มน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 476 / 477

…อศรัทธาดั้งเดิม ไม่ขัดต่อวัฒนธรรมประเพณี เพราะเป็นเรื่องการศึกษา เป็นเรื่องของใจล้วนๆ จึงเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนที่ เป็นผู้ใคร่ต่อการศึกษา สามารถเข้ามาพิสูจน์ด้วยการลงมือปฏิบัติได้ด้วยตนเอง 4.1.1 บุคลิกภ…

เกริ่นนำ บทที่ 4 ลักษณะบุคคลที่สามารถฝึกสมาธิได้ จากบทเรียนที่ผ่านมา คงจะเห็นได้ถึงวิธีการฝึกสมาธิที่มีอยู่มากมายหลายวิธีด้วยกัน และแต่ละ วิธีนั้นมีวิธีการปฏิบัติที่แตกต่างหลากหลายกันออกไป หมายที่จะท

…รที่จะฝึกฝน ปฏิบัติ เพราะสมาธิคือพื้นฐานของความรุ่งเรืองทั้งมวล 5.2 ประโยชน์ของสมาธิและสุขภาพ 5.2.1 มนุษย์กับโรคภัยไข้เจ็บ เหนือความสำเร็จใดๆ ของมนุษย์ สิ่งที่เป็นความปรารถนาอันสำคัญของแต่ละบุคคลคือการเ…

…รที่จะฝึกฝน ปฏิบัติ เพราะสมาธิคือพื้นฐานของความรุ่งเรืองทั้งมวล 5.2 ประโยชน์ของสมาธิและสุขภาพ 5.2.1 มนุษย์กับโรคภัยไข้เจ็บ เหนือความสำเร็จใดๆ ของมนุษย์ สิ่งที่เป็นความปรารถนาอันสำคัญของแต่ละบุคคลคือการเ…

…้สภาพการณ์ต่างๆ ของโลกและ ของตนเองตามความเป็นจริง เนื่องจากความจำกัดทางสรีระบางอย่างเกี่ยวกับนัยน์ตามนุษย์ ทำให้เราเห็นโลกและตัวเราเอง จำกัดมาก เช่น ในเวลากลางคืนหรือในความมืด สัตว์หลายชนิด เช่น สุนัขแล…

…้สภาพการณ์ต่างๆ ของโลกและ ของตนเองตามความเป็นจริง เนื่องจากความจำกัดทางสรีระบางอย่างเกี่ยวกับนัยน์ตามนุษย์ ทำให้เราเห็นโลกและตัวเราเอง จำกัดมาก เช่น ในเวลากลางคืนหรือในความมืด สัตว์หลายชนิด เช่น สุนัขแล…

…อริยผลเบื้องสูงก็ตาม แม้เมื่อละโลก ก็มีสุคติเป็นที่ไป ดังพุทธพจน์ว่า เยเกจิ พุทฺธ์ สรณ์ คตา เส ปหาย มนุสฺสํ เทห์ น เต คมิสฺสนฺติ อปายภูมิ เทวกาย์ ปริปูเรสฺสนฺติ แปลว่า ชนเหล่าใดถึงซึ่งพระพุทธเจ้าเป็นสรณ…

5.3 คำภาวนาที่ใช้ ในการใช้คำภาวนาในการทำสมาธิ มีคำภาวนาให้เลือกใช้ได้มากมาย เช่น พุทโธ ธัมโม สังโฆ สัมมาอะระหัง ยุบหนอ พองหนอ เป็นต้น ซึ่งแต่ละคำล้วนมีวัตถุประสงค์เดียวกันคือ เป็นอุปกรณ์ เพื่อช่วยให้

…าม ความ ยึดถือในกาม นั่นคือ ตัวกิเลส ราคะ ที่เข้าไปยึดมั่นในวัตถุกาม จึงเกิดเป็นกิเลสขึ้นมาได้ ในโลกมนุษย์ใบนี้ ได้รับการขนานนามว่า กามภพ หรือกามโลก เพราะเป็นภพที่สัตว์โลกยังข้อง ยังเอร็ดอร่อยอยู่กับการ…

บทที่ 2 กามฉันทะและวิธีแก้ไข ในบทที่ 1 ได้กล่าวถึงอุปสรรคต่อจิตที่เป็นสมาธิ ซึ่งได้แก่นิวรณ์ 5 และอุปกิเลส 11 ในบทนี้จะ ได้กล่าวถึงกามฉันทะ ซึ่งเป็นนิวรณ์ประการหนึ่งใน 5 ประการ ซึ่งจะเน้นลักษณะ สาเหต

