อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ฐานุภวนลักขณ์
โสมนสส์ ฯ ตถา อนิฏฐานุภวนลักขณ์ โทมนสฺส์ ฯ มชฺฌตฺตา
นุภวนลักขณา อุเปกขา ฯ จตุจตุตาพีส ปัจเจก โลกิยโลกุตตร
เภเทน เอกาทสวิธตฺตา ฯ เสสานิติ สุขทุกฺขโสมนสฺสโทมนสฺส-
สหคเตหิ อวเสสานิ อกุศลโต ฉ อเหต…
บทความนี้กล่าวถึงอภิธรมตฺถสังคหฎีกาซึ่งแบ่งแยกมูลเหตุของทุกข์และสุข อธิบายลักษณะของทุกข์และสุขภายในหลักอภิธรรมและการแยกการเกิดขึ้นของแต่ละส่วน ว่าด้วยการดำรงอยู่และความสำคัญของเหตุปัจจัย และวิเคราะห์ล