กิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 776 / 778

…ทางหู จมูก ลิ้น กาย ใจ ล้วนเป็นของร้อนและร้อนเพราะ สาเหตุเดียวกัน คือ ไฟราคะ ไฟโทสะ ไฟโมหะ ชาติความเกิด ชราความแก่ มรณะความตาย โศก ความแห้งใจ ปริเทวะความพิไรรำพัน ทุกข์ความไม่สบายกาย โทมนัสความเสียใจ อุ…

…ทางหู จมูก ลิ้น กาย ใจ ล้วนเป็นของร้อนและร้อนเพราะ สาเหตุเดียวกัน คือ ไฟราคะ ไฟโทสะ ไฟโมหะ ชาติความเกิด ชราความแก่ มรณะความตาย โศก ความแห้งใจ ปริเทวะความพิไรรำพัน ทุกข์ความไม่สบายกาย โทมนัสความเสียใจ อุ…

…านทั้ง ๕ เจตสิก จำแนกออกไปถึง ๕๒ ดวง รูป จำแนกออกไปถึง ๒๘ รูป (มหาภูต ๔ อุปาทยรูป ๒๔) นิพพาน ๓ (คือ กิเลสนิพพาน ขันธนิพพาน ธาตุนิพพาน) หลวงพ่อวัดปากน้ำได้แสดงตัวอย่างเรื่องอกุศลจิต ๑๒ ดวงเอาไว้ดังต่อไปน…

34 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ปรมัตถ์ : อกุศลจิต (อกุศลจิต ๑๒ ดวง) ๑ ตุลาคม ๒๔๙๖ นโม..... ตตฺถ วุตตาภิธมฺมตฺถา..... พระพุทธศาสนามีปิฎก ๓ คือ วินัยปิฎก สุตตันตปิฎก ปรมัตถปิฎก (อภิธรรมปิฎก) พระพุทธเจ้าทรงเทศ

…ยอรูปพรหมละเอียด อยู่ศูนย์กลางจตุตถฌาน จะเข้าอรูปฌานต่อไป เข้าอากาสานัญจายตนฌาน วิญญาณัญจายตนฌาน อา กิญจัญญายตนฌาน เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ต่อไปนี้ใช้กายรูปพรหมละเอียดไม่ได้ ใช้กาย อรูป พรหมกายเดียวเข้าฌา…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 65 ใจกายมนุษย์ละเอียดอยู่ในฌานนี้ ยังใกล้ของหยาบนัก เราจะทำให้สูงขึ้นกว่านี้ ใจกายมนุษย์ละเอียด ก็ขยายจากปฐมฌานของกายมนุษย์ละเอียด หยุดนิ่งอยู่ศูนย์กลาง ดวง ธรรมที่ทำให้เป็

…ึง ธรรมอะไรที่พระตถาคตเจ้ากล่าวชอบ ? ธรรมที่ทำให้เป็นกายต่างๆ จนถึงกายพระอรหันต์ เป็นสวากขาตธรรม ตัดกิเลสเป็น สมุท เฉทปหาน เมื่อไปทางนี้ ก้าวล่วงเสียซึ่ง วัฏฏะ อันได้แก่ กรรมวัฏฏ กิเลสวัฏฏ วิปากวัฏฏ ให้…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 83 เมื่อว่าไม่ใช่ตัว แล้วอะไรเป็นตัว ? เรื่องนี้แสดงไว้เมื่อครั้งพระพุทธเจ้าทรงโปรดภัททิยะราชกุมาร ๓๐ ทรงแสดงถึงตัวนี้ว่า กาย มนุษย์เป็นตัวโดยสมมุติ ถึงกายอรูปพรหมละเอียด ท

…้งอยู่ที่ศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ เริ่มต้นก็หมั่นเอาใจจรดอยู่ตรงนั้น ทั้งนั่ง นอน เดิน กิน ดื่ม ฯลฯ แรกๆ ยังไม่ค่อยอยู่ ก็จรดต่อไป หนักเข้าก็อยู่เอง “พอใจหยุดเสียได้เท่านั้นแหละ นั่นแหละ ลา…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 93 จิตของผู้ที่โลกธรรมกระทบแล้ว ไม่หวั่นไหว เป็นจิตไม่ยินร้าย เป็นจิตไม่ยินดี เป็นจิตเกษม ๒๕ เมษายน ๒๔๙๗ นโม..... ผุฏฺฐสฺส โลกธมฺเม ....... นี้เป็นคาถาสุดท้ายในมงคลสูตร ๓๘