…ยู่ แล้วเสื่อมสลายไป สู่จุดสลายหมดทุกอย่าง จะเป็นคนสัตว์ สิ่งของ ล้วนไปสู่จุดสลายหมด มาอยู่แล้วก็ไป มนุษย์ก็เหมือนกัน เมื่อมาเกิดแล้วก็ค่อยๆ แก่ ค่อยๆ เสื่อมไปเรื่อยๆ ในที่สุดก็ตายแยกสลายไป จะเป็นผู้ หญ…

เมื่อปักหลักใจตั้งอยู่ฐานที่ 7 แล้วยังฟังอยู่ ให้เลื่อนถอยหลังไปฐานที่ 6 แล้วภาวนา3 ครั้ง แล้ว เลื่อนถอยหลังมาฐานที่ 5 ภาวนา 3 ครั้ง ตรึกถึงดวงใส บริสุทธิ์ แล้วก็เลื่อนมาที่เพดานปาก ตรึกนึกถึง ดวงใส ใ

และการฟังธรรมนั้นไม่ใช่เพียงรับคำพูดของผู้แสดงธรรม แต่ยังเป็นการซึมซับเอาความสงบ ความรู้ แจ้งที่ถ่ายทอดผ่านกระแสเส…

…ศาสนามากมาย ที่ได้ทำบุญเช่นนั้น ก็เพราะได้ฟังธรรม ถ้าไม่ได้ฟัง ก็ หาทำได้ไม่ ท่านได้อธิบายว่า ถ้าว่ามนุษย์เหล่านี้ไม่พึงฟังธรรม เขาก็

…ช่น เราเห็นวัตถุภายนอกได้ ก็เพราะว่ามีแสงสว่างเกิดขึ้น จะเป็นแสงอาทิตย์ แสงจันทร์ แสงดาว หรือแสงที่ มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นก็ตาม เมื่อมีแสงขึ้น แล้วเราจึงเห็นภาพนั้น เห็นคน เห็นสัตว์ เห็นสิ่งของ การเห็นภายใน…

บทที่ 5 การเห็นกับความใจเย็น การเห็นและความใจเย็นนี้ถือเป็นเรื่องสำคัญอีกประการหนึ่ง เพราะหลายๆ ท่านไม่ยอมพยายาม ทำให้ความเข้าใจในเรื่องของการเห็น หรือมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเรื่องการเห็น โดยเฉพาะใน

…นตกวูบจากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ หรือเหมือนตกเหว ซึ่ง บางทีอาจทำให้ตกใจกลัว บางคนก็ตกลงไปในกลางกายอย่างนิ่มนวล บางคนก็พรวดพราดวูบลงไป ที่ตกใจ มักจะตกใจตอนที่เกิดอาการวูบลงไป คล้ายๆ เรานั่งอยู่ปากเหว แล้วหล่นล…

…นตกวูบจากที่สูงลงสู่ที่ต่ำ หรือเหมือนตกเหว ซึ่ง บางทีอาจทำให้ตกใจกลัว บางคนก็ตกลงไปในกลางกายอย่างนิ่มนวล บางคนก็พรวดพราดวูบลงไป ที่ตกใจ มักจะตกใจตอนที่เกิดอาการวูบลงไป คล้ายๆ เรานั่งอยู่ปากเหว แล้วหล่นล…

…งกายอันประกอบขึ้นด้วยขันธ์ 5 และมีลักษณะไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัวตน (1) เห็นไตรลักษณ์ ธรรมดาว่า มนุษย์เราเมื่อยังไม่ได้เจริญวิปัสสนา ย่อมถูกเครื่องปกปิด ปิดบังอยู่ทำให้ไม่เห็น ความจริงของชีวิตว่าตกอ…

วิปัสสนากัมมัฏฐาน คือ อารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งการงานทางใจที่จะให้เห็นแจ้งในนามรูป เห็นแจ้ง ในไตรลักษณ์ เห็นแจ้งในอริยสัจ และเห็นแจ้งในมรรค ผล และนิพพาน วิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นอุบายในการให้เกิดเรืองปัญญ

