๑๕ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 85 / 63

…เมว ฯ ตาม ปน วสเตน จงกมมณฑปาที่นิ กาเรตวา มณฑปีจ ปญฺญเปตวา ปานีย์ โภชนีย์ อุปฏฐเปตวา ธมฺม ๑. สํ. ส. ๑๕/๒๕๓ ฯ ตตฺถ ปน มกฎา วิย สงฺฆจาริโน...อิติ ทิสฺสติ ฯ

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและบทบาทของธุดงค์ในชีวิตพระสงฆ์ รวมถึงการอธิบายถึงอานิสงส์และการปฏิบัติธรรมที่สำคัญ โดยเฉพาะในด้านการอยู่ร่วมกับธรรมชาติและการทำสมาธิ ตลอดจนประโยชน์ในทางจิตใจที่เสริมสร้างสม

…คุณสมฺปตฺติ สุตวา วันทิตกาโม ติกฺขตต์ เปเสตวา อนาคจฺฉนฺเต เถเร ตาม คาเม ตรุณปุตตาน อิตถีน ๑. สํ. ส. ๑๕/๒๗๗

เนื้อหาในส่วนนี้พูดถึงการฝึกจิตด้วยวิธีการต่างๆ ตามแนวพระพุทธศาสนา วิเคราะห์การเกิดและดับของสำนึกว่าเชื่อมโยงกับอารมณ์และความคิดอย่างไร ส่วนการจัดการกับความไม่ประสงค์ของจิตเป็นไปได้อย่างไร รวมถึงการสื

…ัจจยาติ วุจจนฺติ ฯ เต ปจฺจเย ๑. อง. สตฺตก. ๒๓/๑๐๓ ฯ ปาลียมปน สุปริกฺขตนฺติ ทิสฺสติ ฯ ๒. สํ. มหาวาร. ๑๕/๒ ฯ โปราณ โปฏฐเก เสตปริกขาโรติ ลิขิต ฯ ๓. ม. ม. ๑๒/๒๑๓ ฯ

บทความนี้เน้นที่การศึกษาสีลและปริกขาในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความสำคัญของสีลในการป้องกันและการรักษาให้ชีวิตมีความสงบสุขและเป็นระเบียบ รวมถึงการวางแผนการปฏิบัติในชีวิตประจำวันเพื่อให้มีความสมดุลและมี

…เสน ทิฏฐิปริยนต์ สปริยนต์ นาม วิปรีติ อปริยนต์ ฯ วุตตมป์ เจต ๑. ม. อุปริ. ๑๔/๕๒๓ - ๒. อง, ปญฺจก. ๒๒/๑๕ ๆ

บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามวิสุทธิมรรคซึ่งเป็นหลักคำสอนทางพุทธศาสนา โดยจะเน้นไปที่การเข้าใจในตัวตนและการควบคุมจิตใจ การใช้ระเบียบในชีวิตประจำวันเพื่อให้เกิดความสุขตลอดจนการตั้งวิชาความรู้และการระมัดร

…าย ปฏิบัตติยา เสวน ปกาสิต โหติ ฯ ตถา สีเลน อปายสมติกุกมนุปาโย ปกาสิโต โหติ ฯ สมาธินา ๑. สํ. มหาวาร. ๑๕/๒๒๐ - ๒. ที. มหา, ๑๐/๕๓ ๑ ๓. ขุ. ธ. ๒๕/๒๕

วิสุทธิมคฺคสฺสเป็นเอกสารที่แสดงถึงแนวคิดที่สำคัญในศาสนาพุทธ โดยเสนอแนวทางในการพัฒนาคุณธรรมและปัญญา ผ่านการปฏิบัติสีล สมาธิ และปัญญา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงการหลุดพ้นจากความทุกข์และบรรลุถึงอิสร

…สุสมาหิโต โอม ตรติ ทุตตรนฺติ ฯ ยถาหฯ เอกายโน อย ภิกฺขเว ๑. ขุ. ธ. ๒๕/๕๑ ฯ ๒. ขุ. ธ. ๒๕/๖๕ ๓. สํ. ส. ๑๕/๒๘ ๔. สํ. ส. ๑๕/๗๔

เนื้อหาในวิสุทธิมคฺคพูดถึงการล่วงพ้นจากมลทินและการเข้าสู่นิพพานผ่านมรรคซึ่งนำไปสู่การเข้าใจท่านที่มีความบริสุทธิ์ด้วยการฝึกฝนจิตใจและการพัฒนาปัญญา พิจารณาจากสังขารที่ไม่เที่ยง มีสติและการปฏิบัติเพื่อใ

…ยตเนส จ อุปปัชชนโต อนุโตชฎา พนิชฏาติ วุจฺจติ ฯ ตาย เอวํ อุปฺปชฺชมานาย ชฎาย ชฏิตา ปชาฯ ยถา ๑. สํ. ส. ๑๕/๒๐

บทความนี้นำเสนอคำสอนเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยเฉพาะการพิจารณาหลักธรรมที่จะช่วยในการประพฤติปฏิบัติ ปุถุชนที่มีความสติปัญญาและขัดเกลาตนเองด้วยศีลปฏิบัติ จะสามารถเข้าใจและแยกแยะความชัดเ

…ย ตพฺพ. ๒ นี้บอกความจำเป็น (๑๔๓) กิตปัจจัย อนต. สุณนฺโต ฟังอยู่, สุ ธาตุ ในความฟัง, ณา ปัจจัย สนธิ (๑๕) กโรนฺโต ทำอยู่, กรุ ธาตุ ในความ ทำ, โอ ปัจจัย สนธิ (๑๕) กเถนฺโต กล่าวอยู่, กฤ ธาตุ ในความ กล่าว, เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับปัจจัยแห่งกิริยากิตก์ในบาลีไวยากรณ์ ซึ่งแบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ กิตปัจจัย, กิจจปัจจัย และ กิตกิจจุปัจจัย พร้อมทั้งอธิบายถึงการใช้ในอดีตและปัจจุบัน รวมถึงตัวอย่างประโยคที่ชัดเจน โดย

…ที่นี้ก็ไม่ต้องกล่าวถึงธาตุอีก วาจก (๑๔๑) แม้ถึงวาจกนี้ ก็จัดเป็น ๕ อย่างเดียวกันกับวาจกใน อาขยาต (๑๑๕) ต่างกันสักว่ารูปแห่งกิริยาศัพท์, เพราะฉะนั้น ในที่นี้ จักสำแดงแต่อุทาหรณ์เท่านั้น ๑) กัตตุวาจก, ภิ…

ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้ ซึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวถึงวาจกซึ่งจัดเป็น ๕ อย่าง โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุอาขยาต มีการอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของวาจก รวมถึงตัวอย่างเพื่อแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ง

…าจึงให้, ทา ธาตุ ในความ ให้ ธาตุมี อา เป็นที่สุดอยู่ หน้า เอา ณุย เป็น เอยุย แล้วลบ อา ด้วยสระสนธิ (๑๕) ศัพท์ที่ประกอบด้วยปัจจัยนี้ บางศัพท์ก็ใช้เป็นกิริยากิตก์บ้าง อุ. เต จ ภิกขู คารยุหา อนึ่ง ภิกษุ ท.…

ศึกษาละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะในหัวข้ออาขยาตและกิตก์ โดยจะวิเคราะห์การใช้ภาษาจากประโยคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความหมายและการเปลี่ยนแปลงของคำในบริบทต่างๆ เช่น การให้ การ

…ลว่า "เป็นที่อันเขา." ဆ (๑๓๓) รูปวิเคราะห์แห่งสาธนะ จัดเป็น ๓ ตามวาจกทั้ง ๓ ที่ กล่าวแล้วในอาขยาต (๑๑๕) นั้น, รูปวิเคราะห์แห่งสาธนะใด เป็น กัตตุวาจกก็ดี, เป็นเหตุกัตตุวาจกก็ดี, สาธนะนั้นเป็นกัตตุรูป, รู…

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์รูปวาทะในบาลี โดยแบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งมีความสำคัญในภาษา มคธ และการแต่งหนังสือในภาษาไวยากรณ์ การใช้ศัพท์ต่าง ๆ เช่น ฐา

… มา เอว - มกาสิ. (เจ้า] อย่าได้ทำแล้ว อย่างนั้น ๑๔. ตสฺโส - วาท กโรหิ, [เจ้า จงทำ ซึ่งโอวาท ของท่าน ๑๕. กห์ อิเม คมิสฺสนฺติ ? [ชน ท.] เหล่านี้ จักไป ในที่ไหน ? ๑๖. ราชนิเวสน์ คมิยเต. พระราชวัง (อันเขา ท…

ในหน้า 185 ของหนังสือ บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ ได้แสดงตัวอย่างการใช้คำในประโยคที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารและแนวทางการใช้ภาษาในบาลี โดยมีการพูดถึงศัพท์และโครงสร้างที่สำคัญ เช่น การให้โอวาท, การถาม

…ังแล้ว ลบ ณ เสีย เหมือนกับที่กล่าวแล้ว ในโคตตตัทธิต (๑๐๓) วิธีสนธิก็เหมือนกับที่กล่าวแล้วในสระสนธิ (๑๕) เหตุกัมมวาจก (๑๒๗) แจกแต่วัตตมานา ประถมบุรุษอย่างเดียว ลง ณาเป ปัจจัย เป็นตัวอย่าง เอก. พหุ. ปาจาป…

เนื้อหานี้เป็นการนำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ 2 ซึ่งมีการกล่าวถึงอาขยาตและกิตก์ พร้อมกับการยกตัวอย่างเช่น การลงปัจจัย การสนธิ และการใช้คำในหลาย ๆ รูปแบบ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการทำให้เกิด

…ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 177 เป็นพยัญชนะที่สุดวรรค ตามวิธีสนธิ Q. สำแดงแล้วในธาตุข้างต้น ๑๕. เอา ย ปัจจัยกับ 2 ที่สุดแห่ง ทิว ธาตุ เป็นต้น เป็น พุพ. ว กับ ธุ ที่สุดแห่ง พุธ ธาตุ เป็นต้น เป็น …

บทนี้จะอธิบายกลไกและวิธีการใช้พยัญชนะตามโครงสร้างที่หลากหลายของภาษาบาลี เช่น การใช้ปัจจัย การลบ และวิธีการทำให้คำมีความหมาย โดยเฉพาะการศึกษาลักษณะการทำงานของธาตุและพฤทธิ์ที่ส่งผลต่อการสร้างคำใหม่ นอกจ

…มีกรรมอันเหลือจากนี้ ก็พึงรู้โดยนัยนี้เถิด ธาตุที่สำแดง มานี้ แต่พอเป็นตัวอย่างเล็กน้อย ธาตุ วาจก (๑๑๕) กิริยาศัพท์ที่ประกอบด้วยวิภัตติ กาล บท วจนะ บุรุษ ดังนี้ จัดเป็นวาจก คือ กล่าวบทที่เป็นประธานของกิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ส่งเสริมความเข้าใจในวจีวิภาค โดยเฉพาะธาตุที่แบ่งออกเป็นสองประเภทคือ สกัมมธาตุ ซึ่งมีกรรมและ อกัมมธาตุ ที่ไม่มีกรรม เช่น ธาตุที่หมายดอกจันทน์จัดเป็น อกัมมธาตุ ขณะที่ อิกขุ ถ

