รูป : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 128 / 384

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 272 อันโคจรรูปมีวรรณะเป็นต้นคอยแวดล้อม ให้สำเร็จความเป็นวัตถุและ ทวารแห่งวิถีจิตมีจักขุวิญญาณเป็นต้น เป็นไปตามสมคว…

ในบทนี้กล่าวถึงโคจรรูปและความหมายของประสาทในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นถึงอาการของประสาทที่ส่งผลต่อการรับรู้และการสัมผัสขอ…

…ได้ ฯ อกาสนั่นแล ชื่อว่าอากาศ และชื่อว่าธาตุ เพราะอรรถว่า ไม่มีชีวิต เหตุนั้น จึง ชื่อว่าอากาสธาตุฯ รูปที่เป็นเครื่องกำหนดรูป ซึ่งไปในกลาปหนึ่งๆ มีจักขุทสกะเป็นต้น ด้วยอำนาจให้ถึงความเป็นรูปไม่ปะปนกับกลา…

เนื้อหาได้กล่าวถึงความหมายของคำว่า 'อากาส' และ 'อากาสธาตุ' รวมถึงการกำหนดรูปที่เกิดขึ้นในกระบวนการของกลาปต่าง ๆ ตามหลักอภิธัมมศึกษา นอกจากนี้ ยังอธิบายถึงธรรมชาติของกายและวาจาใ…

…ัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 284 ที่แสดงไว้แล้ว ท่านอาจารย์จึงกล่าวคำมีอาทิว่า สพฺพญ ปเนต ดังนี้ ฯ 1 l รูปที่ชื่อว่าอเหตุกะ เพราะไม่มีเหตุมือโลภะเป็นต้น ที่สัมปยุต ที่ชื่อว่าสปัจจยะ เพราะมีปัจจัยตามที่เป็นข…

เนื้อหานี้กล่าวถึงรูปธรรมจำแนกตามลักษณะต่าง ๆ เช่น อเหตุกะ, สปัจจยะ, สาสวะ และอัชฌัตติกรูป พร้อมการอธิบายเกี่ยวกับการเข้า…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 285 ประการนอกนี้ ชื่อว่าพาหิรรูป เพราะเกิดในภายนอกจากอัชฌัตติก รูปนั้นฯ รูปมีจักขุเป็นต้นนั่นแล จัดเป็นวัตถุรูป 1 รูป ๒๒ ประการ นอกน…

เนื้อหานี้ดำเนินการศึกษาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยละเอียดเกี่ยวกับรูปและวิญญาณ ซึ่งรวมถึงการอธิบายถึงพาหิรรูปและการมีส่วนร่วมของปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อจักขุวิญญาณและชีวิ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 304 และเพราะพวกพรหมไม้มีภาวรูปทั้ง ๒ นั้น ๆ และกลาปของอาหาร ชรูปก็ไม่ได้ (ในรูปโลกนั้น) เพราะอาหารแม้ที่ซึมซาบอยู่ในร่างกาย ไม่ยัง…

…ามนี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ซึ่งศึกษาความเป็นไปของชีวิตและการมีอยู่ของรูปในภาวะการดับของพรหม รูปแบบต่างๆ ของชีวิต รวมถึงการที่อาหารและฤดูมีอิทธิพลต่อการสร้างรูป นอกจากนี้ยัง…

…ังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 316 ก็บรรดาธรรมเหล่านี้ ธรรม ๖๕ ด้วยสามารถเจตสิก, สุขุมรูป และนิพพาน ถึงการนับว่า ธัมมายตนะและธัมมธาตุฯ มนายตนะ อย่างเดียว กระจายออกไปด้วยสามารถแห่งวิญญาณธาตุ…

เนื้อหานี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับธรรม ๖๕ ที่สัมพันธ์กับเจตสิกและนิพพาน ในการศึกษาอุปาทานขันธ์ ๕ ร่วมกับการพิจารณาความสัมพันธ์ของทวารอารมณ์และธาตุที่มีอยู่ให้กว้างขวาง โดยชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่า

…ป็นปัจจัยแก่วิบาก ด้วยอำนาจแห่งสหชาตปัจจัย (และ) ธรรมทั้งหลาย มทั้งหลาย คือจิตและเจตสิกเป็นปัจจัยแก่รูปที่เกิดร่วมกัน ด้วย อำนาจสหชาตปัจจัย ๑ ธรรมทั้งหลาย คือจิตและเจตสิกซึ่งเกิดภายหลัง เป็นปัจจัยแก่กายน…

…ปัจจัยที่ทำให้เกิดวิบากและธรรม รวมถึงการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและเจตสิกที่มีผลต่อการเกิดของรูปและวิญญาณ ธรรมทั้งหลายสามารถแบ่งออกได้ตามลักษณะและกาลเวลา แต่ทั้งหมด รวมกันอยู่ในอารัมมณปัจจัยและปัจ…

