ปญฺญ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 35 / 112

…นํ ปญจธา ปจฺจโย โหติ ฯ รูปสฺส ปุน ภูตุปาทายเภทสฺส เอกธา ปจฺจโย โหติ ฯ รูปญฺจ นามสฺส เอกธาว ปจฺจโย ฯ ปญฺญาตินามรูปาน นามสุส ทวิธา ทวิปการา ปจฺจยา โหนติ ฯ ทวย์ ปน นามรูปทวย สมุทิต ทวยสฺส ตาทิสสฺเสว นามรูปทว…

ในหน้าที่ 244 และ 245 ของหนังสือ กล่าวถึงอภิธรรมและปัญหาที่เกี่ยวข้องกับนิยามศึกษา ธรรมชาติตามหลักอภิธรรมภายในบริบทของวิปาค โดยเน้นถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุการและผลของกรรม ผ่านการอธิบายที่ละเอียดและเ

…มหาปเทโส เหส ยทิท อุปนิสสยปัจจโยติ หิ วุตต์ ฯ ตถา จาห์ พหุธา โหติ ปกตูปนิสสโยติ ฯ สุทธาทโชติ ศีลจาก ปญฺญา ฯ อตฺตโน สทฺธาทิกฤติ อุปนิสสาย อตฺตโน ทานสีลาทโย ตถา กลยาณมิตฺตานํ สทฺธาสีลาทโย นิสสาย ปเรสญฺจ ทาน…

อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาเป็นตำราอันสำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำเสนอการวิเคราะห์และทำความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมะต่าง ๆ รวมถึงความเกี่ยวข้องของความสุขและความทุกข์ ภายใต้แนวคิดที่ว่ากลุ่มคนต้องมีสัมมาทิฏฐิในการป

…ฺมณาธิปติอุป นิสสยปจฺจยาน์ ติกาลิกาน อิตเรส์ ปณฺณรสนุน ปจฺจุปฺปนฺนกาลิกานญฺจ วเสน กาลฤตยวนฺโต นิพพานปญฺญตฺติวเสน กาลวินิมุตฺตา จ จกฺขุวาทิราคสทฺธาทิวเสน อชฺฌตฺติกา จ บุคคลอุตุโภชนาทิวเสน ตโต พหิทธา จ ปจฺจ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งให้ความสำคัญต่อการเข้าใจนิพพานและหลักคำสอนทางพุทธศาสนา โดยเน้นประเด็นต่างๆ อาทิ การเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และแนวคิดของอนัตตา ถือเป็นส่วนสำคัญในการเร

…าราณ์ อุปกรณานิ สนฺนิเวสาการ์ รจนาวิสิฏฐ์” ติต สณฺฐานาทีอาการ ฯ รถสกฎาฬิกาติ รถสกฏคามฆฏปฏาทิกา สมูห ปญฺญตฺติ ฯ จนทาวฏฺฏนาฬิกฤติ จนฺทิมสุริยนกฺขตฺตานํ สิเนรุ ปทกขิณวเสน อุทยาที่อาวฏฺฏนาการ ฯ ทิศากาลาฬิกาติ…

บทนี้ยังนำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอธิบายถึงธรรมที่สำคัญ เช่น การจัดการการปฏิบัติทางจิต และวิธีการพัฒนาความเข้าใจในธรรมชาติของจิต อัพเดทวิธีการที่เกี่ยวข้องกับการสังเกตตามกรอบของอภิธมฺมตฺถ

…มมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 254 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 255 อาทิ วุตต์ ฯ เอตาย ปญฺญาเป็นตีติ รูปเวทนาติอาทินา ปกาเสนฺติ ฯ อุภินนฺติ วิชชมานาวิชชมานาน ทวินน์ ฯ ปัญจา ภิญญา อาสวกฺขยญาณว…

เอกสารนี้สำรวจพิธีการและความคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมไปถึงการวิเคราะห์แง่มุมทางปัญญาและวิญญาณในบริบทต่างๆ โดยมีการอธิบายถึงการเข้าใจถึงอภิญญา และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งสัมพันธ์ก

…ุเกตวา ย ปกรณ์ ปตฺถิติ อภิยาจิต ต์ เอตตาวตา ปรินิฏฐิตนฺติ โยชนา ฯ เตน ปกรณืปุปสุเตน วิปุเลน ปุญฺเญน ปญฺญาวทาเตน .สี. ม. จปิต... ฯ ๒, สี, ม. ปณิธายาติ อตฺถิ ฯ

บทความนี้เจาะลึกถึงความรู้และปฏิบัติในการเจริญวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจกรรมและผลในชีวิต พร้อมกล่าวถึงการวิเคราะห์การทำสมาธิและผลการปฏิบัติของอนาคามี ร

