จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 2 / 491

ประโยค - วิสุทธิมรรคเปล ภาค ๓(ตอนจบ) - หน้าที่ 66 เป็นจิตยังรูป อิฐิอบ และวิญญูติ ให้เกิด (กงึ) ไม่ยังรูป อิฐิอบ และวิญญูติ ให้เกิด (กงึ) ขยายความว่า โดยควา…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการแยกประเภทจิตและการเกิดของรูป อิฐิอบ และวิญญูติ โดยอธิบายถึงลักษณะต่างๆ ของจิต เช่น กามาวจิจ, ปัญจวิญญูติ รวมถึงก…

ประโยค โ ค ค ค พระ มาท ธิ ม ปู ดิ ถ แ ต ย ย ฯ ย ค ค คอ เรื่องพระจิต หิต ติด ค ะ ๒๕๔๙ ๒/๕ ตั้งแต่ สุตา อาม ภิกขวา มาม ปุฏ โก เป็น คั น ไป สุตา อ. พระ ศาดา ววดา ครัสแล…

บทความนี้สำรวจความสำคัญของพระคาถาในพระพุทธศาสนา และการพัฒนาจิตผ่านการทำความเข้าใจธรรมะ การอ่านพระคาถาที่ถูกต้องช่วยเสริมสร้างปัญญา และเพิ่มความมีสติในการดำเนินชีว…

หลักฐานธรรมในคัมภีร์พระไตรปิฎก 1 ฉบับประชาชน “ตั้งภาวนาไปแล้วเห็นจิตนี้ชื่อว่า” ดวงจิต”. เห็นดวงจิตนั้น บังเกิดมา จากไหน ? ผู้ปฏิบัติว่าว่า “นั่งภาวนาแล้วเห็นบังเกิด ณ …

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักฐานธรรมในคัมภีร์พระไตรปิฎก โดยเจาะลึกถึงวิธีการเห็นดวงจิตและศูนย์กลางกาย ผ่านการปฏิบัติที่มีการนั่งภาวนาจนเกิดความรู้สึกเกี่ยวกับจิตและใจ พร้อมอธิบายคำจำกัดค…

ปชานาติ จิตระคนด้วยโมหะ ก็ทราบชัดว่าจิตระคน ด้วยโมหะ วีตโมห์ วา จิตต์ วีตโมห์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตปราศจากโมหะ …

ปชานาติ จิตระคนด้วยโมหะ ก็ทราบชัดว่าจิตระคน ด้วยโมหะ วีตโมห์ วา จิตต์ วีตโมห์ จิตฺตนฺติ ปชานาติ จิตปราศจากโมหะ …

…ณหา และทิฐิยึดถือไม่ได้แล้ว น จ กิญจิ โลเก อุปาทิยติ ไม่ยึดถือมั่นอะไร ๆ ในโลก เอว โข ภิกขเว ภิกฺขุ จิตฺเต จิตตานุปสฺส วิหรติ อย่าง นี้แหละภิกษุ เห็นจิตในจิตเนือง ๆ อยู่ด้วยประการดังนี้ เนื้อความของพระบา…

…ณหา และทิฐิยึดถือไม่ได้แล้ว น จ กิญจิ โลเก อุปาทิยติ ไม่ยึดถือมั่นอะไร ๆ ในโลก เอว โข ภิกขเว ภิกฺขุ จิตฺเต จิตตานุปสฺส วิหรติ อย่าง นี้แหละภิกษุ เห็นจิตในจิตเนือง ๆ อยู่ด้วยประการดังนี้ เนื้อความของพระบา…

จิต มีชื่อเรียกหลายอย่างอาจจะเรียกว่า ใจ ก็ได้ หรือ มีชื่ออื่น ๆ อีกดังนี้ ๆ “คำว่า ใจ ได้แก่ จิต มโน ม…

บทความนี้อธิบายถึงความหมายของจิตและขันธ์ 5 ในทัศนะของพระไตรปิฎก โดยแบ่งเนื้อหาเป็นสองกองคือ รูปขันธ์ ซึ่งหมายถึง ร่างกาย และนามขันธ์…

การอธิบายถึงรายละเอียดลักษณะของ “ใจ” ผู้เชี่ยวชาญทางคัมภีร์พระพุทธศาสนา มักจะใช้คำว่า “จิต” อธิบายลักษณะของ “ใจ” เสมอ ดังเช่นคำอธิบายที่มีในพระไตรปิฎก ซึ่งได้กล่าวถึงจิตหรือใจนี้ว่า มีกิริยา…

เนื้อหาอธิบายลักษณะของ 'จิต' จากคัมภีร์พระพุทธศาสนา เช่น จิตมีอาการทรงคม หมายถึงสามารถคิดไปไกลโดยไม่ต้องใช้ร่างกาย มีอาการเอกจร…

