หลักฐานธรรมกาย ตอนที่ 47 ธรรมกายในโพธิสัตวปิฏกสูตร

โพธิสัตวปิฏกสูตรในตอนที่ 47 เปิดประเด็นเรื่องธรรมกายผ่านการอ่านชิ้นส่วนคัมภีร์ร่วมกับฉบับแปลจีนและทิเบต

ชิ้นส่วนที่นำมาเทียบกับบทที่เก้า

ผู้เขียนอ้างงานวิจัยปี 2557 ของ ดร.ชนิดา จันทราศรีไศล เพื่อกล่าวถึงโพธิสัตวปิฏกสูตร พระสูตรว่าด้วยการบำเพ็ญบารมีและข้อปฏิบัติของพระโพธิสัตว์ รายงานระบุว่ามีฉบับแปลจีนและทิเบตหลายฉบับ ตลอดจนชิ้นส่วนภาษาคันธารีและสันสกฤตที่สันนิษฐานว่าพบในบามิยัน โดยคาซูโนบุ มัตสุดะระบุเนื้อหาชิ้นส่วนคันธารีว่าตรงกับบทที่ 9 การอ่านจึงอาศัยข้อความต่างภาษามาช่วยตรวจส่วนที่ไม่สมบูรณ์

คำว่าธรรมกายกับข้อความเรื่องเครื่องหล่อเลี้ยง

บทที่นำมาพิจารณาใช้คำว่าธรรมกายประกอบคำเรียกพระโพธิสัตว์ ผู้วิจัยอธิบายข้อความจากชิ้นส่วนสันสกฤต โดยเติมส่วนที่ขาดด้วยฉบับจีนและทิเบต จนได้คำบรรยายเรื่องกายของพระโพธิสัตว์และอาหาร ผู้วิจัยแยกการตีความว่าข้อความอาจกล่าวถึงกายเนื้อหรือกายธรรม ก่อนอธิบายต่อด้วยแนวคิดเรื่องกายเนรมิตในมหายาน ประเด็นนี้จึงต้องอ่านในบริบทคำอธิบายพระโพธิสัตว์ของพระสูตร

ข้อเปรียบเทียบกับพระธรรมเทศนาหลวงปู่สด

ผู้เขียนนำข้อวิเคราะห์ดังกล่าวมาเทียบกับพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพมุนี ซึ่งอธิบายอาหารหลายประเภทและเครื่องหล่อเลี้ยงของกายต่าง ๆ ตามแนวคำสอนของท่าน ผู้เขียนเห็นความใกล้เคียงในประเด็นที่แยกกายธรรมออกจากกายหยาบ และเสนอให้ศึกษาคัมภีร์อื่นประกอบ การสรุปความสัมพันธ์นี้เป็นทัศนะของผู้เขียนจากการเทียบข้อความในแหล่งที่อ้างถึง

แหล่งที่มา

เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๑๙๘ เดือนมิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๒

อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 47 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