…นอสังขตะ พระผู้มี พระภาคตรัสไว้แล้วในพระสูตรนั้น ๆ แต่เพราะอุปสัคเป็นไปในอรรถ แห่งธาตุนั่นเอง บทว่า ปญฺญายติ นี้ จึงมีอรรถว่า วิญญายติ แปลว่า รู้แจ้งฯ เพราะฉะนั้น ขณะที่ตั้งอยู่แห่งจิต ท่านอาจารย์ไม่ควรคั…

ในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ของจิตและคุณสมบัติของธรรมที่เกี่ยวข้องกันตามอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการสำรวจอำนาจของอุปปาทขณะ ฐิติขณะ และภังคขณะ การทำความเข้าใจในอารมณ์และความสามารถในการรู้แจ้งของจิตตลอดจนล

…เพราะอาการมีความ เกิดขึ้นเป็นต้นทรงแสดงแล้ว เพื่อตรัส ลักษณะแห่งสังขตธรรมเท่านั้น และอรรถ แห่งบทว่า ปญฺญายติ นี้ว่า วิญญายเต อันบุคคลย่อมรู้แจ้ง เพราะอุปสัคเป็นไป ในอรรถแห่งธาตุทั้งหลายอย่างเดียว ความ ไม่…

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยศึกษานัยที่แสดงในวิภังคปกรณ์ ข้อความที่กล่าวถึงลักษณะแห่งสังขตธรรมและความเกิดขึ้นของจิตในภาคจิตและรูป รวมถึงการอธิบายถึงการทำงา

…ีรูปเป็นต้น และความกำหนด พิเศษเป็นต้น ฯ แท้จริงอรรถบัญญัตินั้นบัณฑิตย่อมรู้ได้ด้วยนามบัญญัติฯ บทว่า ปญฺญาปนโต คือ เพราะรู้อรรถบัญญัติโดยประการทั้งหลาย ฯ จริงอยู่ ด้วยคำที่เป็นกัตตุสาธนะนี้ ท่านกล่าวนามบัญ…

ในเนื้อหาท่านอาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของอรรถบัญญัติและสมมติสัจจะในทางอภิธรรม โดยนำเสนอความรู้เกี่ยวกับความเปลี่ยนแปลงและความสืบต่อของธรรม ด้วยการใช้ตัวอย่างจากธรรมชาติ เช่น แผ่นดินและภูเขา อีกทั้งย

…ิ อวิชชมาน บัญญัติ และความประกอบกันแห่งบัญญัติทั้ง ๒ อย่างนั้น ท่านอาจารย์ กล่าวคำมีอาทิว่า วิชฺชมานปญฺญตฺติ ฯ คำว่า เอตาย ปญฺญาเป็นติ ความว่า บัณฑิตทั้งหลายย่อมประกาศด้วยคำมีอาทิว่า รูป เวทนา ดังนี้ ฯ คำ…

ในบทนี้กล่าวถึงหลักการของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการจำแนกนามออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ สามัญนาม คุณนาม กิริยานาม และยกิจฉนาม นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับเสียงและการแสดงถึงอภิลาป การอภิปรายเกี่ยวกับ

…ิเยน รจิต อภิธมฺมตฺถสังคห์ นาม ปกรณ์ ปกรณ์ชื่ออภิธัมมัตถสังคหะที่ท่านพระอนุรุทธาจารย์รจนาไว้ คนฺถโต ปญฺญาสาธิากานิ อฏฺฐสตานิ สมตตานิ โดยข้อความที่เรียบเรียงเป็นข้อ ๆ ๘๕๐ ข้อ จบบริบูรณ์แล้ว ด้วยประการฉะนี้…

อภิธัมมัตถสังคหะ เป็นผลงานที่พระอนุรุทธาจารย์ได้รจนาไว้เพื่อเป็นแหล่งอ้างอิงในด้านอภิธัมมบท โดยเนื้อหามีการจัดเรียงในรูปแบบ 850 ข้อ เพื่อช่วยให้เข้าใจหลักการและแนวคิดในพระพุทธศาสนาได้อย่างละเอียด สะท้

…พาน ก็ได้ตรัสบรรหาร ตั้งพระธรรมวินัยไว้แทน พระองค์แก่พระอานนท์พุทธุปัฏฐานว่า โย โว อานนฺท มยา เทสโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ความว่า ดูก่อนอานนท์ ธรรมและ วินัยใดที่เราตถาคตได้แสดงแล้ว…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบริจาคธรรมทานเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการสนับสนุนและส่งเสริมพระพุทธศาสนา รวมถึงปรั