…ามารถรู้ได้” เมื่อเรารู้จักและเข้าถึงพระรัตนตรัย เราก็จะไม่ทำชั่วด้วยกาย วาจา ใจ พระพุทธเจ้าตรัสว่า กิญฺจาปิ โส กมฺม ฯ พระโสดาบันยังกระทำบาปกรรมด้วยกาย วาจาใจ ไม่ควร ปกปิด บาปกรรม ที่ตนกระทำไว้ เพราะว่า…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 105 ฉลาดกว่าเขาอย่างไร? คือเรารู้ทีเดียวว่าคนนี้จะซื่อตรงหรือไม่ซื่อตรงให้ไปดูที่กาย ละเอียด ไปถามกายละเอียด กายละเอียดจะไปสืบดู เดี๋ยวก็รู้ได้ทันทีว่า คนนั้น ซื่อตรงหรือไม

…่ละเอียดเป็น ชั้นๆ เข้าไป ทางมรรคผล คือ เริ่มต้นทำใจหยุดที่ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ ซึ่งเป็นที่เกิด ดับ หลับ ตื่น ใจต้องหยุดตรงนี้ทีเดียว พอใจหยุดเข้ากลางเห็นดวงธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน เท่าดวงจันทร์ด…

…่ละเอียดเป็น ชั้นๆ เข้าไป ทางมรรคผล คือ เริ่มต้นทำใจหยุดที่ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ ซึ่งเป็นที่เกิด ดับ หลับ ตื่น ใจต้องหยุดตรงนี้ทีเดียว พอใจหยุดเข้ากลางเห็นดวงธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน เท่าดวงจันทร์ด…

…านไม่ถอย ละเอียดหนักขึ้นเป็นลำดับ จึง ได้กล่าวว่า ธรรมนั้นประเสริฐ เกื้อกูลสัตว์ให้ถึงนิพพาน พ้นจากเกิด แก่ เจ็บ ตาย กามภพ รูปภพ อรูปภพ “พระพุทธเจ้าเกิดมาในโลกมากน้อยเท่าใด ขนซื้อเอาเวไนยสัตว์ให้ไป นิพพ…

ดังนั้นถ้าไม่พบธรรมดวงนี้ เอาตัวไม่รอด เมื่อเข้าถึงธรรมนี้ได้ ได้ชื่อว่า เข้าต้นทางพระนิพพาน เหมือนกับเห็น “ดอกไม้ที่แย้มออก” แล้ว นี้คือ ธรรมอันประเสริฐที่กล่าวไว้ในคาถาต้น เราจึงต้องเอาใจหยุดนิ่งอยู

…ก เป็นผู้สันโดษ ยินดีในปัจจัยตามมีตามได้ ไม่ทำบุคคลผู้เลี้ยงให้เดือดร้อน ๔. สุภโร เป็นผู้เลี้ยงง่าย กินโดยเคารพ ไม่สุรุ่ยสุร่าย ไม่กระสับกระส่าย มีอย่างไรก็ใช้อย่าง นั้น เหมือนอย่างม้าหรือช้างเลี้ยงง่าย…

…ก เป็นผู้สันโดษ ยินดีในปัจจัยตามมีตามได้ ไม่ทำบุคคลผู้เลี้ยงให้เดือดร้อน ๔. สุภโร เป็นผู้เลี้ยงง่าย กินโดยเคารพ ไม่สุรุ่ยสุร่าย ไม่กระสับกระส่าย มีอย่างไรก็ใช้อย่าง นั้น เหมือนอย่างม้าหรือช้างเลี้ยงง่าย…

…ชั่วคราวหนึ่ง ผู้ที่เป็นวิปัสสนาคามินีจึงเห็นว่า : สังขารทั้งสามล้วนไม่เที่ยง แปรผันเป็นปกติ คือ มีเกิดขึ้น มีแก่และแตกสลาย เมื่อเห็นเช่นนี้ ใจของเราก็สลดไม่อยากเกี่ยวข้องกับสังขาร เมื่อใจไม่เกาะติด ใจก…

สัพเพ สังขารา อนิจจาติ...... ธรรมนี้เป็นธรรมชั้นสูง เป็นไปในทางปัญญา ไม่ใช่ศีลหรือสมาธิ เพราะแสดงความจริง คือ ความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัว เพื่อหนทางอันบริสุทธิ์ของพระอริยบุคคล ๑. สพฺเพ สงฺขารา อ

การเห็นเช่นนั้น เป็นตัว “มิจฉาทิฏฐิ” พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 157 ธุรกิจ : ค้าขายใกล้กัน ก็คิดจะให้ของเขาแคบลง ที่ของเรากว้างออกไป ทำนา ทำสวน ก็มีการรุกรานกัน เป็นต้น แต่พ…

การเห็นเช่นนั้น เป็นตัว “มิจฉาทิฏฐิ” พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 157 ธุรกิจ : ค้าขายใกล้กัน ก็คิดจะให้ของเขาแคบลง ที่ของเรากว้างออกไป ทำนา ทำสวน ก็มีการรุกรานกัน เป็นต้น แต่พ…

158 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อดทนต่อความโกรธที่เกิดขึ้นปัจจุบันทันด่วน ระวังให้อยู่ในอำนาจได้ เรียกว่า “ขันติ” โดยตรง “ขันติ นี่แหละเป็นตัวสำคัญ จะเป็…

158 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อดทนต่อความโกรธที่เกิดขึ้นปัจจุบันทันด่วน ระวังให้อยู่ในอำนาจได้ เรียกว่า “ขันติ” โดยตรง “ขันติ นี่แหละเป็นตัวสำคัญ จะเป็…

…ไว้ให้เรา ๒. ปาณภูเตสุ สญฺญโม ฯ สำรวมระวังในสัตว์มีชีวิตหรือไม่มีชีวิตเป็นเหตุให้รักษา ขยายความ โลกเกิดขึ้นใหม่ๆ ยังมีมนุษย์น้อยอยู่ ลงมากินง้วนดิน ต่อๆ ไปก็ได้กลายมาเป็นมนุษย์อยู่ ด้วยกันจนมีมนุษย์มากข…

…ไว้ให้เรา ๒. ปาณภูเตสุ สญฺญโม ฯ สำรวมระวังในสัตว์มีชีวิตหรือไม่มีชีวิตเป็นเหตุให้รักษา ขยายความ โลกเกิดขึ้นใหม่ๆ ยังมีมนุษย์น้อยอยู่ ลงมากินง้วนดิน ต่อๆ ไปก็ได้กลายมาเป็นมนุษย์อยู่ ด้วยกันจนมีมนุษย์มากข…

…นได้เช่นนี้ เพราะหลุดจากอาสวะเป็นชั้นๆ ไป พระโสดา พระสก ยังไม่หลุดจากอาสวะ หลุดเพียงสักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส พระสกทาคา หลุดจากกามราคะอย่างหยาบ พระอนาคา หลุดจากกามราคะอย่างละเอียด แต่ยังติดรูป…

…นได้เช่นนี้ เพราะหลุดจากอาสวะเป็นชั้นๆ ไป พระโสดา พระสก ยังไม่หลุดจากอาสวะ หลุดเพียงสักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส พระสกทาคา หลุดจากกามราคะอย่างหยาบ พระอนาคา หลุดจากกามราคะอย่างละเอียด แต่ยังติดรูป…

…ที่เป็นกายในภพ ซบเซาอยู่ด้วยกามบ้าง ด้วยฌานบ้าง อรูปฌานบ้าง ดึงดูดให้ติดอยู่ด้วยกรรมวัฏฏ วิปากวัฏฐ์ กิเลสวัฏฏ ฌาน กรรมวัฏฏ คือ การกระทำกิจการงานหน้าที่ กิเลสวัฏฏ คือ การบริโภคกิเลสกาม พัสดุกาม ไปตามหน้า…

…ที่เป็นกายในภพ ซบเซาอยู่ด้วยกามบ้าง ด้วยฌานบ้าง อรูปฌานบ้าง ดึงดูดให้ติดอยู่ด้วยกรรมวัฏฏ วิปากวัฏฐ์ กิเลสวัฏฏ ฌาน กรรมวัฏฏ คือ การกระทำกิจการงานหน้าที่ กิเลสวัฏฏ คือ การบริโภคกิเลสกาม พัสดุกาม ไปตามหน้า…

…ตนะ” ธรรมกายหยาบ เป็น “พุทธรัตนะ” เป็นตัวยืนของพุทโธ รู้สัจธรรมทั้ง ๔ โดยอาศัยญาณ กลุ่ม คือ สัจจญาณ กิจจญาณ กตญาณ ดวงธรรมที่ทำให้เป็นธรรมกาย เป็น “ธรรมรัตนะ” เมื่อเข้าถึงพระธรรม ก็บังคับ ให้ทำดีอย่าง เด…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 185 ศีลเห็น ละเอียดล้ำกว่าศีลรู้มาก ใสเป็นกระจกส่องหน้า ศีลเห็น เรียก อธิศีล ในกลางดวง อธิศีลมีดวงอธิจิต ในกลางดวงอธิจิตมีดวงอธิปัญญา เข้าถึงได้เท่ากับมีศีล สมาธิ ปัญญา เอา

…้ามากกว่านี้ดวงวิญญาณรู้ไม่ได้ เพราะไม่ได้รู้ด้วยปัญญา จะผิดจะถูกไม่รู้ เหมือนคนตาบอดรู้จักที่นอนที่กิน เขาก็คลำทางไปได้ ดวงวิญญาณตรวจตามอายตนะทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ บางทีก็รู้ผิดเป็นถูก รู้ถ…

…้ามากกว่านี้ดวงวิญญาณรู้ไม่ได้ เพราะไม่ได้รู้ด้วยปัญญา จะผิดจะถูกไม่รู้ เหมือนคนตาบอดรู้จักที่นอนที่กิน เขาก็คลำทางไปได้ ดวงวิญญาณตรวจตามอายตนะทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ บางทีก็รู้ผิดเป็นถูก รู้ถ…

…ไม่ได้ก็ตายแหล่ทีเดียว....เข้าถึงพุทธรัตนะ.....พระธรรมรัตนะ... พระสังฆรัตนะได้ นั่นแหละไม่เสียทีที่เกิดมาเป็นมนุษย์พบพุทธศาสนา” เข้าไม่ถึงพระรัตนตรัย สะดุ้งกลัวนัก เพราะไม่ได้เกื้อกูลในธรรมอันขาว เกื้อก…

218 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา พบพระพุทธศาสนา ไม่เข้าถึงพระรัตนตรัยอายนัก “ไม่รู้จัก ไม่เห็น ไม่ได้ ไม่เข้า ไม่ถึง ก็ได้ชื่อว่าไม่รู้จัก ไม่รู้จักก็ได้ชื่อว่า ไม่ได้ลิ้มรสศาสนา ถ้าไม่เข้าถึงพุทธรัตนะ ธรรมร

…ทธเจ้า ทรงยก “สัจธรรม ๔ ประการ ประสงค์สัมมาทิฏฐิ ให้เห็น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ในกายต่างๆ มีเกิด แก่ แปรไป กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา เป็นเหตุให้เกิด ศีล สมาธิ ปัญญา คือ เหตุให้ดับความอยากในรูป ร…

…ทธเจ้า ทรงยก “สัจธรรม ๔ ประการ ประสงค์สัมมาทิฏฐิ ให้เห็น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ในกายต่างๆ มีเกิด แก่ แปรไป กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา เป็นเหตุให้เกิด ศีล สมาธิ ปัญญา คือ เหตุให้ดับความอยากในรูป ร…

…เหนือกว่า ความรู้สึกในความรังเกียจ ด้วยความคิดที่จะตอบแทนบุญคุณให้ถึงที่ สุดจึงได้ลืมสุขภาพของตนเอง กินนอนไม่เป็นเวลา จนร่างกายผอมลง เมื่ออุบาสิกาทองสุกบอกว่า “แม่จันทร์ ฉันเห็นพระลอยมาเยี่ยมเต็ม ไปหมดแ…

แรงกว่ามาก ทำให้หักใจถือห่อผ้าลงเรือนได้ไม่เหลียวหลัง มีแต่เงินที่ แม่หยิบให้ ๒ บาทเท่านั้นติดตัวมา ลักษณะความเด็ดเดี่ยวปรากฏ อย่างชัดเจนออกมา นับเป็นลักษณะพิเศษจากคนทั่วไปประการที่ ๓ การจะเข้าไปอยู่ใ