…ต่งตั้งสิ่งที่ไม่มีกับสิ่งที่มี) ๑ ฯ ก็บรรดาบัญญัติ ๖ นั้น ในเวลาใด บัณฑิตทั้งหลายแต่งตั้ง (ประกาศ) รูป เวทนา เป็นต้น ซึ่งมีอยู่โดยปรมัตถ์ ด้วยบัญญัตินี้ ในเวลานั้น บัญญัตินี้ ท่านเรียกว่า วิชชมานบัญญัติ…

ในเนื้อหานี้เสนอการวิเคราะห์นามบัญญัติ 5 อย่างที่เกี่ยวกับสิ่งที่มีอยู่และไม่มีอยู่ในอภิธรรม รวมถึงการตั้งชื่อและการแต่งตั้งสิ่งต่างๆ ในทางปรัชญาและสังคม โดยเฉพาะการแยกแยะระหว่างสิ่งที่มีตัวตนและสิ่งท

…ีอาทิว่า วิชฺชมานปญฺญตฺติ ฯ คำว่า เอตาย ปญฺญาเป็นติ ความว่า บัณฑิตทั้งหลายย่อมประกาศด้วยคำมีอาทิว่า รูป เวทนา ดังนี้ ฯ คำว่า อุภินฺนํ ความว่า (ด้วยสามารถแห่งความคละกัน) แห่งวิชชมานบัญญัติและอวิชชามานบัญญ…

ในบทนี้กล่าวถึงหลักการของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการจำแนกนามออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ สามัญนาม คุณนาม กิริยานาม และยกิจฉนาม นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับเสียงและการแสดงถึงอภิลาป การอภิปรายเกี่ยวกับ

…ใน สืบต่อของธรรมที่เป็นอดีตเป็นต้น และด้วยสามารถแห่งขณะมีขณะที่ ล่วงไปแล้วเป็นอาทิ โดยนัยเป็นต้นว่า รูปที่เกิดแล้วในอดีต ก็ดับไป แล้วในอดีตนั่นเอง แม้รูปที่จักมีในอนาคต ก็จักดับไปในอนาคตนั้น เหมือนกัน รู…

…ธัมมาที่เกี่ยวข้องกับขันธ์และทวารต่าง ๆ โดยเฉพาะความไม่เที่ยงของธรรมในชีวิต รวมถึงการแสดงให้เห็นว่า รูปและธรรมต่าง ๆ ไม่มีความเที่ยงที่สามารถเข้าถึงได้ การวิเคราะห์ในเชิงลึกถึงอาการต่าง ๆ เช่น ความเกิดขึ…

…าะห์แก่โลก เพื่อประโยชน์ เพื่อเกื้อกูล เพื่อสุข แห่ง เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ท่านทั้งหลายอย่าได้ไป ๗ รูป โดยทางเดียวกัน จงแสดงธรรม ไพเราะในเบื้องต้น ในท่ามกลาง ในที่สุด ประกาศศาสนาบริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิ…

บทความนี้กล่าวถึงพระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่มุ่งหมายเพื่อประโยชน์แก่โลกและประชาชน โดยเน้นความสำคัญของพระพุทธศาสนาในการสร้างสันติสุขและการให้การอนุเคราะห์แก่สัตว์โลก รวมถึงการ

…ระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ២២៦ ได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพระราชพิธีฉลองสมโภชพระพุทธรูป ประจำพระชนมวาร พระพุทธรูปมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ และพระไตรปิฎกฉบับสังคายนามหามงคล เฉลิมพระชนม…

…๔ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๐ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชได้เสด็จพระราชดำเนินประกอบพิธีฉลองพระพุทธรูปและพระไตรปิฎกที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พร้อมกับการอัญเชิญน้ำจากแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั่วประเทศ ทำพิธีเ…

…หว่างทางที่คอยประโลมล่อให้ หลง แล้วตกไปสู่อำนาจไม่อาจจะถึงเมืองตักกศิลานั้น ได้แก่เบญจพิธกามคุณ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่ยวนใจให้กำหนัดมัวเมว แต่จะชักให้เสียคนซึ่งกุลบุตรจะพึงพบในระยะ แห่งวัย, …

พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม

…ิตโต อุมมตฺตโก วิย โหติ ภัย ฉิมภัตตฺติ โลมห์ ปาปุณาติ ฯ ปาลีย์ หิ วิภัตตอฏฺฐิตติสารมุมเณสุ อญฺญ์เอว รูป เภรวารมุมณ์ นาม นตฺถิ ฯ อิมสฺมี หิ กมฺมฏฺฐาเน ฌานวิพภนฺตโก นาม โหติ ฯ กสมาฯ อติเถรวตฺตา กมฺมฏฺฐานสฺ…

…รอธิบายถึงกระบวนการของจิต รวมถึงการประยุกต์ใช้หลักธรรมะเพื่อสร้างสติและความรู้สึกตัว เช่น การพิจารณารูปร่างและนิมิตต่าง ๆ ที่ช่วยให้มีสมาธิและสามารถพัฒนาจิตใจได้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของการตั้งอย…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 254 วิสุทธิมคเค อวิชชา อรูปภเว สงฺขาราน ปจฺจโย โหติ ฯ กามภเว สงฺขารา กามภเว ปฏิสนธิวิญญาณสฺส ปจฺจยา โหนติ ฯ เอส นโย อิตเรส ฯ กา…

