จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 498 / 499

…ายเราแล้ว กระดูกซี่โครงท่าน คือ กิเลส เราหัก กรอบหมดแล้ว ยอดปราสาท คือ อวิชชา เราก็รื้อทำลายหมดแล้ว จิตของเรา ปราศจากเครื่องปรุงแต่งแล้ว เราถึงซึ่งความสิ้นไปแห่งตัณหาแล้ว” ๓. วิชชาจรณสมฺปนฺโน แปลว่า พระอ…

8 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ว่า ผลที่ต้องได้รับทุกข์ คือ ต้องโทษนั้น เนื่องมาจากโจรกรรม แท้จริงเหตุเท่านั้นไม่พอ เพราะโลภ เป็นมูลเหตุ แต่ก็ยังไม่พอ ต้องสาวไปว่าทำไมโลภจึงครอบงำเขาได้ ก็เพราะใจเขาสกปรก ทำไ

…รจะพูดอะไรที่ไหนได้ยินหมด โดยเอาแก้วหูกายมนุษย์ ทิพย์ พรหม อรูป พรหม ซ้อนกันตลอดแก้วหูธรรมกาย ๓.๖ ปรจิตตวิชชา แปลว่า ความรู้ที่สามารถทำให้ล่วงรู้วาระจิตของผู้อื่นได้ เช่นพวกยักษ์คิดจะตั้งปัญหาถามพระ ศาสด…

…รจะพูดอะไรที่ไหนได้ยินหมด โดยเอาแก้วหูกายมนุษย์ ทิพย์ พรหม อรูป พรหม ซ้อนกันตลอดแก้วหูธรรมกาย ๓.๖ ปรจิตตวิชชา แปลว่า ความรู้ที่สามารถทำให้ล่วงรู้วาระจิตของผู้อื่นได้ เช่นพวกยักษ์คิดจะตั้งปัญหาถามพระ ศาสด…

…พระองค์ตรัสรู้ ทรงรู้แจ้งสามารถจำแนกแยกแยะธรรมส่วนที่ละเอียด ให้เห็น เช่น ทรงจำแนกขันธ์ ธาตุ อายตนะ จิต เจตสิก รูป นิพพาน เป็นต้น รวมทั้งหลักธรรมอื่นๆ ให้สาวก รู้เห็นและปฏิบัติสืบมา พระธรรมคุณ ๑. สวากขาโ…

12 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา โลกแบ่งเป็น ๓ คือ ๕.๑ สังขารโลก ๕.๒ สัตวโลก ๕.๓ โอกาสโลก ๖. อนุตฺตโรปุริสทมุมสาร พระองค์เปรียบเสมือนสารถีผู้ฝึกสอนคนเป็นอย่างดี คือ ทรงมีพระปรีชาญาณ ฝึกสอนคนให้ เป็นคนดี จนบรร

…า ใจ ที่ละเอียดจรดเข้าไปให้ถึงแก่นจริงๆ กายสังขาร (ลมหายใจเข้าออก) วจีสังขาร (ความตรึกตรองที่จะพูด) จิตสังขาร (ความปรุงของจิต) สามอย่างนี้หยุดเป็นจุดเดียวกันที่ศูนย์กลางกาย จะเข้าถึง “ดวงธรรม” “ดวงธรรม” …

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 19 ภควโต....เพื่อนอบน้อมพระรัตนตรัยในอดีต ปัจจุบัน อนาคต “นโม ตสฺส ในทางปริยัติ “รัตน” แปลว่า แก้ว “ตรัย” แปลว่า สาม “รัตน” + “ตรัย” แปลว่า แก้วสามประการ “พุทธรัตนะ” แก้ว ค

…ยในการสัมผัสทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ นิพพินท์ วิรชฺชติ เมื่อเบื่อหน่ายย่อมสิ้นกำหนัด พอสิ้นกำหนัด จิตก็หลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้นเกิดความรู้ขึ้นว่า พ้นแล้ว ดังนี้ พระอริยสาวกนั้นย่อมทราบชัดว่า ชาติสิ้นแล้…

