ขุ.ธ. : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 39 / 92

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 255 วิเทสวาส วสโต ชาตเวทสเมนปิ ขมิตพฺนํ สปญฺเญน อปิ ทาสสส ตชฺชิต ฯ เมื่ออยู่ต่างแดน แม้จะมีปัญญาเสมอด้วยดวงตะวัน คนฉลาด ก็ต้องทนให้ได้ แม้กระทั่งคำขู่ตะคอกของคนรับใช้ ที่มา :

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 259 อกโกจน มี อาธิ ม อชิน มี อหาสิ เม เย จ ต นูปนยุหนุติ เวร์ เตสูปสมฺมติ ฯ คนเหล่าใดไม่ผูกเวรกันว่า เขาเคยด่าเรา เคยฆ่าเรา เคยชนะเรา หรือว่าเคยลักของของเราไป เวรของพวกเขา ย่อ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 261 อญญ์ ภณติ วาจาย อญฺญ่ กาเยน กุพฺพติ วาจาย โน จ กาเยน น ต์ ธมฺม อธิฏฐิโต ฯ ผู้ที่พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง ประพฤติธรรมด้วยวาจา มิได้ประพฤติธรรมด้วยกาย จัดว่าเป็นผู้ด

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 2683 โย จ ยาจนชีวาโน กาเล ยา ปิ ยาจติ ปรญฺจ ปุญญ์ ลพเภติ อตฺตนาปิจ ชีวติ ฯ นักบวชผู้ดำรงชีพอยู่ด้วยการขอ เมื่อขอสิ่งที่ควรขอ ในเวลาที่ควรขอ ย่อมทำให้ผู้อื่นได้บุญ ทั้งตนเองก็เ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 265 น เว ยาจนฺติ สปปญฺญา ธีโร จ วิทิตมโหติ อุททิสส อริยา ติฏฐนฺติ เอสา อริยาน ยาจนา ฯ ธรรมดาผู้มีปัญญาย่อมไม่ออกปากขอใคร นักปราชญ์ควรจะรู้ข้อนี้เอาไว้ อารยชนนั้น เมื่อจะขอ ก็เ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 267 โย น หนติ น มาเตติ น ชินาติ น ชาปเย เมตต์ โส สพฺพภูเตสุ เวร์ ตสฺส น เกนจิ ฯ ผู้ใด ไม่ฆ่าเอง ไม่ใช้ให้คนอื่นฆ่า ไม่เอาชนะเอง ไม่ใช้ให้คนอื่นเอาชนะ มีจิตเมตตาในสัตว์ทั่วไป ผ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 269 อปี เจ มญฺญตี โปโส ญาติ มิตโต สุชาติ วา โย ปุพเพ สุมโน หุตวา ปัจฉา สมฺปชฺชเต ทิโส ฯ บางคน เมื่อก่อนเป็นคนใจดี รู้กันว่าเป็นญาติบ้าง เป็นมิตรบ้าง เป็นเพื่อนบ้าง ต่อมา กลายเ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 271 สพฺโพ โลโก ปรจิตเตน อติจิตโต สพฺโพ โลโก จิตตวา สมุห์ จิตเต ปัจเจกสตฺตา ปุถุ สพฺพสตตา กสุธ จิตฺตสฺส วเส น วตฺเต ฯ ชาวโลกทั้งปวงต่างมีความคิดต่างไปจากความคิดผู้อื่น ชาวโลกทั

บทเรียนจากชาดก 271 สอนให้เข้าใจว่าชาวโลกแต่ละคนมีความคิดที่แตกต่างกัน ทุกคนมีโลกทัศน์และความคิดเฉพาะตัว การที่มนุษย์ไม่ควรตกอยู่ในอำนาจความคิดของผู้อื่นช่วยให้เราเห็นคุณค่าในความเป็นตัวตนของตนเอง. ควา

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 273 อริโย หิ อริยสุส กโรติ กิจจ์ ฯ ธรรมดาอารยชน ย่อมช่วยเหลือทํากิจของอารยชนด้วยกัน ที่มา : มหาอุกกุสชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๑๙๗๖

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 275 ภยา หิ เสฏฐสฺส วโจ เมถ สารมาเหตุ ใน สาทิสสส โย จีธ ทีนสุส วโจ เมถ เอต์ ขนฺติ อุตฺตมมาหุ สนฺโต ฯ คนเราทนต่อถ้อยคำของคนที่เหนือกว่าได้ เพราะกลัว ทนต่อถ้อยคำของคนที่เท่าเทียม

บทความนี้กล่าวถึงความอดทนในเชิงปรัชญา นำเสนอผ่านข้อคิดจากสรภังคชาดก โดยกล่าวถึงว่าความอดทนต่อถ้อยคำจากผู้ด้อยกว่านั้นถือเป็นความสูงสุด ซึ่งสอนให้เราเห็นคุณค่าของความอดทนและความเข้าใจในมุมมองของผู้อื่น

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 277 คมภีรปัญห์ มนสาภิจินฺตย์ นาจาริต กลุ่ม กโรติ สุทท์ กาลาคต อตฺถปท์ น ริญจ ตถาวิธี ปญฺญวนต์ วทนฺติ ฯ ผู้ใด คิดแก้ปัญหาที่ลึกซึ้งด้วยใจได้ ไม่ทำกรรมที่หยาบช้าหาประโยชน์มิได้

เนื้อหานี้นำเสนอแง่คิดจากชาดกในบทที่ 277 เกี่ยวกับการมีปัญญาในการแก้ปัญหา การไม่ทำกรรมชั่ว และการสร้างประโยชน์ให้กับตนเองและผู้อื่น โดยสาระสำคัญนี้เน้นให้เห็นถึงคุณค่าของการใช้ปัญญาในการดำเนินชีวิต ซึ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 279 โย เนว นินท์ น ปูนปปส์ อาทิยติ ครห์ โนปิ ปูช สิรี จ ลูกปี จ อเปติ ตมหา อาโป สุวฏฐิว ยถา ถามหา ฯ ผู้ใด ไม่ถือสา ไม่ว่าคำนินทา คำสรรเสริญ คำตำหนิ หรือแม้คำยกย่องบูชา สิริโชค

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 281 น สา สภา ยตฺถ น สนฺติ สนฺโต น เต สนฺโต เย น ภณนฺติ ธมฺม ฯ ที่ประชุมที่ไม่มีคนดี ไม่ชื่อว่าที่ประชุม คนที่ไม่พูดถึงคุณธรรม ไม่ชื่อว่าคนดี ที่มา : มหาสุตโสมชาดก ขุ.ชา. ๒๘/๑๐

ปูชโก ลภเต ปูช์ วนฺทโก ปฏิวันทน์ ฯ บูชาเขา เขาก็บูชาตอบ ไหว้เขา เขาก็ไหว้ตอบ ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 2883 ที่มา : เตมิยชาดก ขุ.ชา. ๒๘/๑๐๒๔

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 285 อนาคตปปปปปาย อตีตสฺสานุโสจนา เอเตน พาลา สุสฺสนฺติ นโฬว หริโต ลุโต ฯ เพราะมัวแต่คาดหวังถึงสิ่งที่ยังไม่มีมา เพราะมัวแต่เศร้าสร้อยถึงสิ่งที่ผ่านไปแล้ว พวกคนเขลาจึงซีดเฉาลงเร

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 287 ยสเลเต จตุโร ธมฺมา คุณา ปรมภัททกา สัจจ์ ธมฺโม ธิติ จาโค ทิฏฐิ โส อติวตฺตติ ฯ ผู้ใด มีคุณธรรมที่ทำให้เจริญอย่างยิ่ง ๔ อย่าง คือ พูดจริง ๑ วิจารณญาณ ๑ ความเพียร ๑ ความเสียสล

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 289 อริโย อนริย์ กุพฺพั โย ทณฺเฑน นิเสธติ สาสน์ ต น ต์ เวร์ อิติ นํ ปณฺฑิตา วิทู ฯ เมื่ออนารยชนทําชั่ว อารยชนย่อมห้ามกันด้วยการลงโทษ การลงโทษนั้นถือว่าเป็นการสั่งสอน ทั้งไม่เป

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 291 เอวเมว มนุสฺเสส โย โหติ เสฏฐสมุมโต โส เจ อธมุม จรติ ปเคว อิตรา ปชา สพฺพ์ รฏฐ์ ทุกข์ เสติ ราชา เจ โหติ อธมฺมิโก ฯ ในหมู่มนุษย์ก็เหมือนกัน ถ้าผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นใหญ่

ในชาดกบทนี้อธิบายว่าเมื่อผู้มีอำนาจในการปกครองไม่ประพฤติธรรมย่อมส่งผลให้ประชาชนในสังคมนั้นประพฤติไม่เป็นธรรมตามไปด้วย ส่งผลให้เกิดความทุกข์ยากในสังคม ที่มา: ราโชวาทชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๖๓๕

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 293 โย ทิสวา ภิกขุ จรณูปปนน ปุรกฺขิตวา ปญฺชติโก นมสฺสติ ทิฏฺเจว ธมฺเม ลภเต ปรส สคุคญจ โส ยาติ สรีรเทาฯ ผู้ใด ได้พบพระภิกษุผู้เพียบพร้อมด้วยจริยธรรม แล้วประนมกรนมัสการให้ท่านเป

ในชาดกนี้กล่าวถึงความสำคัญของการได้พบพระภิกษุผู้เพียบพร้อมด้วยจริยธรรม และการประนมกรนมัสการท่านเป็นผู้นำทาง ผู้ที่ทำเช่นนี้จะได้รับการยกย่องในปัจจุบัน และเมื่อสิ้นชีพก็จะได้ขึ้นสวรรค์ การปฏิบัติตนตามห

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 295 น สาธุ พลวา พาโล ยูถสฺส ปริหารโก ฯ ผู้ปกครองหมู่คณะ ถึงจะมีกำลังอำนาจ แต่ถ้าเป็นคนโง่เขลา ก็เอาดีไม่ได้ ที่มา : กปิชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๑๐๔๔