12. โสตวิญญาณธาตุ : โสตวิญญาณ ชื่อว่า ธาตุ ได้แก่ โสตวิญญาณจิต 2 (การได้ยินสิ่งที่ดีและไม่ดี) เพราะทรงไว้ซึ่งการได้ยิน องค์ธรรม 13. ฆานวิญญาณธาตุ : ฆานวิญญาณ ชื่อ…

…มโนธาตุ) ทั้งหมดนี้มีบทบาทสำคัญในการศึกษาธรรมะและการเข้าถึงสภาวะธรรม องค์ธรรมที่เกี่ยวข้องประกอบด้วยจิตและสภาวะทางธรรมที่แตกต่างกันออกไป รวมถึงการจำแนกประเภทต่าง ๆ ของธาตุ 18 ชนิดตามหน้าที่และอารมณ์ที่เก…

…ริยสัจแต่ละดวงนี้ก็ยังมีหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่ง ขยายส่วนหยาบออกมาเป็น กาย ใจ จิต วิญญาณ (ญาณ) ของพระธรรมกายตั้งแต่พระโสดาหยาบ (ปัตติมรรค) ขึ้นไป กล่าวคือ กาย เป็นพระพุทธรัตนะ, ใจ เ…

…วงของมรรคอริยสัจยังมีการหุ้มซ้อนอีก 4 ชั้น ประกอบด้วย เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของกาย ใจ จิต วิญญาณ ตามแนวทางของพระธรรมกายจากพระโสดาและปัตติมรรค คุณลักษณะของอริยสัจทั้ง 4 โดยการพิจารณามรรคอริย…

…364 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 364 จาติ ปททวย์ เตติ ปทสฺส วิเสสน์ ฯ อิตติ ทฏฺฐพฺพนฺติ ปเท นิทสฺสน์ ฯ จิตตป... ปจฺจโย ฯ ปยุชชน์ พยาปารณ์ ปโยโค อายูหน สงฺขาตพฺยาปาโร ฯ จิตฺตสฺส ปโยโค จิตตปฺปโยโค ๆ จิต... โย…

อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา มีการศึกษาเกี่ยวกับกิริยาต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับจิตและเจตนา การวิเคราะห์อาการและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับกิริยาทางจิต โดยเนื้อหามีการเจาะลึกถึงธรรมะที่เป็…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 4 จิต ๘ นี้ คือ จิตที่สหรคตด้วยโสมนัส ประกอบด้วยญาณ เป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ จิตที่สหรคตด้วยโสมนัส ไม่…

ในงานเขียนนี้กล่าวถึงประเภทของจิต 8 ประเภทที่เชื่อมโยงด้วยโสมนัสและอุเบกขา รวมถึงการที่จิตเหล่านี้แบ่งออกเป็นหลายประเภทรวม 54 ประเภท …

…ัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 110 ตติยฌาน และจตุตถฌาน ๔๔ รวมเป็น ๖๒ อย่าง ๆ ก็จิตที่สหรคต ด้วยโทมนัส ได้แก่ปฏิฆจิต ๒ เท่านั้น ฯ จิตที่เหลือแม้ทั้งห สหรคตด้วยอุเบกขาอย่างเดียว ฉะนี้แ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาจิตและเวทนาในอภิธัมมัตถสังคหะ โดยแยกประเภทของจิตได้เป็น 6 แบบ และเวทนาที่มีอยู่ 3 แบบ คือ สุข ทุกข์ และ…

…ัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 136 ของบุคคลอื่นเป็นอารมณ์ และในเวลากำหนดมรรคผลด้วยจิตที่สัมปยุต ด้วยอภิญญานั้นแล ย่อมมีแก่พระเสขบุคคลทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น ท่านอาจารย์จึงทำการคัดค้านเฉพ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี ที่อธิบายถึงการดำเนินจิตที่สัมปยุตด้วยอภิญญา โดยการพิจารณาอารมณ์ ณ กาลต่าง ๆ เช่น การฟังธรรม และการบริกรรม อีกทั้งยังพิจารณา…

…ิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 170 อารมณ์อย่างเดียว ย่อมมีได้ เพราะไม่มีการกำหนดถือเอา เพราะ วิบาก (จิต) นั้น ไม่มีการกำหนด ดุจเงาหน้าในกระจกฉะนั้น ๆ แต่การที่กุศลและอกุศลถือเอาโดยอาการคือพอใจปานกลาง และ…

…ัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา นำเสนอการวิเคราะห์อารมณ์อย่างละเอียด โดยเน้นการกำหนดอารมณ์ของจิตในบริบทของกุศลและอกุศล สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่าจิตมีความหลากหลายในการรับสัมผัสกับอารมณ์ ซึ่งสามารถแบ่…

