การวิเคราะห์จริตและกัมมัฏฐาน : หน้า 113/114

กัมมัฏฐาน จริต อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ ที่เหมาะ เซื่อง งานหยาบ ไม่เลือกอาหาร เห็นดีก็ว่าดีด้วย มีแต่ง่วงเหงา- อานาปานสติ ซึม ไม่ถี่ถ้วน อย่างไหนก็- เห็นไม่ดีก็ว่า หาวนอน โมหจริต เหม่อ คั่งค้าง เอาหมด ไม่ดีตามไป ไม่เป็นเรื่อง- ภูตกสิณ อาโลกกสิณ ลอย เอาดีไม่ได้ มูมมาม ด้วย เป็นราว อากาสกสิณ ช่างสงสัย เข้าใจอะไรยาก เชื่องช้า คล้าย งานไม่เป็น ไม่แน่นอน เห็นตาม ฟุ้งซ่าน โลเล อานาปานสติ จับจดแต่พูด วิตกจริต โมหจริต อย่างไหนก็ได้ หมู่มาก เดี๋ยวรัก ภูตกสิณ เก่ง คิดไว เดี่ยวเกลียด อาโลกกสิณ พูดไว ชอบคลุกคลี- อากาสกสิณ กับหมู่คณะ แช่มช้อย สัทธาจริต ละมุน ละม่อม เรียบร้อย สวยงาม หวาน มัน หอม ชอบของ เบิกบานใน อนุสสติ 6 สวยงามอย่าง | การบุญ(ส่วน ภูตกสิณ เป็นระเบียบ เรียบๆ ไม่ ราคจริตนั้น อาโลกกสิณ โลดโผน เบิกบานต่อ อากาสกสิณ การได้หน้า) ว่องไวและ งานเรียบร้อย | เปรี้ยว เค็ม ดูด้วยความ ว่าง่าย ไม่ดื้อ มรณานุสติ เรียบร้อย เป็นระเบียบ เผ็ด พินิจและ มีติสัมปชัญญะ อุปสมานุสติ และเป็น พอกลมกล่อม พิเคราะห์ พุทธิจริต มีความเพียร อาหาเรปฏิกูล ประโยชน์ด้วย ไม่จัดนัก รู้เร็ว จตุธาตุ ภูตกสิณ อาโลกกสิณ อากาสกสิน นักศึกษาควรศึกษารายละเอียดของจริตทั้ง 6 ประเภท และวิเคราะห์ตนเองว่า มีจริตเช่นไร เหมาะกับกัมมัฏฐานชนิดไหน เพื่อสามารถปฏิบัติให้ถูกกับจริตและสามารถได้ผลแห่งการปฏิบัติอย่าง รวดเร็ว ยิ่งไปกว่านั้น สําหรับอาจารย์ผู้ให้กัมมัฏฐาน ยิ่งมีความจําเป็นต้องรู้จริตของผู้รับกัมมัฏฐาน เพื่อให้กัมมัฏฐานที่ถูกจริตต่อไป 104 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น