DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 298 / 303

…หนดใจที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งเป็นที่สุดของลมหายใจ เป็น 1 ใน อนุสสติ 10 คือ (มีสติกับลมหายใจ) 38 DOU บ ท บ ท ที่ 3 รู ป แ บ บ ข อ ง ก า ร ฝึ ก ส ม า ธิ

การที่มีฐานทั้ง 7 เช่นนี้ ทำให้เกิดความสะดวกแก่ผู้ที่เริ่มฝึกใหม่ๆ ที่สามารถค่อยๆ หัดฝึกวางใจ ไว้ตามฐานต่างๆ ก่อน แล้วจึงค่อยตะล่อมใจไปวางไว้ที่ฐานที่ 7 ซึ่งเป็นฐานที่ตั้งถาวร อุปมาเหมือน การใช้ ท่อน

…, 2 ในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 3 แล้วจึงศึกษาบทที่ 4 ต่อไป บ ท ที่ 3 รู ป แ บ บ ข อ ง ก า ร ฝึ ก ส ม า ธิ DOU 39

3.3 การฝึกสมาธิให้ได้ผล การฝึกสมาธิให้ได้ผลดีนั้น นั้น ผู้ฝึกต้องทำให้สม่ำเสมอเป็นประจำ เสมือนการใช้ไม้ 2 อัน เอามาสีกัน เพื่อทำให้เกิดไฟ ผู้ทำการสี ก็ต้องพยายามสีไปเรื่อยๆ จนกว่าไฟจะติด ถ้าหากเลิกสี

…ะบุคลิกภาพอย่างไร นั่นก็ไม่ใช่สิ่งกั้นขวางที่จะทำให้ไม่สามารถที่จะเข้ามาฝึกสมาธิได้ เพราะเมื่อคน 44 DOU บ ท ที่ 4 ลั ก ษ ณ ะ บุ ค ค ล ที่ ส า ม า ร ถ ฝึ ก ส ม า ธิ ได้

เกริ่นนำ บทที่ 4 ลักษณะบุคคลที่สามารถฝึกสมาธิได้ จากบทเรียนที่ผ่านมา คงจะเห็นได้ถึงวิธีการฝึกสมาธิที่มีอยู่มากมายหลายวิธีด้วยกัน และแต่ละ วิธีนั้นมีวิธีการปฏิบัติที่แตกต่างหลากหลายกันออกไป หมายที่จะท

…ถฝึกสมาธิได้ มีความสุข ร่าเริง โกรธ บ า ที่ 4 ลั ก ษ ณ ะ บุ ค ค ล ที่ ส า ม า ร ถ ฝึ ก ส ม า ธิ ได้ DOU 47

4.1.2 อารมณ์ของบุคคลที่สามารถฝึกสมาธิได้ วิ่งหนีความจริง นอกเหนือจากเรื่องบุคลิกภาพ ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะประจำตัวบุคคลแล้ว อารมณ์ก็เป็นสิ่งที่อยู่คู่ กับจิตใจมนุษย์ บุคคลหนึ่งอาจจะมีอารมณ์ที่หลายหลาก ใน

…าวิสุทธิ์, วันที่ 7-8 กุมภาพันธ์ 2546. บ า ที่ 4 ลั ก ษ ณ ะ บุ ค ค ล ที่ ส า ม า ร ถ ฝึ ก สมาธิ ได้ DOU 49

ก็สามารถฝึกสมาธิได้ทั้งสิ้น มีเพียงบุคคลที่ไม่กี่ประเภทเท่านั้นที่ฝึกสมาธิไม่ได้ ลักษณะของคนที่ฝึกสมาธิได้และไม่ได้นั้น พระราชภาวนาวิสุทธิ์ท่านได้สรุปเอาไว้ว่า คนที่ปกติทั่วไป สามารถที่จะฝึกได้ ไม่ว่า

…ังคมทุกคนได้มีโอกาสเข้ามาฝึกสมาธิ เพื่อท่านเหล่านั้นจะ ได้รับรู้ถึงความสุขที่แท้จริงได้ด้วยตนเอง 50 DOU บ ท ที่ 4 ลั ก ษ ณ ะ บุ ค ค ล ที่ ส า ม า ร ถ ฝึ ก ส ม า ธิ ได้

