รูป : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 218 / 384

… ปจฺจโย โวทาน มคฺคสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโยติฯ เอกุปปาทาทิจตุพุพิธสมฺปโยคลกฺขณาภาวโต สรุปฺปนฺนานมฺปิ รูปธมฺมานํ สมฺปยุตฺตปจฺจยตา นตฺถิติ วุตต์ จิตตเจตสิกา ธมฺมา อญฺญมญญนฺติ ฯ เหตุ ฯเปฯ นามรูปานนุติ ตโยเปต…

…องจิตและการประพฤติปฏิบัติในแง่ของอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงการสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลของจิตตเจตสิกและรูปธรรม และความเข้าใจในการปฏิสนธิ การทำงานของจิตในความสัมพันธ์กับโลก และการแสดงออกของเหตุการณ์ต่างๆ ในช…

…้าที่ 247 สมุฏฐานนฺติ วกฺขติ ฯ สหชาตา เจตนาติ อนุตมโส จกฺขุวิญญาณา ทีหิปิ สหชาตา เจตนา ฯ สหชาตาน นามรูปานนฺติ สพฺพาปี เจตนา นามาน ปฏิสนธิสหคตา เจตนา กมุมสมุฏฐานรูปาน ปวตฺติย์ รูปสมุฎฐาปกจิตตสหคตา เจตนา จ…

…วิเคราะห์และตีความเกี่ยวกับอุปสรรคและปัจจัยที่ส่งผลต่อเจตนาในทางอภิธรรม รวมถึงการอภิปรายเกี่ยวกับนามรูป และการปฏิสนธิของวิญญาณที่มีอิทธิพลต่อการเกิดขึ้นของเจตนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างการ…

…ครุกาตพฺพตามตเตน อาลมพนาธิปติ ครุกโตปิ พลวกรณตฺเถน อาลมพนูปนิสสโยติ อยเมเตส วิเสโส ฯ สหชาตา ฯเปฯ นามรูปานนฺติ ฉนฺทวิริยจิตตวีมสาวเสน" จตุพุพิโธปิ สหชาตาธิปติ ยการห์ สหชาตนามรูปาน ปวตฺติย์เยว สหชาตาธิปติว…

…ิบัติ ยังมีการเน้นย้ำเรื่องอาการและปัจจัยที่มีผลต่อจิตใจ ทำให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจความสมพันธ์ระหว่างรูปและนามที่มีผลต่อจิตและการตัดสินใจ โดยเฉพาะการศึกษาจากปลายทางคือการเข้าใจแนวทางการรักษาจิตใจให้มั่นคง…

…ิ ตสฺมา น เตสํ อินทริยปจฺจยภาโว วุตฺโต ฯ เยส นามาน วตถาทีน อพฺภนฺตรโต นิกขมนฺตานํ วิย ปวตฺติ เยสญฺจ รูปาน นามสนนิสฺสเยเนว อุปฺปชฺชมานาน สมฺปโยคาสงกา โหติ เตสเมว วิปฺปยุตฺตปจฺจยตา รูปาน ปน รูเปหิ สาสงฺกา …

…งฺคหปาลียากล่าวถึงการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิต ยกตัวอย่างการอุปมาและการเชื่อมโยงกับรูปและนาม สอดคล้องกับอธิบายที่เกี่ยวข้องกับอุปทานและปัจจัยที่สร้างสรรค์ธรรมชาติ อภิธรรมในขั้นตอนต่างๆ ส…

…ปการกตาวิรุทโธ วิคตภาโวปการกตาวิรุทฺโธ จ อุปการกภาโว อตฺถิปัจจยาทิตาติ" น ตสฺส ตปฺปจจยตฺตปุปสงฺโค ฯ รูปชีวิตินทรียญเจตฺถ โอชา วิย ฐิติกฺขเณเยว อุปการกตฺตา สหชาต ปจฺจเยสุ น คยุหตีติ วิสุ วุตต์ ฯ อิทานิ สพ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และอภิธรรมมาตวิภาวินี มีการอธิบายถึงความสำคัญของแต่ละคำและธรรมชาติของการเกิดขึ้นและความสัมพันธ์ของเหตุการณ์ต่างๆในชีวิต อภิธรรมถือเป็นพื้นฐานของการเข้าใจจิตใจมน