คำชี้แจง (พิมพ์ครั้งที่ ๒๑/๒๕๕๐) หนังสือบาลีไวยากรณ์ อาขยาต และ กิตก์ เมื่อพิมพ์ครั้งที่ ๑๕/๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ญาณวร เจริญ ป. เอก) วัดเทพศิรินทร์ กรรมการมหามกุฏราชวิทยาลัย ได้ชำระศั…

คำชี้แจงนี้กล่าวถึงการพิมพ์หนังสือบาลีไวยากรณ์เป็นครั้งที่ 21 ในปี 2550 โดยมีการปรับปรุงศัพท์และอักษรให้ถูกต้องเพื่อให้สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาที่ใช้ในยุคนั้น การพิมพ์ครั้งนี้ยังคงรักษาอักขรวิธีที่

๑๕.รชนีย์ ๑๖.โลหมย์ ๑๗.ปณฺฑโว ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 156 เป็นที่ตั้งแห่…

เนื้อหานี้อธิบายความหมายของคำในภาษาบาลี เช่น คำว่า 'รชนีย์' เล่าถึงความสำคัญในการผลิตและการกำหนัด, 'โลหมย์' ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำเหล็กและการประกอบอาชีพ, และ 'ปณฺฑโว' ซึ่งมีความหมายถึงชนชั้น ลักษณะของ

…, เสฏฺฐิตา, เทสฺสตฺถิตท, ปกติตา, สังขยาต ปูรณตฑุ, วิภาคตท. ในคัมภีร์ศัพทศาสตร์ทั้งหลาย ท่านแบ่งเป็น ๑๕ เติมอุปมา ตัทธิต และนิสิตตัทธิต. ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่ได้ใช้สาธารณะ จึงมิได้ ประสงค์ที่จะกล่าวในที่นี้…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงตัทธิตในบาลีไวยกรณ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยเกื้อกูลแก่เนื้อความ โดยเฉพาะในส่วนของสามัญญูตัทธิตที่มีการแบ่งออกเป็น 13 ประเภท ได้แก่ โคตตตาธิต ตรายาทิต ราคาทิต และอื่นๆ ข้อมูลเหล่าน

…านิ อินทรีย์ ๕ ท. ๑๒.ปุริสุตฺตโม บุรุษสูงสุด ๑๓.ปญฺญาธานํ ทรัพย์คือปัญญา ๑๔.กตกุสโล มีกุศลอันทำแล้ว ๑๕.วนรุกฺโข ต้นไม้ในป่า ๑๖.ปาปรหิโต เว้นแล้วจากบาป ๑๓.ปุญฺญสมมติ สมมติว่าบุญ ๑๘.ทินฺนยโส มียศอันท่านให…

เนื้อหานี้นำเสนอศัพท์บาลีที่มีความสำคัญและการใช้งานในชีวิตประจำวัน รวมถึงการอธิบายความหมายของคำ ความเชื่อมโยงระหว่างคำต่างๆ ในบริบทของวิชาการและวรรณกรรม เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจและใช้งานอย่างถูกต้อง

…ตุลยาธิกรณพหุพพิหิ มี ทวันทวสมาส เป็นท้อง คนธมาลาที่นิ หตุเกส เยส เต คนธมาลาทิตฺถา มนุสสา ܣܐܘ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ [ วัตถุ ท.] มีของหอมและระเบียบเป็นต้น [มี] ในมือ ท. ของมนุษย์ ท. ๑๓ ๑๔ ใด มนุษย์ ท. นั้น ชื่อว่า…

ในหน้านี้พูดถึงการศึกษาของบาลีไวยกรณ์ โดยแสดงถึงการแบ่งสมาสที่เกี่ยวกับวจีวิภาคและตัทธิต ตัวอย่างการใช้งานของสมาสและการอธิบายว่ามีวัตถุอะไรในมือของมนุษย์ ความเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับการแบ่งสมาสในคัม