…น ตามสมควร ด้วย ประการฉะนี้แล ฯ นี้เป็นรูปวิภาคในรูปสังคหะ [รูปสมุฏฐานนัย] เหตุ ๔ ประการ คือ กรรม ๑ จิต ๑ ฤดู ๑ อาหาร 9 ชื่อว่า สมุฏฐานแห่งรูป (เหตุเกิดแห่งรูป) บรรดาสมุฏฐาน ๔ เหล่านั้น จิต ทั้ง ๒๐ คือ ก…

…มีการแบ่งรูปออกเป็น ๒ อย่างตามสมควรทั้งภายในและภายนอก โดยการพิจารณาจากเหตุที่สำคัญ ๔ ประการคือ กรรม จิต ฤดู และอาหาร ซึ่งส่งผลต่อการเกิดรูปอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มต้นปฏิสนธิจนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ยังพู…

…ิสโต อุปริมาย ทิสาย ชาติ ฯ โอกาสโต สรรพภนฺตเร ทวินน์ ถนานมนฺตโร หทยญจ ยกนญฺจ อุปริ ฉาเทตวา โอลมพนต์ จิต ฯ ปริจเฉทโต ปปฺผาสภาเคน ปริจฺฉินน์ ฯ อยมสฺส สภาคปริจเฉโท ฯ วิสภาคปริจฺเฉโท ปน เกสสทิโสเยว ฯ อนุตนฺต…

วิสุทธิมคเค เป็นการพรรณนาถึงหลักธรรมที่สำคัญในการศึกษาและปฏิบัติธรรม รวมถึงการทำความเข้าใจในสรรพสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกผ่านมุมมองทางธรรม มีการพูดถึงความลึกซึ้งของธรรมที่เกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อม และก

…โก โกฏฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ฤทโธ ปฐวีธาตุ ฯ อนุติ คลวาฏกกรีสมคฺคปริยตฺเต สรรพภนฺตเร จิต ฯ ตตฺถ ยถา โลหิตโทนิกาย โอภิชิตวา ปิเต ฉินฺนสีสธมนิกเลวเรา น โลหิตโทนิ ชานาติ มย์ ธมนิกเลวร์ จิตนุต…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคซึ่งเสนอถึงปกรณวิเสสสุล โดยนำเสนอวิธีการทำความเข้าใจจิตและสรีระผ่านมุมมองต่าง ๆ ภายในเนื้อหาอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างอาการต่าง ๆ ของจิตและธรรมะที่เกี่ยว…

…ี้ [ความจำแนกปัจจัย] ข้อว่า "โดยจำแนกปัจจัย" นั้น มีพรรณนาว่า ก็ปัจจัยของธาตุ ทั้งหลายมี ๔ คือ กราม จิต อาหาร ฤดู" ในปัจจัยเหล่านั้น กรรม นั่นเอง เป็นปัจจัยของธาตุทั้งหลายที่มีกรรมเป็นสมุฏฐาน ปัจจัยธรรม …

…ี่ยวกับการจำแนกปัจจัยของธาตุต่างๆ โดยเน้นที่กรรมนั้นเป็นปัจจัยหลักที่มีอิทธิพลต่อธาตุ รวมถึงบทบาทของจิต อาหาร และฤดูในการเกิดขึ้นของธาตุแต่ละชนิด การอ้างอิงถึงบทความทางพระพุทธศาสนาในเรื่องนี้ทำให้เข้าใจค…

… เป็นปัจจัยโดยเป็นนิสสย ปัจจัย อัตถิปัจจัย อวิคตปัจจัย แห่งมหาภูตที่เนื่องกันอีก ๓ (คือ มหาภูตที่มี จิต อาหาร และอุตุ เป็นสมุฏฐาน) (แต่) มิได้เป็นปัจจัย โดยเป็นที่ตั้ง มิได้เป็นโดยเป็นชนกปัจจัย ค อนึ่ง ใ…

เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับสมุฏฐานและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับมหาภูต ซึ่งมีกรอบแบบจำกัดในการที่จะถือว่าเป็นปัจจัยชนกหรือที่ตั้ง โดยการวิเคราะห์องค์ประกอบของธาตุทั้งหลายที่เกิดขึ้นตามหลักการของสหชาตปัจจัย อัญ

…เพื่อฤทธิชนิดหนึ่ง " นั้นคือ เพื่อส่วนหนึ่ง แห่งฤทธิ์ หรือเพื่อวิกัป (อย่าง) หนึ่งแห่งฤทธิ คำว่า "นำจิตมุ่งไป" ความว่า ภิกษุนั้น เมื่อจิตนั้นคือฌานอันเป็นบาทแห่งอภิญญาเกิดแล้ว ด้วยอำนาจแห่งการฝึกจิตมีประ…

บทนี้เสนอความหมายและการศึกษาเกี่ยวกับฤทธิในพระไตรปิฎก โดยอธิบายการใช้จิตและการมุ่งไปสู่ฤทธิที่ต้องการ รวมถึงการฝึกจิตเพื่อให้เกิดอภิญญาและอิทธิ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการ…