กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ : หน้า 96/156

19.อาหารเก่า (กรีสัง) 20. นํ้าตี (ปิตตัง) 21.นำเสลด (เสมหัง) 22. น้ำเหลือง (บุพโพ) 23.น้ำเลือด (โลหิตัง) 24. นํ้าเหงื่อ (เสโท) 25.น้ำมันข้น (เมโท) 26. น้ำตา (อัสสุ) 27.น้ำมันเหลว (วสา) 28. น้าลาย (เขโฬ) 29. น้ามูก (สิงฆาณิกา) 30.น้ำไขข้อ (ลสิกา) บ 31.นำมูตร (มุตตัง) ในอรรถกถามีเพิ่มเป็นอาการ 32 คือ เยื่อในสมองศีรษะ (มัตถะเก มัตถลุงคัง) กายคตาสติที่พระอรรถกถาจารย์และพระพุทธองค์ทรงยกย่องชมเชยนี้ มิได้มุ่งหมาย แต่เฉพาะ 32 โกฏฐาสะอย่างเดียว แม้อสุภะ 10 ก็ดี อานาปานสติก็ดี การกำหนดอิริยาบถ ใหญ่น้อยก็ดี พิจารณาธาตุทั้ง 4 ก็ดี เหล่านี้ล้วนแต่จัดเป็นกายคตาสติด้วยกันทั้งสิ้น ดังที่มีใน กายานุปัสสนาแห่งมหาสติปัฏฐานสูตร แต่สำหรับกายคตาสติในอนุสติ 10 นี้ มุ่งหมายเอา เฉพาะแต่ 32 โกฏฐาสะเท่านั้น 4.3 กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ ผู้ที่จะเจริญกายคตาสติ ก่อนลงมือปฏิบัติต้องรู้กิจเบื้องต้นแห่งการปฏิบัติให้ดีเสียก่อน กิจเบื้องต้นนั้นมีอยู่ 2 ประการใหญ่ๆ คือ 1. อุคคหโกสัลละ ความฉลาดในการศึกษา 7 อย่าง 2. มนสิการโกสัลละ ความฉลาดในการพิจารณา 10 อย่าง 4.3.1 ความฉลาดในการศึกษา 7 อย่าง คือ 1. วจสา การสาธยายด้วยวาจา 2. มนสา การพิจารณาด้วยใจ 3. วัณณโต การพิจารณาโดยสีว่า อาการหรืออวัยวะนั้นๆ มีสีอะไร 4. สัณฐานโต การพิจารณาความเป็นรูปร่างสัณฐาน 5. ทิสโต การพิจารณาโดยทิศทางที่เกิด คือ เกิดอยู่ส่วนบนหรือส่วนล่างของร่างกาย 6. โอกาสโต การพิจารณาที่ตั้ง คือ ตั้งอยู่ในร่างกายส่วนใด 86 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี (1)