รูป : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 127 / 384

…ติภงฺควเสนาติ ฯ เอวจ กตฺวา วุตต์ อฏฐกถายมปี เอเกกสฺส จิตฺตสฺส อุปปาทฐิติภงฺควเสน ต โย ต โย ขณาติ ฯ อรูป์ ลหุปริณาม รูป์ ครุปริณาม คาหกดเหตุพพภาวสฺส ติติขณวเสน นิปฺปชฺชนโตติ อาห ตานีติอาทิ ฯ ตานีติ ตาทิสา…

เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมถึงแนวคิดในการวิเคราะห์จิตใจและการดำรงอยู่ของวิญญาณในบริบทของอภิธรรม นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงหลักการเกี่ยวกับการเกิดและดับของจิตวิญญาณ ในการศึกษาอภิธรร

…ิภาวินี หน้าที่ 136 ภวงคุปจฺเฉโทติ โวหรนฺติ ฯ อิธ ปน อวิเสเสน วุตต์ ทวิกฺขตต์ ภวงเค จลิเตติ ฯ นนุ จ รูปาทินา ปสาท ฆฏิเต ต์นิสสิต เสว จลน์ ยุตต์ กก ปน หทยวัตถุนิสฺสิตสฺส ภวงคสสาติ ฯ สนฺตติวเสน เอกา พุทธตต…

เนื้อหาในส่วนนี้สำรวจแนวคิดการศึกษาอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา พร้อมกับการวิเคราะห์บทบาทของวิญญาณในความเข้าใจของพุทธศาสนา ซึ่งมีรายละเอียดเกี่ยวกับรัฐธรรมและปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวกับความรู้สึกและการรับรู

…ธิปปาโย ฯ อถวา นิสสิตกิริยา นิสสยปฏิพทธาติ วุฒิตา ยถา มัญจา อุกกุฏฐิ กโรนตีติ ฯ สมปฏิจฉนฺตนฺติ ตเมว รูป ปฏิคคณฺหนฺติ วัย ฯ สนฺตีรยมานนฺติ ตเมว สุฏฺฐ สกุลกเขนต์ วิย ๆ โยนิโสมนสิการวเสน ลทฺโธ ปจฺจโย เอเตนา…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาทฤษฎีอภิธรรม โดยเฉพาะในบริบทของอภิธมฺมตฺถสงฺคห รวมถึงการวิเคราะห์วิญญาณและองค์ประกอบทางจิตใจ การอธิบายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของจิตใจและการประมวลผลที่เกี่ยวข้องกับอภิธรรม มุ

…ปริจฺเฉทวณฺณนา นิฏฐิตา ฯ ฉฎฐปริจเฉทวณฺณนา เอว์ ตาว จิตตเจตสิกวเสน ทุวิธี อภิธมฺมตฺถ์ ทเสตุวา อิทานิ รูป ตทนบุตรญฺจ นิพฺพานํ ทสเสตุมารภนโต อาห เอตตาวตาติอาทิ ฯ สปุปเภทปปวตฺติกา นิทฺเทสปฏินิทเทสาทิวเสน” ตี…

เนื้อหานี้สำรวจการปฏิสนธิและอภิธมฺมตฺถในวิธีการที่ละเอียด โดยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการเกิดใหม่และอวิชชา รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับอุปสรรคและแนวทางในการเข้าถึงนิพพานจากทฤษฎีอภิธรรม ซึ่งมีการนำเ

… เตสํ อนุกุกเมน ทสเสตุกามตา ฯ อุปาทานานํ โคจรกฺขนฺธา อุปาทานกฺขนฺธา ฯ เต ปน อุปาทานวิสัยภาเวน คริตา รูปาทโย ปญฺเจวาติ วุตต์ รูป ปาทานกฺขนฺโธติอาทิ ฯ สพฺพสภาคธมุมสงฺคหตุถญฺหิ สาสวา อนาสวาปิ ธมฺมา อวิเสสโต…