4.3 ลักษณะของบุคคลที่ฝึกสมาธิได้ดี แม้ว่าบุคคลที่มีลักษณะนิสัยต่างๆ ดังที่กล่าวมาแล้ว จะสามารถฝึกสมาธิได้ แต่ถ้าจะต้องการฝึก ให้ได้ผลดีนั้น ผู้ฝึกสมาธิทุกคนต้องมีความพร้อมทั้งร่างกายและจิตใจ กล่าวคือ

…กศึกษาทราบประโยชน์ของสมาธิต่อสุขภาพจิต บ า ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน DOU 55

แนวคิด 1. สมาธิ เป็นสิ่งที่มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของทุกๆ ชีวิต โดยเฉพาะผู้ครองเรือน สมาธิจำเป็นต่อชีวิตครอบครัว ชีวิตของทุกคนในสังคม ที่จะสามารถทำให้โลกสงบสุขได้ 2. บุคคลที่นำเอาสมาธิไปใช้ในชีวิ

…ยา และ ความเคียดแค้นพยาบาทลงได้เรื่อยๆ หากการปฏิบัติสมาธิยังคงกระทำอย่างต่อเนื่อง สิ่งเหล่านี้จะ 56 DOU บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง สมาธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน

บทที่ 5 ประโยชน์ของสมาธิกับชีวิตประจำวัน 5.1 สมาธิกับผู้ครองเรือน สมาธิ เป็นคำนาม คำเรียก ที่หมายถึงอาการและพฤติกรรมของความมีสติ มีความสงบภายใน องค์ประกอบของความสบาย สามารถฝึกฝนและปฏิบัติได้ทุกคน ทุกเ

…บใดที่คนส่วนใหญ่ของโลกและสังคม คือ บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ป ร ะ จำ วัน DOU 57

พัฒนาดีขึ้นเป็นลำดับ ถึงขั้นสามารถปรับจากความก้าวร้าว สู่ความนุ่มนวล อ่อนโยนได้ 5. สามารถรับฟังความคิดเห็นติชมของคนอื่นได้เสมอ และสามารถนำส่วนดี ส่วนเหมาะสม มาปรับใช้เป็นคนยอมรับผิด คือ ผิดได้ พร้อมแ

…น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ 4. สังขาร คือ ส่วนประกอบ หรือสภาพปรุงแต่งจิตให้ดีหรือชั่ว หรือเป็นกลางๆ 58 DOU บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ป ร ะ จำ วัน

ผู้ครองเรือน เมื่อสมาธิสามารถจรรโลง ชักนำ ชี้ชวน ให้ผู้ครองเรือนเหล่านี้อยู่ในเส้นทางแห่งเมตตา ธรรมและคุณธรรมได้ สมาธิ จึงได้ชื่อว่าเป็นสิ่งเดียวเท่านั้นที่สามารถทำให้โลกสงบได้ สมาธิ จึงเป็นสิ่งที่ผู

…ขุปาลเถระ, มก. เล่ม 40 ข้อ 11 หน้า 34. บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน DOU 59 」

การที่จะมีสุขภาพพลานามัยสมบูรณ์ ก็คือมีรูปและนาม าเนินไปปกตินั่นเอง และการจะเป็นผู้มีสุขภาพดี นั้น จะต้องดีทั้งร่างกายและจิตใจ อย่างไรก็ตามโรคภัยไข้เจ็บย่อมเกิดขึ้นกับตัวมนุษย์ เพราะเป็นสิ่งที่ยากจะ ห

… โรคร้าย หายได้” วารสารกัลยาณมิตร ฉบับพระสังฆาธิการ, (ปทุมธานี : มูลนิธิธรรมกาย, 2541), หน้า 51. 60 DOU บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน

สำคัญของอาการเจ็บป่วยทางร่างกาย ย่อมมีผลเนื่องมาจากจิตใจ และย่อมแก้ไขด้วยกระบวนการทางจิตใจ ดังเช่นที่นายแพทย์เฉก ธนะสิริ ได้กล่าวไว้ว่า “ปรากฏการณ์ที่แสดงว่าจิตคุมกายนั้น จะเห็นได้ชัดแจ้งว่า หากเมื่อใ

…นี : มูลนิธิธรรมกาย, 2539), หน้า 62. 」 บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน DOU 61

อาการทางใจที่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพหรือทางร่างกาย โรคภัยไข้เจ็บก็จะตามมา ทางการแพทย์สมัยใหม่ระบุต่อไปอีกว่า “กล้ามเนื้อต่างๆ ทำงานมากขึ้น ทำให้เกิดอาการหมดแรง ปวดกล้ามเนื้อ ต่อมหมวกไตหลั

