หน้าหนังสือทั้งหมด

ส่วนอาบัติและพระวินัยของกษัตริย์
135
ส่วนอาบัติและพระวินัยของกษัตริย์
ส่วนอาบัติ ๕ กองที่เหลือมีโทษเบา ผู้ล่วง ละเมิดต้องประกาศสารภาพผิดต่อหน้ากษัตริย์ด้วยกัน ดังที่เรียกว่า “ปลดอาบัติ” จึงจะพ้นจากอาบัติ เหล่านี้ บทบัญญัติในพระวินัยแต่ละข้อ หรือมาตรา เรียกว่า “สิกขาบท”
ส่วนอาบัติแบ่งออกเป็นสองประเภท โดยกองที่เหลือมีโทษเบา ผู้ที่ล่วงระเมิดจะต้องประกาศสารภาพต่อหน้ากษัตริย์เพื่อที่จะพ้นจากอาบัติ ตามที่เรียกว่า 'ปลดอาบัติ' พระวินัยมีข้อหรือมาตรารวม ๒๒๗ สิกขาบท แบ่งเป็นก
ความหมายของปาราชิกในพระพุทธศาสนา
136
ความหมายของปาราชิกในพระพุทธศาสนา
เพียงข้อใดข้อหนึ่ง ก็จะพันจากความเป็นภิกษุทันที ไม่สามารถเข้ารับการอุปสมบทเป็นภิกษุได้อีกตลอดชีวิต เพราะถือว่าเป็นผู้พ่ายแพ้ที่จะประพฤติติพรหมจรรย์อีกต่อไป หรือแม้จะแอบไปขอรับการอุปสมบทใหม่ในสถานที่ที
บทความนี้อธิบายถึงปาราชิกในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องสิกขาบททั้ง 4 ข้อที่ทำให้ภิกษุไม่สามารถเข้ารับการอุปสมบทได้อีกตลอดชีวิต นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความหมายและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการกระทำดังกล่าว รวมถึ
การพ้นจากอาบัติส่งเสริมเส
138
การพ้นจากอาบัติส่งเสริมเส
ในขั้นตอนสุดท้ายให้พ้นจากอาบัติส่งเสริมเส เรากว่า "อัพภาน" เมื่อจบขั้นตอนนั้นแล้ว จึงจะ เป็นผู้บริสุทธิ์ ส่งเสริมเสส มี่ ๑๓ สิขาขบ ถือเป็นความผิด หากทำสิ่งใดต่อไปนี้ ๑. ปล่อยน้ำอสุจิด้วยความจงใจ เว้น
ในขั้นตอนสุดท้ายของการพ้นจากอาบัติส่งเสริมเสเรียกว่า 'อัพภาน' จะทำให้ผู้ถือศีลกลายเป็นผู้บริสุทธิ์ โดยมี 13 สิขาขบ ที่ถือเป็นความผิด เช่น การปล่อยน้ำอสุจิด้วยความจงใจ การจับกายหญิง และการพูดเกี่ยวหญิง
พระวินัยและหลักการสงฆ์
139
พระวินัยและหลักการสงฆ์
7. สร้างวิหารใหญ่เกินประมาณ และไม่ให้สงร์แสดงที่ให้ก่อน 8. โกรธเคือง แกล้งใส่ความภิษุอื่นด้วยอาบัติปาราชิกไม่มีมูล 9. โกรธเคือง แกล้งหาเสสโจทก์อื่นด้วยอาบัติปาราชิก 10. ยุงสงส์ให้แตกกัน กิษฑูอื่นห้ามไ
เนื้อหานี้พูดถึงพระวินัยที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของสงฆ์ รวมถึงการไม่ทำให้เกิดความแตกแยกในการทำหน้าที่ของสงฆ์ เช่น การแกล้งใส่ความ การสอนหาย และการทำตัวเหมือนคนรับใช้ โดยมีกฎที่สงฆ์ต้องปฏิบัติตาม