…ิสุทธิมคฺคซึ่งเกี่ยวข้องกับอวิชชาและการเกิดขึ้นของสัญญาณต่างๆ ที่มีผลต่อการเกิดในโลก ทั้งในทางกามและรูป โดยเน้นที่ความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน ซึ่งมีผลต่อการเกิดและความแตกต่างระหว่างอารมณ์ รูป และอ…

…ป็นต้น. ฆ. ถ้าวางไว้พอเป็นตัวอย่าง เรียกชื่อว่า นิทสสน์ อุ, อิติปิ โส ภควา อรห์ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อิติ รูป, อิติ รูปสฺส สมุทโย อิติ รูปสฺส อฏิฐงฺคโม. 246 ง. ถ้าเป็นเหตุ เรียกชื่อว่า เหตุวตโถ, อุ, ทุสสติ เตน…

…งคำในบาลีไวยากรณ์ ว่าด้วยการสรุป อุ, มโน การใช้ความย่อ อาทิยตฺโถ และต่างๆ รวมถึงวิธีการให้ตัวอย่างในรูปแบบต่างๆ เช่น นิทสสน์ และการวางเหตุ โดยมุ่งหวังให้ผู้อ่านเข้าใจคำและการใช้ในบทนามและกลยาณ์ต่างๆ อย่า…

…า วิวฏฺฏนาวเสน กมฺมฏฺฐานํ วฑฺฒตวา ปาริสุทธิ์ ปตฺตกาโม ตเทว ฌานํ ปญฺจหากาเรหิ วสิปปตต์ ปคุณ กตฺวา นามรูป์ ววฏฺฐเปตวา วิปสฺสน์ ปฏฺฐเปติ ฯ กก ฯ โส หิ สมาปตฺติโต วุฏฐาย อาสาส ปสฺสาสาน สมุทโย กรชกาโย จ จิตฺตญ…

บทความนี้เสนอการวิจัยเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและการฝึกปฏิบัติทางจิตใจ ในบทนี้กล่าวถึงการพัฒนาและการดำเนินการภายใต้แนวทางต่าง ๆ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงสภาวะที่ต้องการได้ มีการแสดงถึงความเชื่อมโยง

…ิ อิมินา ปริกมุมมนสิกาเรน สหสา อุปนิเต ตาม นิมิตฺเต อากาสเยว เปกฺขมาโน วิหรติฯ เอตฺตาวตา เจส สพฺพโส รูปสญฺญาน์ สมติกฺกมา ปฏิม สัญญาน อตฺถึงฺคมา นานๆตสัญญาน์ อมนสิการา อนตฺโต อากาโสติ อากาสานญจายตน์ อุปสม…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจรูปลักษณ์และความสัมพันธ์ของอากาศในขอบเขตของวิสุทธิมคฺคสฺส โดยประยุกต์ใช้แนวคิดเกี่ยวกับอารยธรรมและการสื…

…ฬิงการาหาโร ผสสาหาโร มโนสัญเจตนาหาโร วิญญาณาหาโรติ ฯ โก ปเนตฺถ กี อาหรตีติ ฯ กพฬิงการาหาโร โอชฎฐมภ์ รูป อาหรติ ฯ ผสสาหาโร ติสโส เวทนา อาหรติ ฯ มโนสญเจตนาหาโร ตีสุ ภาเวสุ ปฏิสนธิ์ อาหรติฯ วิญญาณาหาโร ปฏิส…

ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงวิสุทธิมคฺคซึ่งเป็นแนวทางในการปฏิบัติสมาธิและการศึกษาธรรมะ เนื้อหาเน้นที่สถานะ, ความหมาย และวิธีการในการพัฒนาสมาธิ รวมถึงการเสริมสร้างความรู้เกี่ยวกับธรรมะที่จำเป็นต่อการดำเนิ

…ิฏฐหิตวา สุข สญฺญญฺจ ลหุสญฺญญฺจ โอกุกมิตวา อทิสสมาเนน กาเยน พฺรหฺมโลก คงฺฉติ โส ตสฺส พฺรหฺมโน ปุรโต รูป อภินิมมินาติ มโนมย สพฺพงฺคปจฺจงคื อหีนินทรีย์ สเจ โส อิทธิมา จากมติ นิมุมิโตปี ตตฺถ จากมติ สเจ โส อ…

บทนี้วิจัยจิตและกายในการเข้าถึงพรหมโลก โดยอาศัยการแสดงประสบการณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการทำสมาธิและการรู้แจ้งในตัวเอง จะช่วยให้เข้าใจการเข้าถึงพรหมโลกและอิทธิพลของจิตที่มีต่อประสบการณ์ในทางจิตวิญญาณ