…ถ้าแน่จริงต้องชนะความตายฯ), พิมพ์ครั้งที่ 3, (กรุงเทพมหานคร : คลินิกบ้านและสวน, 2541), หน้า 127. 62 DOU บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง สมาธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน

5.2.2 การฝึกสมาธิกับการรักษาสุขภาพ การฝึกจิตใจให้เป็นสมาธิสามารถทำให้ทั้งร่างกายและจิตใจได้รับการพัฒนา หรือได้รับการรักษา ให้มีสุขภาพที่ดีไปพร้อมๆ กันได้ ซึ่งการรักษาโรคต่างๆ ในสมัยปัจจุบัน เช่น มะเร

…, (USA : University of New York Press, บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน DOU 63 ท

ทําให้เกิดผลดีต่อผู้ป่วย คือ ผลจากแบบสอบถาม การรายงานส่วนบุคคล และการสังเกตของคณะเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติการ พบว่าบังเกิดผลในเชิงบวกต่อเจ้าหน้าที่เป็นจำนวนมาก คือ มีความไม่เห็นแก่ตัวแต่กลับมีความรู้สึก เ

…ion, ( Thailand : The Center of Human Resources Development, Mahidol University,1996), p. 42-43. 64 DOU บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ประจำวัน

ตลอดจนความคิดในเชิงลบได้ สามารถทำให้ใจบริสุทธิ์ผ่องใส ก่อให้เกิดความคิดเชิงบวก คือ ใจเกิด ความนุ่มนวลอ่อนโยนมีความรู้สึกเห็นอกเห็นใจ หรือมีใจเมตตากรุณาต่อเพื่อนมนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายได้ ซึ่งเป็นค

…ิบทที่ 5 แล้วจึงศึกษาบทที่ 6 ต่อไป ◉ บ ท ที่ 5 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ กั บ ชี วิ ต ป ร ะจำวัน DOU 65

ดังนั้นความสุขในชีวิตจะเกิดขึ้นได้นั้น นอกจากจะเกิดจากความสําเร็จในการประกอบอาชีพ หรือหน้าที่การงานแล้ว ความเป็นผู้มีสุขภาพที่ดีทั้งทางร่างกายและจิตใจ นับว่าเป็นสิ่งที่สำคัญที่จะทำให้ ชีวิตแต่ละชีวิต

…ห้นักศึกษาเห็นความสำคัญของการทำสมาธิ บ ท ที่ 6 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ ใน พระ พุ ท ธ ศ า ส น า DOU 69

แนวคิด 1. จากครั้งสมัยพุทธกาล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสรู้พระอนุตตรพระสัมมาสัมพุทธญาณ หลุดพ้นจากอาสวะกิเลส และพบความสุขอันแท้จริง จากการปฏิบัติสมาธิอย่างจริงจัง ในการแสดงพระธรรมเทศนาครั้งแรก พระพุทธ

…ขาดสุข ชีวิตของเราก็จะขาดความสมบูรณ์ บ ท ที่ 6 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ ใน พระ พุ ท ธ ศ า ส น า DOU 71

1. ทำให้ได้จักษุ คือมีดวงตาเห็นธรรม ได้ดวงตาที่มีลักษณะพิเศษเหนือกว่าดวงตามนุษย์ธรรมดา 2. เกิดญาณ คือได้ญาณทัสสนะซึ่งเป็นเครื่องมือที่จะเข้าไปรู้แจ้งเรื่องราวต่างๆ 3. เกิดปัญญา คือทําให้ได้ปัญญา มีควา

…ภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตตชีโว), คนไทยต้องรู้, พิมพ์ครั้งที่ 6, (กรุงเทพมหานคร : อักษรสมัย, 2537), 72 DOU บ ท ที่ 6 ป ร ะ โ ย ช น ข อ ง ส ม า ธิ ใน พระ พุ ท ธ ศ า ส น า

2. ได้ญาณทัสสนะ 3. มีสติสัมปชัญญะ 4. กำจัดอาสวกิเลสได้ 1. พบสุขทันตาเห็น ประโยชน์ของสมาธิที่ทำให้พบสุขทันตาเห็น พระภาวนาวิริยคุณ(เผด็จ ทัตตชีโว) ได้อธิบาย ขยายความไว้ดังนี้ * * ความสุขเบื้องต้น สมาธิเ