นิสัคคิยปาจิตตีย์: ความเข้าใจในอาบัติและการแก้ไข
142
นิสัคคิยปาจิตตีย์: ความเข้าใจในอาบัติและการแก้ไข
งงใจต้องอาบัติตามไป โดยสรุปคือ ทำจิตให้ตก หรือเศร้าหมองไป และจิตที่ถูกทำให้ตกไปนั้น ย่อมพลาดจากอริยธรรม รวมทั้งสองคำนี้เข้าด้วยกันเป็น "นิสัคคิยปาจิตตีย์" ซึ่งเป็นชื่อเรียก ทั้งสักขาบท และชื่ออาบัติด้
นิสัคคิยปาจิตตีย์คือการทำจิตให้ตกและพลาดจากอริยธรรม รวมถึงเกี่ยวข้องกับการใช้เครื่องอุปโภคบริโภคโดยไม่เหมาะสม ผลลัพธ์คือสุกกบัติ ซึ่งเป็นอาบัติเบา และสามารถแก้ไขได้โดยการสะลของ และการแสดงอาบัติต่อหน้า
จิวรรรรค์ที่ ๑ และ สิกขาบท ๑๐ ข้อ
143
จิวรรรรค์ที่ ๑ และ สิกขาบท ๑๐ ข้อ
จิวรรรรค์ที่ ๑ มี ๑๐ สิกขาบท ๑. เก็บจิวรรที่เกินความจำเป็นไว้เกิน ๑๐ วัน ๒. อยู่โดยปราศจากจิวรรแม้แต่คืนเดียว ๓. เก็บผ้าที่จะทำจิวรรไว้เกินกำหนด ๑ เดือน ๔. ใช้ให้กายณัซผ้า ๕. รับจิวรรจากมือของกิญาณ ๖.
จิวรรรรค์ที่ ๑ ประกอบด้วยหลักการปฏิบัติ ๑๐ สิกขาบท ซึ่งรวมถึงข้อห้ามเกี่ยวกับการเก็บและการรับจิวรรในลักษณะที่ไม่เหมาะสม เช่น การเก็บจิวรรที่เกินความจำเป็น การรับจิวรรจากมือของคนอื่นที่ไม่เหมาะสม และกา
โกสียวรรดที่ ๒: คำสั่งและวิธีการหล่อเครื่องปู่นั่ง
144
โกสียวรรดที่ ๒: คำสั่งและวิธีการหล่อเครื่องปู่นั่ง
โกสียวรรดที่ ๒ มี ๑๐ สีกาขบท ๑๑. หล่อเครื่องปู่นั่งที่เจ็ดด้วยไหม ๑๒. หล่อเครื่องปู่นั่งด้วยขนเจียม (ขนแพะ ขนแกะ) ดำล้วน ๑๓. ใช้ขนเจียมดำเกิน ๒ ส่วนใน ๔ ส่วนหล่อเครื่องปู่นั่ง ๑๔. หล่อเครื่องป
เอกสารนี้รวมคำสั่งเกี่ยวกับการหล่อเครื่องปู่นั่งที่เจ็ดด้วยไหมและขนเจียมพร้อมข้อกำหนดเกี่ยวกับการใช้ขนเจียมในหล่อเครื่องปู่นั่งใหม่ นอกจากนี้ยังกำหนดให้หล่อเครื่องปู่นั่งใหม่เมื่อของเดิมมีอายุน้อยกว่า
พระวินัยและสิกขาบท
145
พระวินัยและสิกขาบท
๑๙. รับเงินทอง ๑๙. ซื้อขายด้วยเงินทอง ๒๐. ซื้อขายโดยใช้ของแลก ปัตตวรรค์ที่ ๓ มี ๑๐ สิกขาบท ๒๑. เก็บบาตรที่ใช้กินความจำเป็นไว้เกิน ๑๐ วัน ๒๒. ขอบาตร เมื่บาตรเป็นแผลไม่เกิน ๕ แห่ง ๒๓. เก็บเกสัช ๕ (เนย
บทนี้กล่าวถึงพระวินัยที่สำคัญในพระพุทธศาสนา มีเนื้อหาเกี่ยวกับการใช้เงินทองในการซื้อขาย และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการดูแลวัตถุที่ใช้ในพิธีกรรม เช่น บาตรและจีวร โดยมีการกำหนดเวลาในการเก็บรักษาและการทำบ
ปลาจิตดีย์: การละเมิดอันยังกุศลธรรม
146
ปลาจิตดีย์: การละเมิดอันยังกุศลธรรม
29. เก็บผ้าจำนำพรรษา (ผ้าที่สวยภิญจูเพื่ออยู่พรรคษา) เกินกำหนด 29. อย่าไปแล้วเก็บจิวไว้ในบ้านเกิน 6 คืน 30. น้อมลาภสงมั่ ให้เขาถวายตน ปลาจิตดีย์ ๙๒ คำว่า “ปลาจิตดีย์” แปลว่า การละเมิดอันยังกุ
บทความนี้สำรวจความหมายของคำว่า 'ปลาจิตดีย์' ซึ่งหมายถึงการละเมิดอันยังกุศลธรรมทำให้จิตใจตกต่ำและพลัดจากอริยธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงประเภทของอาบัติที่เกี่ยวข้องและวิธีการแก้ไขอาบัติเมื่อตกอยู่ในสภาวะนี้
การปลุกอาบัติ ปจิตติยม
147
การปลุกอาบัติ ปจิตติยม
ด้วยการปลุกอาบัติ ปจิตติยมชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า สุทธิปรจิตติ แปลว่า ปจิตติยส่วน ปจิตติย มี ๔๒ สิกขาบท แบ่งเป็นหมวด ๆ ได้ดังนี้ มุสาวาทวรรคที่ ๑ มี ๑๐ สิกขาบท ๑. ห้ามพูดปด ๒. ห้ามด่า ๓. ห้ามพูดส่อเ
การปลุกอาบัติ ปจิตติยมหรือสุทธิปรจิตติ เป็นหลักการทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับมโนสำนึกและมีจุดมุ่งหมายในการพัฒนาตนให้ดีขึ้น โดยประกอบด้วยสิกขาบททั้งหมด ๔๒ ข้อ แบ่งเป็นหมวดต่าง ๆ เหล่านี้ ได้แก่ มุส
หลักเกณฑ์การรับประทานอาหารทางพระพุทธศาสนา
150
หลักเกณฑ์การรับประทานอาหารทางพระพุทธศาสนา
22. ห้ามฉันอาหารกลุ่ม 23. ห้ามรับนมดิบแล้วไปฉันอาหารที่อื่น 24. ห้ามรับบิณฑบาตเกิน 3 บาท 25. ห้ามฉันอีกเมื่อฉันในที่นี้มนตรีเสร็จแล้ว 26. ห้ามพูดให้กิฏฐุที่ฉันแล้วฉันอีกเพื่อจับผิด 27. ห้ามฉันอาหารในเ
เนื้อหาเกี่ยวกับห้ามการรับประทานอาหารในหลายๆ กรณีเพื่อให้ยึดตามหลักธรรม เจตนาที่จะสร้างระเบียบและควบคุมการใช้ชีวิตให้ถูกต้องตามคำสอนของพระพุทธเจ้า เช่น ห้ามรับนมดิบไปฉันอาหารที่อื่น ห้ามบิณฑบาตเกิน 3
หน้า12
152
5๒. ปฏิฆ์โก้ - ฉบับเฉลยวัฒนธรรมชัย
หลักเกณฑ์ในการประพฤติของภิกษุ
154
หลักเกณฑ์ในการประพฤติของภิกษุ
50. ขณะกำลังประชุมนสงฆ์ ห้ามลูกไปโดยไม่ให้ฉันทะ 51. ร่วมกับสงฆ์ให้อาวุโสแก่ภิกษุแล้วห้ามติเตียนภายหลัง 52. ห้ามน้อมลาภสงฆ์มาเพื่อบุคคล รดนวรรค์ที่ 9 มี 10 สิ่งขาดทุน 53. ห้ามเข้าไปในตำหนักของพระราชา 5