22 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อุปายาส เพราะความคับแคบใจ เราจึงกล่าวว่าเป็นของร้อน ฯลฯ ในทำนองเดียวกัน สิ่งที่มากระทบทางหู จมูก ลิ้น กาย ใจ ล้วนเป็นของร้อนและร้อนเพราะ สาเหตุเดียวกัน คือ ไฟราคะ ไฟโทสะ ไฟโมห

…รต่างๆ ใครพูดกระทบนิดๆ หน่อยๆ ก็แปลบๆ ขึ้นมา ไม่มีใครรู้เรื่องด้วยเลย อย่างนี้ เขาเรียกว่า โทสะจริต จิตโทสะดวงที่ ๒ เกิดขึ้นโดยมีคนชักจูงหรือกระตุ้น ตัวอย่าง : สามียั่วให้ภรรยาโกรธ หรือคนอื่นยั่วให้โกรธด…

…รต่างๆ ใครพูดกระทบนิดๆ หน่อยๆ ก็แปลบๆ ขึ้นมา ไม่มีใครรู้เรื่องด้วยเลย อย่างนี้ เขาเรียกว่า โทสะจริต จิตโทสะดวงที่ ๒ เกิดขึ้นโดยมีคนชักจูงหรือกระตุ้น ตัวอย่าง : สามียั่วให้ภรรยาโกรธ หรือคนอื่นยั่วให้โกรธด…

…าว หนทางบริสุทธิ์ ๓ ชั้น ต ขั้นที่ ๑ “เมื่อใดเห็นว่า สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง ย่อมเบื่อหน่ายในทุกข์” จิตก็ปล่อยหมด ไม่ยึด มั่นขันธ์ ๕ ไม่ห่วงไม่อาลัย เมื่อเห็นจริงตามนั้น ก็นึกถึงความเกิดดับนั้นทุกอิริยาบ…

38 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ขันธ์ ๕ มีแต่เกิด ดับ มนุษย์หมดทั้งสากลโลก ต่างเกิดและดับ จะแก้ไขอย่างไรก็ไม่ได้ เรียนรู้เรื่องเกิดดับนี้ ต้องเรียนวิชชาธรรมกาย พอมีธรรมกาย ก็เห็น เกิดดับ ขันธ์ ๕ ของมนุษย์ แล

…ไม่ใช่ตัวของเรา จึงจะเข้า ถึงวิราคธาตุวิราคธรรมได้ ที่จะเข้าถึงวิราคธาตุวิราคธรรมน่ะ ต้องปล่อยชีวิต จิตใจนะไปรักไปห่วงอะไรไม่ได้ ปล่อยกันหมดสิ้นทีเดียว ต้องทำใจหยุดนั่นแหละ จึงจะไปถึงวิราคธาตุวิราคธรรมได…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 49 “ดวงธรรมนั่นจึงไม่ใช่ตัว แต่ว่าเป็นที่อาศัยตัว ตัวต้องอาศัยดวงธรรมนั้น ถ้าดวงธรรมนั้นไม่มี ตัวก็ไม่มี สมมุติก็สมมุติด้วยกัน วิมุตติก็วิมุตติด้วยกัน ปัจจัย ปรุงแต่งได้ ก็

58 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อธิจิต อยู่ในกลางอธิศีล ดวงเท่าๆ กัน ถ้าเข้าถึงอธิจิตได้ชื่อว่า “เป็นผู้มั่งคั่ง” ไม่โยกคลอน อธิปัญญา เข้า…

58 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อธิจิต อยู่ในกลางอธิศีล ดวงเท่าๆ กัน ถ้าเข้าถึงอธิจิตได้ชื่อว่า “เป็นผู้มั่งคั่ง” ไม่โยกคลอน อธิปัญญา เข้า…

…ของเห็น จำ คิด รู้ ซ้อนกัน ๔ ดวงเป็น “ใจ” ถ้า “ใจหยุด” เป็นจุดเดียว ท่านยืนยันเป็น “สมาธิ” สมาหิต ฯ จิตตั้งมั่น หยุดเป็นจุดเดียวกัน รู้ตามความจริงทีเดียว สมาธินี่แหละเป็นต้นของปัญญา เข้าถึงสมาธิก่อน แล้ว…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 67 “ปัญญาที่จะแสดงต่อไปนี้เป็นตัวสำคัญนัก แต่ว่าไม่ค่อยจะได้แสดง ที่วัด ปากน้ำนี่ สมภารผู้เทศน์นี้ได้มาจำพรรษาอยู่วัดปากน้ำนี้ ๓๗ พรรษาแล้ว แต่ว่า ในทางปัญญาไม่ค่อยแสดงมากน

70 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ๒๐ ศีลทั้งสามประการ (อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา) ๑๔ มีนาคม ๒๔๙๗ นโม..... อธิศีลสิกขา สมาทาเน..... ศีล สมาธิ ปัญญา ทั้งเบื้องต่ำ - เบื้องสู…

70 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ศีลทั้งสามประการ (อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา) ๑๔ มีนาคม ๒๔๙๗ นโม..... อธิศีลสิกขา สมาทาเน..... ศีล สมาธิ ปัญญา ทั้งเบื้องต่ำ - เบื้องสู…

…็เป็นอัปมงคลแท้ๆ เมื่อรู้เช่นนั้น ต้องเพียรทำใจ ให้ หยุดเข้าซี หยุดได้เวลาใด ก็เป็นมงคลเวลานั้น” ๒. จิตไม่ยินร้าย (อโสก์) คือ จิตไม่โศก โศก แปลว่า ความผาก ความแห้ง โศก จะมีกับจิตของบุคคลใด เพราะอาศัยใจ “…

…็เป็นอัปมงคลแท้ๆ เมื่อรู้เช่นนั้น ต้องเพียรทำใจ ให้ หยุดเข้าซี หยุดได้เวลาใด ก็เป็นมงคลเวลานั้น” ๒. จิตไม่ยินร้าย (อโสก์) คือ จิตไม่โศก โศก แปลว่า ความผาก ความแห้ง โศก จะมีกับจิตของบุคคลใด เพราะอาศัยใจ “…

122 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ผู้ประกอบด้วยเมตตา จึงตั้งจิตไว้อย่างไร ? บุคคลผู้ประกอบด้วยเมตตา จึงตั้งจิตเช่นเดียวกับมารดาที่พร่าชีวิตตัวเองแทนบุตรได้ ฉันใด ใ…

122 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ผู้ประกอบด้วยเมตตา จึงตั้งจิตไว้อย่างไร ? บุคคลผู้ประกอบด้วยเมตตา จึงตั้งจิตเช่นเดียวกับมารดาที่พร่าชีวิตตัวเองแทนบุตรได้ ฉันใด ใ…

…ห้เป็นธรรมกาย หรือ เครื่องตรัสรู้ของ พระพุทธเจ้า พระอรหันต์ ดังความว่า กาเย กายานุปสฺสี ฯ เวทนาสุ ฯ จิตฺเต ฯ ธมฺเมสุ ฯ ๑. เห็นกายในกาย เห็นกายในกายเนืองๆ อยู่ มีความเพียรเป็นเครื่องเผากิเลสให้เร่าร้อน รู…

…ห้เป็นธรรมกาย หรือ เครื่องตรัสรู้ของ พระพุทธเจ้า พระอรหันต์ ดังความว่า กาเย กายานุปสฺสี ฯ เวทนาสุ ฯ จิตฺเต ฯ ธมฺเมสุ ฯ ๑. เห็นกายในกาย เห็นกายในกายเนืองๆ อยู่ มีความเพียรเป็นเครื่องเผากิเลสให้เร่าร้อน รู…

…่ไม่หวั่นไหว) - กายสังขาร (ลมหายใจ เข้าออกปรนปรือกายให้เป็นอยู่) - วจีสังขาร (ความตรึกตรองที่จะพูด) จิตตสังขาร (ความรู้สึกอยู่ในใจ) จึงเบื่อหน่ายในทุกข์นั้น เป็นทางหมดจดวิเศษ วเส อวตฺตนาเยว ฯ สังขารธรรมท…

เห็นอะไร ? พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 163 เห็น “เกิดดับ” คือ เห็นว่า สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งทั้งปวงนั้นมีความ ดับไปเป็นธรรมดา “รูปธรรมนามธรรมที่ได้มานี้ มีแล้วหามีไม่เพราะความเป็