…จรณะ เสด็จไปดีแล้ว ทรงรู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึกไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้เบิกบานแล้ว เป็นผู้จำแนกพระธรรม พระ ตถาคตพระองค์นั้น ทรงทำโลกนี้พร้อมทั้งเทวโลก …

2.3 วิธีเจริญพุทธานุสติ พุทธานุสติ คือ การตามระลึกถึงคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นอารมณ์ องค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์ ทรงพระคุณอันประเสริฐและ ยิ่งใหญ่ไม่มีที่สิ้นสุด แม้พระสัมมาสัม

…ไม่ย่อยเสียก็ได้ดีของเราจึงซ่านก็ได้เสมหะของเรา จึงกำเริบก็ได้ ลมมีพิษดังศาสตราของเราจึงกำเริบก็ได้ มนุษย์ทั้งหลาย จึงเบียดเบียนเราก็ได้ พวกอมนุษย์จึงเบียดเบียนเราก็ได้ เพราะเหตุนั้น เราพึงทำกาลกิริยา อ…

สัตว์มีพิษ เช่นงูและแมลงป่อง ฉันนั้น อุปมาดังอาวุธทั้งหลายมีลูกศร หอกแทง หอกซัด และ ก้อนหินเป็นต้น ที่บุคคลซัดมาจากทิศทั้งหลายให้ตกลงที่เป้า อันเขาตั้งไว้ตรงสี่แยกของ ถนนใหญ่ฉันใด แม้อุปัทวะทั้งปวงก็

…ว่า สัตว์ผู้จุติจากคตินี้ จะต้องไปเกิดในคตินี้ ด้วยเหตุที่ว่าสัตว์ทั้งหลายผู้จุติจากเทวโลกมาเกิดเป็นมนุษย์ก็มี ผู้จุติจากมนุษยโลกไป เกิดในโลกอื่นมีเทวโลกเป็นต้นที่ใดที่หนึ่งก็มี เพราะอย่างนี้ สัตว์โลกจึ…

กาล อว่าไม่มีนิมิต เพราะไม่มีกำหนดอย่างนี้ว่า จะต้องตายในเวลานี้เท่านั้น ไม่ตาย ในเวลาอื่น ด้วยว่าสัตว์ทั้งหลายย่อมตายในตอนเช้าก็มีในตอนเที่ยงเป็นต้นตอนใดตอนหนึ่งก็มี สถานที่ทอดร่าง ชื่อว่าไม่มีนิมิต

…้างบนยอดหญ้า หยาดนํ้าค้างบนยอดหญ้าเมื่ออาทิตย์ขึ้นมาย่อมแห้งหายไปได้เร็วไม่ตั้งอยู่นานแม้ฉันใด ชีวิตมนุษย์ทั้งหลายเปรียบเหมือนหยาดน้ำค้าง ฉันนั้นเหมือนกัน นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก จะ…

…้างบนยอดหญ้า หยาดนํ้าค้างบนยอดหญ้าเมื่ออาทิตย์ขึ้นมาย่อมแห้งหายไปได้เร็วไม่ตั้งอยู่นานแม้ฉันใด ชีวิตมนุษย์ทั้งหลายเปรียบเหมือนหยาดน้ำค้าง ฉันนั้นเหมือนกัน นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก จะ…

…ห้ดีเสียก่อน กิจเบื้องต้นนั้นมีอยู่ 2 ประการใหญ่ๆ คือ 1. อุคคหโกสัลละ ความฉลาดในการศึกษา 7 อย่าง 2. มนสิการโกสัลละ ความฉลาดในการพิจารณา 10 อย่าง 4.3.1 ความฉลาดในการศึกษา 7 อย่าง คือ 1. วจสา การสาธยายด้ว…

19.อาหารเก่า (กรีสัง) 20. นํ้าตี (ปิตตัง) 21.นำเสลด (เสมหัง) 22. น้ำเหลือง (บุพโพ) 23.น้ำเลือด (โลหิตัง) 24. นํ้าเหงื่อ (เสโท) 25.น้ำมันข้น (เมโท) 26. น้ำตา (อัสสุ) 27.น้ำมันเหลว (วสา) 28. น้าลาย (เข