เนื้อหาในหน้าที่ 226-227 ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาเน้นการสำรวจคุณสมบัติของเวทนา สัญญา สงฺขารา และวิญญาณ์ ในมุมมองทางอภิธรรม โดยเน้นความสำคัญของการระบุและอธิบายปรากฏการณ์ด้านจิตวิญญาณ รวมถึงแนวคิดเกี่ยว

…้าที่ 247 สมุฏฐานนฺติ วกฺขติ ฯ สหชาตา เจตนาติ อนุตมโส จกฺขุวิญญาณา ทีหิปิ สหชาตา เจตนา ฯ สหชาตาน นามรูปานนฺติ สพฺพาปี เจตนา นามาน ปฏิสนธิสหคตา เจตนา กมุมสมุฏฐานรูปาน ปวตฺติย์ รูปสมุฎฐาปกจิตตสหคตา เจตนา จ…

…วิเคราะห์และตีความเกี่ยวกับอุปสรรคและปัจจัยที่ส่งผลต่อเจตนาในทางอภิธรรม รวมถึงการอภิปรายเกี่ยวกับนามรูป และการปฏิสนธิของวิญญาณที่มีอิทธิพลต่อการเกิดขึ้นของเจตนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างการ…

…ครุกาตพฺพตามตเตน อาลมพนาธิปติ ครุกโตปิ พลวกรณตฺเถน อาลมพนูปนิสสโยติ อยเมเตส วิเสโส ฯ สหชาตา ฯเปฯ นามรูปานนฺติ ฉนฺทวิริยจิตตวีมสาวเสน" จตุพุพิโธปิ สหชาตาธิปติ ยการห์ สหชาตนามรูปาน ปวตฺติย์เยว สหชาตาธิปติว…

…ิบัติ ยังมีการเน้นย้ำเรื่องอาการและปัจจัยที่มีผลต่อจิตใจ ทำให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจความสมพันธ์ระหว่างรูปและนามที่มีผลต่อจิตและการตัดสินใจ โดยเฉพาะการศึกษาจากปลายทางคือการเข้าใจแนวทางการรักษาจิตใจให้มั่นคง…

…ฐาย อวิเสเสเนว จิตต์ อาวชฺเชตวา ติณณ์ จตุนุน วา ปริกษุมานมนตร์ เจโตปริยญาเณน ปรสฺส จิตต์ ปฏิวิชฺฌติ รูป วิย ทิพฺพจกฺขุนา ปุจฉา กามาวจรจิตเตน สราคาทิววตฺถาน กโรติ นีลาทิววตถาน วิย ตานิ จ สพฺพานํ อภิมุขีภู…

…ทางเดินในชีวิต รวมทั้งการพิจารณาถึงพัฒนาการทางจิตใจและการควบคุมอารมณ์เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ดีขึ้นในรูปแบบต่างๆ โดยไม่ลืมที่จะสอบถามและวิเคราะห์แนวคิดลึกซึ้งเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางจิตใจที่มีต่อสภาพแวดล้อม…

…ญาเณน ลกฺขณฑิตย์ สมุมสนฺตสฺส ปริมชฺชนฺตสฺส สมมสนญาณ ปน อุปฺปนฺเน ปุน เตเสวว สงฺขาเรส อวิชชา- สมุทยา รูปสมุทโย ตณฺหากมุมอาหารสมทยา รูปสมุทโย ตถา อวิชชานิโรธา รูปนิโรโธ ตัณหากมุมอาหารนิโรธา รูปนิโรโธติ เอว…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรรมและแนวทางการเรียนรู้การปฏิบัติผ่านวิปัสสนา เพื่อเข้าใจธรรมชาติของรูปและนาม พร้อมทั้งพูดถึงสมุทยาและนิโรธ การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกและการศึกษาพื้นฐานขอ…

…ตตฺตา จ สุญญตานิมิตตปปณิหิตนามวนต์ นิพฺพานํ อารพภ ปวตฺตตฺตา ตสฺส วเสน ฯ สรสวเสนาติ ราคาที่สุญฺญตฺตา รูป- นิมิตตาที่อารมฺมณรหิตตฺตา กิเลสปณิธิรหิตตฺตา อตฺตโน คุณวเสน ฯ สพฺพตฺถาปีติ มคฺควีถีย์ ผลสมาบัติวิถ…