เนื้อหานี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์และข้อห้ามที่ภิกษุต้องปฏิบัติตามในระหว่างการประชุมหรือในชีวิตประจำวัน เช่น ห้ามไม่ให้ลูกไปโดยไม่ให้ฉันทะ, ห้ามติเตียนหลังจากร่วมกับสงฆ์, ห้ามเก็บของมีค่าที่ตกอยู่ เป็นต้น นอกจ
ข้อปฏิบัติของภิกษุในพระพุทธศาสนา
156
ข้อปฏิบัติของภิกษุในพระพุทธศาสนา
4. ห้ามรับอาหารที่เขาไม่ได้จัดเตรียมไว้ก่อน มาชิน เมื่ออยู่ป่า เสียยวัตร ๗๕ เสียยวัตร หรือ “เสียยะ” แปลว่า ข้อปฏิบัติ อันเป็นสมบัติของท่านผูญต้องรักษา เป็นสิกขาบท ที่เกี่ยวข้องกับธรรมเนียม หรือมารยาทท
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับข้อปฏิบัติของภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่เสียยวัตร ซึ่งแปลว่าข้อปฏิบัติที่ภิกษุจะต้องรักษา มีทั้งหมด ๗๕ สิกขาบท แบ่งเป็น ๔ หมวดตามสาระสำคัญ โดยมีการเน้นความสำคัญของมารยาทและว
ธรรมเนียมในการเข้าไปในหมู่บ้าน
157
ธรรมเนียมในการเข้าไปในหมู่บ้าน
หมวดที่ 1 สรุป ว่าด้วยธรรมเนียมควรประพฤติในเวลาเข้า หมู่บ้าน เริ่มตั้งแต่การนุ่งห่มเรียนร้อยในขณะที่อยู่ ในชุมชน การสำรวจมะวังอริยาบท การพูดคุยกันให้ เหมาะสมเมื่ออยู่ในชุมชน มี ๒๖ สิกขาบท ได้แก่ ภิฏุ
บทนี้วิเคราะห์ธรรมเนียมที่ควรปฏิบัติเมื่อต้องเข้าไปในชุมชน เช่น การนุ่งห่มให้เหมาะสม การสำรวจท่าทางและการพูดคุย รวมถึง ๒๖ สิกขาบทที่สำคัญในพระวินัยเกี่ยวกับการประพฤติในบ้านและชุมชน นอกจากนี้ยังกล่าวถึ
การไม่ทำเสียงดังในบ้าน
158
การไม่ทำเสียงดังในบ้าน
9. ไม่เลิกผ้าไปในบ้าน 10. ไม่เลิกผ้านั่งในบ้าน 11. ไม่หัวเราะดังไปในบ้าน 12. ไม่หัวเราะดังนั่งในบ้าน 13. ไม่พูดเสียงดังไปในบ้าน 14. ไม่พูดเสียงดังนั่งในบ้าน 15. ไม่โคลงกายไปในบ้าน 16. ไม่โคลงกายนั่งใน
การไม่ทำเสียงดังในบ้านมีความสำคัญต่อการรักษาความสงบและสุขภาพจิตของสมาชิกในบ้าน แนะนำให้ไม่นั่งเสียงดังหรือหัวเราะ จนทำให้เกิดความรบกวน ให้ความสำคัญกับการรักษาสุขภาพจิตใจของทุกคนในบ้าน โดยมีข้อแนะนำต่า
ปาฎิโมกข์ - ฉบับฉลองวันธรรมชัย
160
ปาฎิโมกข์ - ฉบับฉลองวันธรรมชัย