…ุตุโภชนาทิวเสน ตโต พหิทธา จ ปจฺจยุปฺปนฺนภาเวน สงฺขตา จ ตถาตาปฏิ ปกฺขภาเวน อสงฺขตา จ ธมฺมา ปญฺญาตินามรูปานํ วเสน สังเขปโต ติวิธา ฐิตา สพฺพถา ปฏฐาเน อนนตนยสมนฺตปฎฐาเน ปกรเณ จตุวีสติสงฺขาตา ปจฺจยา นามาติ โย…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งให้ความสำคัญต่อการเข้าใจนิพพานและหลักคำสอนทางพุทธศาสนา โดยเน้นประเด็นต่างๆ อาทิ การเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และแนวคิดของอนัตตา ถือเป็นส่วนสำคัญในการเร

…ม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 254 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 255 อาทิ วุตต์ ฯ เอตาย ปญฺญาเป็นตีติ รูปเวทนาติอาทินา ปกาเสนฺติ ฯ อุภินนฺติ วิชชมานาวิชชมานาน ทวินน์ ฯ ปัญจา ภิญญา อาสวกฺขยญาณวุติ 2 อภิญญา …

เอกสารนี้สำรวจพิธีการและความคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมไปถึงการวิเคราะห์แง่มุมทางปัญญาและวิญญาณในบริบทต่างๆ โดยมีการอธิบายถึงการเข้าใจถึงอภิญญา และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งสัมพันธ์ก

…ฐาย อวิเสเสเนว จิตต์ อาวชฺเชตวา ติณณ์ จตุนุน วา ปริกษุมานมนตร์ เจโตปริยญาเณน ปรสฺส จิตต์ ปฏิวิชฺฌติ รูป วิย ทิพฺพจกฺขุนา ปุจฉา กามาวจรจิตเตน สราคาทิววตฺถาน กโรติ นีลาทิววตถาน วิย ตานิ จ สพฺพานํ อภิมุขีภู…

…ทางเดินในชีวิต รวมทั้งการพิจารณาถึงพัฒนาการทางจิตใจและการควบคุมอารมณ์เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ดีขึ้นในรูปแบบต่างๆ โดยไม่ลืมที่จะสอบถามและวิเคราะห์แนวคิดลึกซึ้งเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางจิตใจที่มีต่อสภาพแวดล้อม…

…งคหฎีกา - หน้าที่ 268 นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 269 สีลญฺจาติ ปาฏิโมกฺขสวรสีห์ ฯ มนจฉฏฐาน อินทริยานํ รูปาที่สุ สวรณวเสน ปวตฺต์ สีล อินทรียสวรสีห์ ฯ มิจฉาชีววิวชฺชเนน อาชีวสฺส ปริสุทฺธิวสปปวตต์ สีล อาชีวปา…

บทความนี้เน้นการศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในทางอภิธรรมที่ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงจิตสำนึก การกระทำ และผลกระทบจากการกระทำในแง่ของธรรมชาติของสังขารต่างๆ การ

…ญาเณน ลกฺขณฑิตย์ สมุมสนฺตสฺส ปริมชฺชนฺตสฺส สมมสนญาณ ปน อุปฺปนฺเน ปุน เตเสวว สงฺขาเรส อวิชชา- สมุทยา รูปสมุทโย ตณฺหากมุมอาหารสมทยา รูปสมุทโย ตถา อวิชชานิโรธา รูปนิโรโธ ตัณหากมุมอาหารนิโรธา รูปนิโรโธติ เอว…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรรมและแนวทางการเรียนรู้การปฏิบัติผ่านวิปัสสนา เพื่อเข้าใจธรรมชาติของรูปและนาม พร้อมทั้งพูดถึงสมุทยาและนิโรธ การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกและการศึกษาพื้นฐานขอ…

