DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 324 / 348

…ล้ว จะเอามาเป็นอารมณ์ของมุทิตากัมมัฏฐานไม่ได้เลย สาเหตุก็เช่นเดียวกับที่กล่าวไว้แล้วในเมตตาภาวนา 68 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม มั ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

มุทิตา เมื่อว่าโดยสามัญแล้วมี 2 อย่าง คือ 1. มุทิตาแท้ คือ แม้จะมีความรื่นเริงบันเทิงใจต่อสัตว์ที่มีสุขอยู่ หรือจะได้รับสุขต่อไป ข้างหน้าก็ดี จิตใจก็มิได้มีการยึดถือหรืออยากโอ้อวดต่อผู้อื่นแต่อย่างใด

…็นคนอื่นซึ่งเป็นที่รักใคร่เป็นที่ เจริญใจ คนหนึ่งแล้วพึงพลอยโมทนายินดีด้วยฉะนั้น พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 69

2. คนที่ควรเจริญมุทิตาเป็นอันดับแรก เมื่อจะทำการแผ่มุทิตา บุคคลที่เป็นที่ตั้งให้มุทิตาเกิดขึ้นได้ในอันดับแรก คือ ผู้เป็นเพื่อน ที่รักมากหรือที่ในอรรถกถาเรียกว่าสหายนักเลง ซึ่งเป็นผู้ที่มีอัธยาศัยสนุกส

…โดยทำนองกับที่กล่าวมาแล้วในเมตตาภาวนา ทุกประการ 1 อภิธรรม วิภังค์, มก. เล่ม 78 ข้อ 746 หน้า 444. 70 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม มั ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

ถ้าหากว่าสหายที่รักยิ่งของผู้ปฏิบัติ เมื่อก่อนเขาเป็นคนมีความสมบูรณ์พูนสุข แต่ ตอนนี้เขากลายเป็นคนตกทุกข์ได้ยาก ก็ควรนึกถึงความสุขที่เขาได้รับในอดีต แล้วยึดเอา ความสุข ที่เขาได้รับในอดีตเป็นอารมณ์ในก

… วิคจฺฉตุ ขอผู้ไม่ใช่พระอริยบุคคลทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 71

2.7.3 วิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสมสัมเภทดีแล้ว จึงใช้วิธีแผ่มุทิตาตามแบบ การแผ่มุทิตาทั่วไปแบบนี้เป็นการแผ่ให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย 12 จำพวก บริกรรมท่องจําโดยรวม ได้

…โต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ ได้แล้วเลย d น 72 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม มั ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

2. สพฺเพ มนุสสา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอมนุษย์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย ช. สพฺเพ วินิปาติกา ยถาลทุธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขออบายสัตว์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่

…เป็นเหตุใกล้ มีการสงบจากความไม่พอใจในสมบัติของผู้อื่น เป็น ความสมบูรณ์แห่งมุทิตา พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 73

7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจาก สมบัติที่ได้แล้วเลย 8. สพฺเพ ทุกขิณาย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจ

… การเจริญอุเบกขา คือ การแผ่ความรู้สึกวางเฉยต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยมีจิตใจที่ปราศจาก อาการทั้ง 3 คือ 74 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม มั ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

6. ความเสื่อมเสีย : ความสุข รื่นเริง โอ้อวด กำหนัด เกิดขึ้น เป็น ความเสื่อมเสียของ มุทิตา 7. ข้าศึกใกล้ : มีความยินดีที่เนื่องด้วยกามคุณอารมณ์เป็นศัตรูใกล้ ความไม่ยินดีไม่สบายใจในความเจริญของผู้อื่น

…จากกัมมัฏฐานชนิดอื่น เช่น การเพ่งกสิณ อานาปานสติ ไม่สามารถอุดหนุนการเจริญอุเบกขา พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 75

1. ไม่น้อมไปในความปรารถนาดี 2. ไม่น้อมไปในการบำาบัดทุกข์ 3. ไม่น้อมไปในการชื่นชมยินดีในความสุขของเหล่าสัตว์แต่อย่างใดทั้งสิ้น ผู้เจริญอุเบกขาภาวนา จะมีมัชฌัตตสัตว์ (ผู้ที่เราไม่รู้สึกรักหรือชัง) เป็น

…รวดเร็ว ชำนาญในการรักษาจิตไม่ให้ตกภวังค์ ชำนาญในการออกจากฌานตามที่ตนต้องการ ชำนาญในการทวนองค์ฌาน 76 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

1. กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญอุเบกขา ก. ฌานลา บุคคลผู้มีความปรารถนาจะเจริญอุเบกขาพรหมวิหารนั้น ก่อนลงมือปฏิบัติ จะต้องเข้าสู่ตติยฌานที่ได้ทำจนชำนาญด้วยวสีทั้ง5 ซึ่งมาจากการเจริญเมตตา กรุณา หรือมุทิตา อย

…ไม่ใช่ แล้ววางเฉยอยู่อย่างนั้น 1 1 อภิธรรม วิภังค์, มก. เล่ม78 ข้อ 748 หน้า 446. พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 77

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอริยเจ้าทั้งหลายดำเนินมาแล้ว และเป็นปฏิปทาที่ตรงเป้าหมาย ในการปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติพึงส่งใจไปในบุคคลนั้น ด้วยบทภาวนาว่า อยู๋ สตฺโต กมฺมสฺสโก โหติ สัตว์ผู้นี้เป็นผู้มีกรรมเป็นของข

…นของตน จ. สพฺเพ อตฺตภาวปริยาปนนา กมฺมสฺสกา โหนฺติ สัตว์ที่มีอัตภาพทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 78 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