5. ฉันอบขนาบโดยความเคารพ 6. ในขณะฉันอบขนาบแลดูในบาตร 7. ฉันอบขนาบไปตามลำดับ (ไม่ขุดให้แถว) 8. ฉันอบขนาบพอสมส่วนกับแกงไม่ฉันแกงมากเกินไป 9. ฉันอบขนาบไม่ยืนต่อยมลงไป 10. ไม่เอาข้าวสุกปิดแกงและ
เนื้อหานี้เน้นการปฏิบัติเมื่อรับประทานอาหาร โดยเน้นความเคารพต่ออาหารและการไม่ทำให้การรับประทานเป็นสิ่งที่มากเกินไปหรือไม่น่ารังเกียจ อีกทั้งยังสอนให้คนมีสติและไม่เอาเปรียบคนอื่นเมื่อรับประทาน รวมถึงกา
ธรรมเทสนามปฏิสังโยต
162
ธรรมเทสนามปฏิสังโยต
หมวดที่ ๓ ธรรมเทสนามปฏิสังโยต ว่าโดยธรรมเนียมในการแสดงธรรม เริ่ม ตั้งแต่การแสดงธรรมให้ถูกกาลเทศะ ไม่แสดง ธรรมแก่บุคคลผู้อยู่ในอาการไม่เคารพธรรม มี ๑๖ ลักษณะ ได้แก่ ภิทูพี่ทำความศึกษา ว่า ๑. ไม่แ
เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมที่ถูกต้องตามกาลเทศะ และไม่แสดงธรรมต่อบุคคลที่ไม่เคารพธรรม โดยมีลักษณะทั้งสิ้น 16 ประการที่ควรพิจารณาในการแสดงธรรม เช่น การไม่แสดงธรรมแก่คนที่ไม่มีธรรมในมือหรือมีอาวุธ เป็นต
หลักการปฏิบัติของภิกษุในสังฆะ
164
หลักการปฏิบัติของภิกษุในสังฆะ
16. ภิกษเด้นไปอกทาง ไม่แสดงธรรมแก่ คนไม่เป็นไข้ ที่ไปในทาง หมวดที่ ๔ ปกิณณกะ ว่าด้วยธรรมเนียมในการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ และบ้วน น้ำลาย มี ๓ สิกขาขท ได้แก่ ๑. ภิกษุไม่เป็นไข้ ไม่ยืนถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ ๒
บทความนี้ว่าด้วยธรรมเนียมการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ และบ้วน น้ำลาย สำหรับภิกษุที่ไม่เป็นไข้ โดยมีข้อได้แก่ ไม่ยืนขณะถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ และไม่ทำลงในของเขียวหรือน้ำ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติในสังฆะ แล
การระงับอธิกริณสมณะ
165
การระงับอธิกริณสมณะ
คำว่า "สมณะ" แปลว่า การระงับ, การทำให้สงบ รวมเป็น อริทธสมณะ แปลว่า ธรรมเครื่องระงับ อธิกริณสมณะ หรือวิธีการเพื่อระงับอธิกริณ อธิกริณสมณะ มี 7 ประการ คือ 1. ระงับอธิกริณในที่พร้อมหน้า (บุคคล วัตถุ ธรรม
เนื้อหาจัดแบ่งเป็น 7 ประการในการระงับอธิกริณซึ่งประกอบด้วยการระงับในที่พร้อมหน้า, การที่พระอรหันต์เป็นผู้มีสติ, การให้ประโยชน์ในขณะบำ, การถือคำรับของจำเลย, การสนับสนุนเสียงข้างมาก, การลงโทษแก่ผู้ผิด แ