…นฺเนสุ น วต เม อิโต ปุพเพ เอวรูโป โอภาโส อุปฺปนฺนปุพฺโพติอาทินา นเยน ตตฺถ อาลย์ กุรุมานา สุขุมตัณหา รูปนิกฤติ จาติ โอภาสาที่สุ ทสสุ วิปสฺสนูปกิเลเสสุ อุปปนเนสุ น วต เม เอวรูปา โอภาสาทโย อุปฺปนฺนปุพฺพา อท…

เอกสารนี้เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและเนื้อหาวิทยาอภิธรรมที่มีความสำคัญในการศึกษาปฏิปนฺนา ลักษณะของอภิธรรมและวิธีการเข้าถึงความเข้าใจในเนื้อหาที่ซับซ้อน การวิเคราะห์จากประสบการณ์วิปัสสนาและการ

…ตตฺตา จ สุญญตานิมิตตปปณิหิตนามวนต์ นิพฺพานํ อารพภ ปวตฺตตฺตา ตสฺส วเสน ฯ สรสวเสนาติ ราคาที่สุญฺญตฺตา รูป- นิมิตตาที่อารมฺมณรหิตตฺตา กิเลสปณิธิรหิตตฺตา อตฺตโน คุณวเสน ฯ สพฺพตฺถาปีติ มคฺควีถีย์ ผลสมาบัติวิถ…

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับอภิธรรมและหลักการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับการเข้าใจวิปสฺสนาและการสำเร็จของนิพพาน พร้อมทั้งการกล่าวถึงผลของการปฏิบัติและการเข้าถึงสภาวะต่างๆ โดยใช้ข

… ๑ ตติยฌานกุศลจิต ประกอบด้วยสุขและเอกัคคตา ๑ ปัญจมฌานกุศลจิต ประกอบด้วยอุเบกขาและเอกัคคตา ๑ ชื่อว่า รูปาวจรกุศลจิต ฯ จิตทั้ง ๕ นี้ คือ ปฐมฌานวิบากจิต ประกอบด้วยวิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตร ๑ ทุติยฌานว…

…ภทในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งรวมถึงปฐมฌานกุศลจิต, ทุติยฌานกุศลจิต, ตติยฌานกุศลจิต, ปัญจฌานกุศลจิต และรูปาวจรกุศลจิตโดยแสดงให้เห็นถึงลักษณะต่างๆ เช่น วิตก, วิจาร, ปีติ, สุข และเอกัคตา รวมถึงอุเบกขาในแต่ละฌ…

…บาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 6 ปัญจมฌานกิริยาจิต ประกอบด้วยอุเบกขาและเอกัคคตา ๑ ชื่อว่า รูปาวจรกิริยาจิต ฯ กุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิต ฝ่ายรูปาวจร ๑๕ จบบริบูรณ์ทุกประการ ด้วยประการฉะนี้แล ฯ…

…ังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา อธิบายถึงปัญจมฌานกิริยาจิตรวมถึงกุศลจิต วิบากจิต และการแตกต่างของรูปาวจรจิตประเภทต่างๆ ที่แสดงถึงความสัมพันธ์ในด้านของจิตและการทำงานของมันในบริบทของอภิธัมมะ ให้ผู้สนใจไ…

…พระโพธิสมภาร ชื่อว่าเหตุสัมปทา ฯ ส่วนผลสัมปทา มี ๔ อย่าง คือ ญาณสัมปทา ปหารสัมปทา อานุภาวสัมปทา และ รูปกายสัมปทาฯ บรรดาผลสัมปทาทั้ง 4 นั้น มรรคญาณซึ่งเป็นที่ ตั้งแห่งพระสัพพัญญุตญาณ และพระทศพลญาณเป็นต้น …

…ามสำคัญของสัมปทา 3 ประการ เป็นเหตุให้เกิดผล 4 ประการ อธิบายถึงญาณสัมปทา ปหารสัมปทา อานุภาวสัมปทา และรูปกายสัมปทา โดยมีสัตตูปการสัมปทา 2 ประการ เช่น อาสยะ และปโยคะ ที่เกี่ยวข้องกับพระผู้มีพระภาคและความสัม…