…กษาศีลให้บริสุทธิ์อย่างไร ? ภายนอก “ภิกษุ” แปลว่า “ผู้ศึกษา” คือผู้ศึกษาในศีล สมาธิ ปัญญา อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา แล้ว ค้นคว้า ในศีล สมาธิ ปัญญา ให้เข้าใจทางไปของพระพุทธเจ้า พระอรหันต์ เมื่อตั้งใจศึกษาแล้…

178 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ส่วนพระภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกาที่ละการครองเรือน ต้องประพฤติมากกว่าฆราวาส เป็นเจ้าในความบริสุทธิ์ที่สูงกว่า คือ ศีล ๘ ศีล ๑๐ ศีล ๒๒๗ ข้อ ไม่คลาดเคลื่อน “เสียทรัพย์เสียไป

…ติให้ถูกรอยของสมาธิ สมาธิ เป็นตัวทำให้ใจสงบ สละเสียจากอารมณ์ จนกระทั่งใจหยุด ถึงซึ่งความเป็นเอกัคคตาจิต เมื่อบริสุทธิ์เช่นนี้ ก็ทำให้สูงยิ่งขึ้น จนเกิด “ปฐมฌาน” ใจสงัดจากกาม จากอกุศล ขึ้นสู่ “ปฐมฌาน” ต่อ…

…ติให้ถูกรอยของสมาธิ สมาธิ เป็นตัวทำให้ใจสงบ สละเสียจากอารมณ์ จนกระทั่งใจหยุด ถึงซึ่งความเป็นเอกัคคตาจิต เมื่อบริสุทธิ์เช่นนี้ ก็ทำให้สูงยิ่งขึ้น จนเกิด “ปฐมฌาน” ใจสงัดจากกาม

…ังนี้ ย่อมเบื่อหน่ายในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เมื่อเบื่อ หน่าย ย่อมสิ้นกำหนัด เพราะสิ้นกำหนัด จิตก็หลุดพ้น เมื่อจิตหลุดพ้น ก็เกิดญาณรู้ว่า ชาติของ เราสิ้นแล้ว พรหมจรรย์เราได้อยู่จบแล้ว กิจที่จะต้อง…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 221 ดังนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงยก “สัจธรรม ๔ ประการ ประสงค์สัมมาทิฏฐิ ให้เห็น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ในกายต่างๆ มีเกิด แก่ แปรไป กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา เป็นเห

…ย (๒๓/๘๐) ง งานคนอื่นทั้งนั้น (๔๕/๑๕๒) เงินไหลมา (๒๗/๙๔) จรณะ ๑๕ (๒/๑๐) จริงแค่ชีวิต (๑/๕), (๒๗/๙๕) จิตโลภ ๘ ดวง โทสะ ๒ ดวง โมหะ ๒ ดวง (๘/๓๔) จิตอยู่ที่ไหน (๔๖/๑๕๔) ใจไม่คลอนแคลน (๒๑/๗๓) ฉ ฉลาดหลายเท่า (…

การเข้าถึงพระรัตนตรัยแบบต่างๆ ดัชนี พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 231 (๗/๓๑ = กัณฑ์ที่ ๒ หน้า ๓๑) (๓/๑๙) (๖๖/๒๑๗) ก การเข้าถึงไตรสรณคมน์ การถอดขันธ์ ๕ (๑๐/๓๙), (๖๓/๒๐๙) กระถางธูป กําเนิด ๔ (๓๓/๑๑๗) (๑๔/

…ุศลอย่างยิ่งสำหรับตัวท่านเอง ที่จะ ได้ช่วยกันเผยแผ่อมฤตธรรม นำไปดับไฟกิเลสที่กำลังเร่าร้อนอยู่ภายใน จิตใจของชาวโลกให้มลายหายสูญ และเพื่อเป็นแนวทางให้พบกับ ความสุขที่แท้จริงสืบต่อไป คณะผู้จัดทำ ๒๒ เมษายน …

ให้ได้กลับมาสร้างวัดสร้างบารมีร่วมกับหมู่คณะอีกครั้งหนึ่ง เดินไปสู่ความสุข เป็นหนังสือเล่มแรกที่จุดประกายให้ผู้คน จำนวนมากทยอยเข้ามาศึกษาธรรมปฏิบัติเพื่อเข้าถึงวิชชาธรรมกาย ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และไ