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับอภิธรรมและหลักการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับการเข้าใจวิปสฺสนาและการสำเร็จของนิพพาน พร้อมทั้งการกล่าวถึงผลของการปฏิบัติและการเข้าถึงสภาวะต่างๆ โดยใช้ข

…ร ๔ คืออาการ ๔ อย่าง ดังนี้ คือ จิต ได้แก่วิญญาณ ขันธ์ เจตสิก ได้แก่ขันธ์ทั้ง ๓ มีเวทนาขันธ์เป็นต้น รูป ได้แก่รูป- ขันธ์ อันต่างด้วยประเภทแห่งภูตรูป และอุปาทายรูป นิพพาน ได้แก่ อสังขตธรรม ที่ต่างเนื่องมา…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายและลักษณะของจิตและเจตสิกตามพระอภิธรรม โดยอธิบายถึงอำนาจแห่งปรมัตถ์ที่ทำให้จิตเกิดขึ้นและรู้จักอารมณ์ โดยจิตถือเป็นธรรมชาติที่มีการรู้แจ้งอารมณ์เป็นลักษณะสำคัญ นอกจากนี้ยังมีการว

…หาเจตนามิได้ และเป็นสภาพเที่ยง เป็นต้นฯ อีกอย่างหนึ่ง ธรรมชาติที่ประกอบในจิต ชื่อว่าเจตสิก ฯ [ลักษณะรูปและนิพพาน] નૂ ธรรมชาติที่ชื่อว่ารูป เพราะอรรถว่าแปรผัน (สลาย) อธิบายว่า ย่อมถึงความวิการด้วยวิโรธปัจ…

…ในการรับอารมณ์ และการที่จิตและเจตสิกมีความสำคัญร่วมกันในการดำรงอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับรูปธรรมที่แปรผันไปตาม ปัจจัย เช่น ความเย็นและความร้อน ซึ่งอาจมีผลต่อการปรากฏของรูปธรรม พระผู้มีพระภาคเจ…

…ชน์อะไรด้วยศัพท์ มี สิต ศัพท์ เป็นต้นฯ ก็ศัพท์ว่า สีต เป็นต้นนั้น อรรถที่จะให้รู้ว่า ความ แปรผันแห่งรูปอันวิโรธปัจจัยมีเย็นเป็นต้นถูกต้องแล้ว ปรากฏชัดกว่า เพราะฉะนั้น ความแปรผันเช่นนั้นแหละ ท่านประสงค์เอ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงคำว่า รูปปติ และการแปรผันของรูปตามปัจจัยต่าง ๆ โดยเฉพาะในพรหมโลกที่ไม่มีปัจจัยเบียดเบียน แต่ยังคงมีปัจจัยที่ค…

…่า จิตเป็นไปทวาร ๖ และจิต ที่พ้นจากจิตที่เป็นไปในทวาร ๖ ชื่อว่าฉทวาริกวินิมุตตจิต [อธิบายอารมณ์ ๖ มีรูปเป็นต้น] การวงเคราะห์อารมณ์ทั้งหลาย โดยสรุป โดยวิภาค และโดยจิต ที่มีอามรณ์นั้น ๆ เป็นวิสัย ชื่อว่าอา…

…งทวาร ๖ และจิตที่พ้นจากจิตในทวาร ๖ รวมถึงการวิเคราะห์อารมณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในจิต โดยมีการอธิบายถึงรูป เสียง กลิ่น และรสแทนภาพลักษณ์ของอารมณ์ในความเป็นจริง อารมณ์ทั้งหลายถูกอภิปรายโดยอิงจากหลักอภิธรรมแล…

