวิสุทธิมรรค เผด็จ เล่ม 1, (กรุงเทพมหานคร : ลูก ส.ธรรมภักดี, 2525) หน้า 25. 64 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

โคจรและอโคจรสำหรับพระภิกษุสงฆ์ โคจร" หมายถึง บุคคลหรือสถานที่ซึ่งพระภิกษุควรไปมาหาสู่ หรือสิ่งที่พระภิกษุควรเข้าไป เกี่ยวข้อง พระภิกษุที่ตั้งอยู่ในโคจรควรเข้าไปเฉพาะที่ที่ควรไปเท่านั้น เช่นสถานที่ หร

…่างๆ เช่น น้ำดื่มและสุรา 9) พูดเรื่องเสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่มต่างๆ บ ท ที่ 6 ก า ร รั ก ษ า ส ม า ธิ DOU 65

ตรงกันข้ามกับโคจรคืออโคจร อโคจรหมายถึงบุคคลหรือสถานที่ที่ซึ่งพระภิกษุไม่ควรเข้าไปมาหาสู่ มี 6 อย่าง คือ หญิงแพศยา(โสเภณี) หญิงหม้าย สาวเนื้อ(สาวแก่) ภิกษุณี บัณเฑาะก์ และร้านสุรา ในสภาพสังคมปัจจุบัน

…ความเจริญ เป็นต้น 29) พูดเรื่องป่า 30) พูดเรื่องภูเขา 31) พูดเรื่องแม่น้ำ 32) พูดเรื่องเกาะต่างๆ 66 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า ว น า

10) พูดเรื่องที่หลับที่นอน 11) พูดเรื่องระเบียบดอกไม้ต่างๆ 12) พูดเรื่องกลิ่นหอมต่างๆ 13) พูดเรื่องวงศ์ญาติ 14) พูดเรื่องยวดยานต่างๆ 15) พูดเรื่องหมู่บ้านต่างๆ 16) พูดเรื่องนิคมต่างๆ 17) พูดเรื่องจัง

…อใจตามมีตามได้ในสิ่งของของตนที่ได้มา หรือที่เกิดจากการมีความพอใจ ท บ ท ที่ 6 ก า ร รั ก ษ า ส มา ธิ DOU 67

ติรัจฉานกถาทั้ง 32 ประการดังที่ได้กล่าวมานี้ แม้ว่าบางอย่างจะเป็นประโยชน์ในทางโลก ได้ก็จริง แต่ทว่าในด้านทางธรรมที่เกี่ยวกับการปฏิบัติแล้ว ถือว่าเป็นอุปสรรคอย่างยิ่ง ฉะนั้นพระพุทธองค์ ส่วนในด้านการปริ