…ม่นอนกรน หลับอย่างสนิทเหมือนเข้าสมาบัติ กายเบา ใจเบา มีความเบิกบานสดชื่นมีลักษณะ ท่าทางเรียบร้อยงดงามน่าเลื่อมใส 2. สุข ปฏิพุชฺฌติ ตื่นเป็นสุขหรือสบายในเวลาตื่น คือ ตื่นขึ้นแล้วไม่ทอดถอน หายใจ ไม่ซึมเซา…

…ม่นอนกรน หลับอย่างสนิทเหมือนเข้าสมาบัติ กายเบา ใจเบา มีความเบิกบานสดชื่นมีลักษณะ ท่าทางเรียบร้อยงดงามน่าเลื่อมใส 2. สุข ปฏิพุชฺฌติ ตื่นเป็นสุขหรือสบายในเวลาตื่น คือ ตื่นขึ้นแล้วไม่ทอดถอน หายใจ ไม่ซึมเซา…

…ยตนะ รูปายตนะหรือ โกรธโสตายตนะ สัททายตนะ ฆานายตนะ คันธายตนะ ชิวหายตนะ รสายตนะ กายายตนะ โผฏฐัพพายตนะ มนายตนะ ธัมมายตนะ หรือ a ในธาตุ 18 นั้น เราโกรธจักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุวิญญาณธาตุ หรือโกรธโสตธาตุ สัททธ…

11. อุตตรี อปปฏิวิชฺฌนโต พฺรหมโลกูปโค โหติ เมื่อมรณะแล้ว ถ้ายังไม่แทง ตลอดธรรมอันยวดยิ่ง (บรรลุพระอรหันต์) ย่อมเป็นผู้เข้าถึงสุคติอย่างสูงสุดถึงพรหมโลกได้ทันที เหมือนหลับแล้วตื่นขึ้น นี้คืออานิสงส์กา

… 7 จำพวก คือ ก. สพฺพา อิตถิโย ข. สพฺเพ ปุริสา ค. สพฺเพ อริยา ง. สพฺเพ อนริยา จ. สพฺเพ เทวา ฉ. สพฺเพ มนุสสา ช. สพฺเพ วินิปาติกา หญิงทั้งหลาย ชายทั้งหลาย พระอริยบุคคลทั้งหลาย ผู้ไม่ใช่พระอริยบุคคลทั้งหลาย…

อย่างไรก็ตาม วิธีแผ่เมตตาไปทั่วทุกทิศและทั่วโลกดังที่แสดงมานี้ จะทำได้เฉพาะผู้ที่ได้ อัปปนาสมาธิตั้งแต่ปฐมฌานแล้วเท่านั้น 2.3.5 วิธีแผ่เมตตา 3 อย่าง ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิหรือสีมส้มเภทเมตตาดีแ

…าสนา คำสอนเรื่องกฎแห่งกรรม มีปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎกหลายแห่ง เป็นต้นว่า “บุคคลทํากรรมใด ย่อมมองเห็นกรรมนั้นในตน ผู้ทํากรรมดีย่อมได้ผลดี ผู้ทํากรรมชั่วย่อมได้ผลชั่ว บุคคลหว่านพืชเช่นใด ผลย่อมงอกขึ้นเช่นนั้…

…าสนา คำสอนเรื่องกฎแห่งกรรม มีปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎกหลายแห่ง เป็นต้นว่า “บุคคลทํากรรมใด ย่อมมองเห็นกรรมนั้นในตน ผู้ทํากรรมดีย่อมได้ผลดี ผู้ทํากรรมชั่วย่อมได้ผลชั่ว บุคคลหว่านพืชเช่นใด ผลย่อมงอกขึ้นเช่นนั้…

…กิญจัญญายตนะ และ เนวสัญญานาสัญญายตนะ แม้ว่าภพภูมิเหล่านี้จะเป็นสิ่งที่รองรับสรรพสัตว์ทั้งหลายไว้ แต่มนุษย์ก็ยังไม่สามารถ ไปเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับภพภูมิเหล่านั้นได้ ด้วยความจำกัดของสายตามนุษย์เอง ที่…

…กิญจัญญายตนะ และ เนวสัญญานาสัญญายตนะ แม้ว่าภพภูมิเหล่านี้จะเป็นสิ่งที่รองรับสรรพสัตว์ทั้งหลายไว้ แต่มนุษย์ก็ยังไม่สามารถ ไปเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับภพภูมิเหล่านั้นได้ ด้วยความจำกัดของสายตามนุษย์เอง ที่…