…น ชื่อว่าโผฏฐัพพารมณ์ ฯ อารมณ์คือธรรม ชื่อว่าธรรมารมณ์ ฯ บทว่า ตตฺถ คือบรรดาอารมณ์ เหล่านั้นฯ บทว่า รูปเมว ได้แก่รูป กล่าวคือ สัททายตนะนั่นเอง ฯ บทว่า สทฺทาทโย ได้แก่เสียงเป็นต้น กล่าวคือสัททายตนะเป็นต้น…

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์อารมณ์ต่างๆ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะความเข้าใจในคำว่า ยินดี และโผฏฐัพพะ เพื่อเข้าใจในธรรมารมณ์ และการเป็นอยู่ภายใต้กาลต่างๆ เช่น พระนิพพาน และความหมายที่ถูกต้องของอาร

…นั้นขึ้นไว้ อย่างนี้ว่า "ใน สมัยใด อกุศลจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ ปรารภ อารมณ์ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ หรือ อารมณ์ใด ๆ เกิดขึ้นแล้ว ในสมัยนั้น ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา จ…

ในหน้าที่ 234 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี พบว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงธรรมอันทัสสนะที่ควรละ โดยเฉพาะราคะ โทสะ โมหะ และกิเลส อีกทั้งการภาวนาเกี่ยวกับจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ซึ่งการตรัสเช่นนี้ชี้ให้เ

…รห์ ความว่า (เป็นอารมณ์ ) โดยสมควรแก่ปฏิสนธิ ที่ ๒ ที่ 4 และที่ ๑ ที่ ๓ [อธิบายลำดับจุติและปฏิสนธิ อรูปปฏิสนธิทั้งหลาย เว้นอรูปเบื้องต่ำ ย่อมมีต่อจากจุติแห่ง อรูป เพราะอรูปสัตว์ที่เกิดในชั้นสูง ๆ ทั้งหลา…

…รมกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นในวาระสำคัญในการเกิดใหม่ โดยมีคำอธิบายเกี่ยวกับกรรมนิมิตและจุติในแต่ละชั้นของอรูปและกามภพ การเกิดในอารมณ์ของกรรมสัมพันธ์กับการตกอยู่ในสันตติของอารมณ์ซึ่งเป็นหัวใจของการจัดลำดับทางปฏ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 261 [รูปวิภาค] ก็แล รูปทั้งหมดนี้ แม้มีอย่างเดียวเช่นนี้ (คือ) เป็นอเหตุกะ มีปัจจัย มีอาสวะ เป็นสังขตะ เป็นโ…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์รูปทั้ง ๑๒ อย่าง อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างรูปภายในและรูปภายนอก พร้อมทั้งปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็น…

…อภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 264 ฉะนี้แล ฯ กลาปทั้ง 8 นี้ ชื่อว่ากัมมสมุฏฐานกลางฯ ส่วนอวินิพโภค รูป ชื่อว่าสุทธัฏฐกะ สุทธัฏฐกะนั่นแล รวมกับกายวิญญัติ ชื่อว่า กายวิญญัตินวกะ รวมกับวจีวิญญัติและสัททรูป…

เนื้อหานี้นำเสนอการศึกษาอภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับกลาปทั้ง 8 ที่เรียกว่ากัมมสมุฏฐานกลางและการจำแนกประเภทต่างๆ ของกลาป เช่น สุทธัฏฐกะ และจิตสมุฏฐาน รวมถึงความหมายของสัททนวกะและลหุตาในวิทยาศาสตร์ทางจิตวิญญ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 267 ในเวลาเกิด, ส่วนในปวัติกาล แม้รูป อะไร ๆ จะไม่ได้ ก็หามิได้ ฯ นี้เป็นปวัติกมนัยแห่งรูปในรูปสังคหะนี้ ฯ ส่วนนิพพาน คือโลกุตตระ พึงกระท…

…นื้อหาจากอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยให้รายละเอียดเกี่ยวกับคำอธิบายเบื้องต้นของรูปในโครงสร้างของสังคหะ รวมถึงนิพพาน ซึ่งเรียกว่าโลกุตตระ และมีความสำคัญที่จะต้องเข้าใจผ่านมรรคญาณทั้ง …