ครั้นแล้ว ผู้ปฏิบัติพึงทำอุเบกขาจิตให้เป็นสีมสัมเภท โดยการวางใจให้เสมอกันใน บุคคลเหล่านี้ คือ คนเป็นกลาง ๆ คนที่รัก เพื่อนที่รักมาก คนเป็นคู่เวร และตัวเอง แล้วเจริญ นิมิตนั้นให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป เมื่อได้พ

…ยในทิศตะวันตกเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 3. สพฺเพ อุตตราย ทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 79

ชายทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ค. สพฺเพ อริยา กมฺมสฺสกา โหนฺติ พระอริยบุคคลทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ง. สพฺเพ อนริยา กมฺมสฺสกา โหนฺติ ผู้ไม่ใช่พระอริยบุคคลทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน จ. สพฺ

…กัน เป็นกิจ 3. อาการปรากฏ : มีการสงบจากความเกลียด และไม่มีความรักในสัตว์ ทั้งหลาย เป็นอาการปรากฏ 80 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

สัตว์ทั้งหลายในทิศเหนือเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 4. สพฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลายในทิศใต้เป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 5. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนฺติ สัตว์ทั้งหล

…อน ตะแคงข้างขวาแต่เพียงทางเดียว นอนกลิ้งไปกลิ้งมารอบตัว และนอนกรน การนอนอย่างนี้ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 81

4. เหตุใกล้ : 5. ความสมบูรณ์ : มีปัญญาพิจารณาเห็นกรรมเป็นของของตน สัตว์ ทั้งหลายเป็นไปตามกรรมของตนเอง ไม่ใช่มีผู้ใด ผู้หนึ่งกระทําให้ เป็นเหตุใกล้ การสงบจากความเกลียดและไม่มีความรักเป็น ความสมบูรณ์ขอ

…่งพันกหาปนะภายในเวลาหนึ่งเดือน ต่อมาเขาได้ไปถึงวัดมหาวิหารใน ลังกาทวีปแล้วได้ขอบวชที่วัดแห่งนั้น 82 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม มั ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

ชื่อว่านอนเป็นทุกข์ ส่วนผู้เจริญพรหมวิหารจะไม่นอนด้วยอาการอย่างนั้น เวลานอนก็หลับ อย่างสนิทเหมือนเข้าสมาบัติ กายเบาใจเบามีความเบิกบานสดชื่น มีลักษณะท่าทางเรียบร้อย งดงามน่าเลื่อมใส 2. ตื่นเป็นสุข คือ

…อนก็คิดที่จะไปเหมือนอย่างเดิมอีก เทวดาก็ได้มานั่งร้องให้อย่างนั้นอีก ด้วยเหตุนี้ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 83

เมื่อพระอุปัชฌาย์พาเขาไปยังโบสถ์เพื่อจะบวชให้ เขาได้ทำห่อทรัพย์พันกหาปณะร่วง จากชายพกตกลงไปที่พื้น พระอุปัชฌาย์จึงถามว่านั้นอะไร เขาเรียนว่า ทรัพย์จำนวนหนึ่งพัน กหาปนะขอรับ พระอุปัชฌาย์จึงแนะนำว่า ทร

…ถที่จะบรรลุถึงซึ่งพระอรหันต์ เมื่อตายจากมนุษย์ก็จะไปบังเกิดใน พรหมโลกทันทีเหมือนหลับแล้วตื่นขึ้น 84 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม มั ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

พระเถระเลยอยู่ที่วัดแห่งนั้นจนกระทั่งปรินิพพาน บุคคลผู้เจริญเมตตาย่อมเป็นที่รักใคร่เป็นที่ เจริญใจของอมนุษย์ทั้งหลายอย่างนี้ 6. เทวดาย่อมคุ้มครองรักษา คือเทวดาทั้งหลายย่อมคอยตามรักษาเหมือนบิดามารดา ที

…้ว โปรดทำแบบประเมินตนเองและกิจกรรมประกอบบทเรียนบทที่ 1 แล้วจึงศึกษาบทที่ 2 ต่อไป พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 85

อานิสงส์ทั้งหลายมีหลับเป็นสุขเป็นต้นในพรหมภาวนานี้ แม้ผู้เจริญภาวนาทั้งหลาย ผู้ได้สําเร็จฌานสมาบัติด้วยอ่านาจกัมมัฏฐานอื่นนอกเหนือจากพรหมวิหารนี้ ก็ย่อมได้รับ เช่นเดียวกัน ดังคาถาประพันธ์ที่พระโบราณา

…. เพื่อให้นักศึกษาสามารถบอกวิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐานเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย อ รู ป กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 89

แนวคิด บทที่ 3 แนวคิด และ วัตถุประสงค์ 1. อรูปกัมมัฏฐานเป็นวิธีการเจริญสมาธิที่มีการฝึกกันทั้งในพระพุทธศาสนาและ นอกพระพุทธศาสนา โดยอรูปกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนาจะเป็นขั้นตอนที่จะนำไปสู่ขั้น วิปัสสนาและ

…่มที่ 18 ข้อ 317 -318 หน้า 415-417. มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ มก, เล่มที่ 18 ข้อ 328 หน้า 427-429. 90 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี ม

ผลของการปฏิบัติสมถกัมมัฏฐานนอกเหนือจากจะทำให้บรรลุรูปฌานแล้ว อรูปฌานเป็น ผลขั้นต่อมาที่เกิดจากการสมถกัมมัฏฐาน การเข้าถึงอรูปฌานได้ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคกล่าวถึง วิธีการปฏิบัติที่เรียกว่าอรูปกัมมัฏฐาน ด