…ร ๔ คืออาการ ๔ อย่าง ดังนี้ คือ จิต ได้แก่วิญญาณ ขันธ์ เจตสิก ได้แก่ขันธ์ทั้ง ๓ มีเวทนาขันธ์เป็นต้น รูป ได้แก่รูป- ขันธ์ อันต่างด้วยประเภทแห่งภูตรูป และอุปาทายรูป นิพพาน ได้แก่ อสังขตธรรม ที่ต่างเนื่องมา…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายและลักษณะของจิตและเจตสิกตามพระอภิธรรม โดยอธิบายถึงอำนาจแห่งปรมัตถ์ที่ทำให้จิตเกิดขึ้นและรู้จักอารมณ์ โดยจิตถือเป็นธรรมชาติที่มีการรู้แจ้งอารมณ์เป็นลักษณะสำคัญ นอกจากนี้ยังมีการว

…หาเจตนามิได้ และเป็นสภาพเที่ยง เป็นต้นฯ อีกอย่างหนึ่ง ธรรมชาติที่ประกอบในจิต ชื่อว่าเจตสิก ฯ [ลักษณะรูปและนิพพาน] નૂ ธรรมชาติที่ชื่อว่ารูป เพราะอรรถว่าแปรผัน (สลาย) อธิบายว่า ย่อมถึงความวิการด้วยวิโรธปัจ…

…ในการรับอารมณ์ และการที่จิตและเจตสิกมีความสำคัญร่วมกันในการดำรงอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับรูปธรรมที่แปรผันไปตาม ปัจจัย เช่น ความเย็นและความร้อน ซึ่งอาจมีผลต่อการปรากฏของรูปธรรม พระผู้มีพระภาคเจ…

…ชน์อะไรด้วยศัพท์ มี สิต ศัพท์ เป็นต้นฯ ก็ศัพท์ว่า สีต เป็นต้นนั้น อรรถที่จะให้รู้ว่า ความ แปรผันแห่งรูปอันวิโรธปัจจัยมีเย็นเป็นต้นถูกต้องแล้ว ปรากฏชัดกว่า เพราะฉะนั้น ความแปรผันเช่นนั้นแหละ ท่านประสงค์เอ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงคำว่า รูปปติ และการแปรผันของรูปตามปัจจัยต่าง ๆ โดยเฉพาะในพรหมโลกที่ไม่มีปัจจัยเบียดเบียน แต่ยังคงมีปัจจัยที่ค…

…วจร เพราะอรรถว่า เป็นที่ ท่องเที่ยวแห่งกาม หรือท่องเที่ยวในกาม หรือแม้โดยฐานูปจาร ฯ พึงเห็นนัยแม้ใน รูปวจรจิต และอรูปาวจรจิต ตามควรเช่น เดียวกัน ฯ จิตที่ชื่อว่า โลกุตตระ เพราะอรรถว่า ข้ามขึ้นจากโลก กล่าว…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการจำแนกประเภทของจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยจำแนกจิตตามลักษณะเฉพาะที่มีอิทธิพลต่อการเกิดผล จิตที่ถูกจำแนกออกเป็นกามาวจรจิตและโลกุตตระ โดยจิตต่างๆ จะมี

…กษุนั้น เหตุนั้น จึงชื่อว่า จักขุ วิญญาณ ฯ สมจริงตามคำว่าที่ท่านกล่าวไว้ว่า วิญญาณนี้ มีความรู้แจ้ง รูปที่อาศัยจักขุเป็นลักษณะ ฯ แม้ในโสตวิญญาณเป็นต้น บัณฑิตพึงทราบ วิเคราะห์เป็นต้นตามสมควร ด้วยประการอย่…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิญญาณและจักขุ รวมถึงการวิเคราะห์วิญญาณที่อาศัยอยู่ในกายและประสาทสัมผัสต่าง ๆ ท่านอาจารย์ได้แสดงให้เห็นถึงสภาวะของวิญญาณ การฟัง การรับ