…ชายผู้ยังหนุ่ม มีกำลังว่องไว แต่เข้าไปถึงความคร้าน ไม่ขยันในกาลที่ควรจะเพียร สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสโต ปญฺญาย มคฺค อลโส น วินฺทติ มีใจในอันดำริจมเสียแล้ว มัวเกียจมัวคร้านเสีย ย่อมจะไม่ได้ประสบพบทางหรือบรรลุ …

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

…นี้ ท่านผู้มีจริยาเห็นปานนั้น ย่อมดำรงชนมชีพอยู เพื่อหิตสุขแห่งสัตว์โลก เป็นที่สรรเสริญของนักปราชญ์ ปญฺญาชีวิชีวิตมาหุ เสฏฐ์ บัณฑิต ทั้งหลาย ย่อมกล่าวสรรเสริญชีวิตของท่านผู้มีปกติอยู่ด้วยปัญญา ว่าประเสริญ…

บทความนี้นำเสนอบทบาทของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการประกอบพระราชธรรมและการดูแลประชาชน โดยทรงมีจริยาวัตรที่สมบูรณ์ ใช้ปัญญาและวิริยภาพในการปกครองและดูแลราษฎร เพื่อเป็นหัวหน้าในการส่งเส

…ประจักษ์ ส่วนปรหิตสมบัติ รัฏฐาภิบาลโนบาย ขอรับพระราชทานอัญเชิญพระพุทธภาษิตบทหนึ่ง มาถวายพระพรดังนี้ ปญฺญวา พุทธิสมฺปนฺโน กาลัญญ สมบุญญ จ วิธานวิธีโกวิโท ส ราชาวสต วเส ។ แปลความว่า “ผู้มีปัญญา ถึงพร้อมด้วย…

บทความนี้กล่าวถึงพระคุณและการทรงครองราชย์ของสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า รวมถึงคำพุทธภาษิตที่แสดงถึงความฉลาดในการบริหารราชการ พระอาจารย์มั่นได้เล่าถึงประสบการณ์ที่ได้มีนิมิตเกี่ยวกับพระองค์ และเหตุกา

…้วย ปัญญาพละ อันเป็นธรรมสำคัญที่สุด นำให้เกิดความสำเร็จ งดงามได้ทั้งทางโลกและทางธรรม มีพุทธภาษิตว่า ปญฺญวา พุทธสมฺปนฺโน กาลัญญ สมบัญญ จ วิธานวิธีโกวิโท ส ราชาวสต วเส ។ แปลความว่า ผู้มีปัญญา ถึงพร้อมด้วยคว…

เนื้อหาได้พูดถึงความสำคัญของกัลยาณมิตรที่แท้จริงไม่ใช่แค่ชื่อแต่ต้องมีคุณธรรมและแสดงความดี สมเด็จพระญาณสังวรเป็นแบบอย่างในความมีปัญญาและการเป็นกัลยาณมิตรที่สามารถเห็นความดีในผู้อื่น และการใช้นโยบายปกค

…ัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานนท์พุทธอุปัฏฐากในสมัยใกล้ จะเสด็จดับขันธปรินิพพานว่า โย โว อานนฺท มยา เทสโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ความว่า ดูก่อนอานนท์ ธรรมและวินัยใดที่ศาสดาของท่าน ทั้งหลา…

สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงศึกษาวิธีการปกครองตามธรรมวินัย และได้ปฏิบัติโดยอิงธรรมเพื่อสร้างความเจริญในสังคม ปัญหาสภาพแวดล้อมในปัจจุบันได้ถูกทรงตระหนักถึงความสำคัญ โดยมีพระราชดำริในการบำบัดทุก

… ชนผู้ยังหนุ่ม มีกำลังว่องไว แต่เข้าไปถึงความคร้าน ไม่ขยันในการที่ควรจะเพียร สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสโต ปญฺญาย มคฺค อลโส น วินฺทติ ฯ มีใจในอันดำริจมเสียแล้ว มัวแต่เกียจคร้าน ย่อมจะไม่ได้ประสบพบพานซึ่งทางหรือบ…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

…ย์ จัดการปกครองเป็นระเบียบดีแล้ว เป็นอุปมาตรัสสอนด้วยนิพนธ์คาถาว่า นครูปม จิตฺตมิท เกตวา โยเธถ มาร์ ปญฺญาวุธน พึงสังวรจิตนี้ให้มีเมืองเป็นเครื่องเปรียบแล้ว รบมารด้วยอาวุธคือปัญญา สมเด็จบรมบพิตรพระ ราชสมภา…

เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ

…นิพพานจึงตรัสบรรหารตั้งพระธรรมวินัยไว้แทนพระองค์แก่พระอานนท์พุทธอุปัฏฐากว่า โย โข อานนฺท มยา เทสิโต ปญฺญตฺโต ธมฺโม จ วินโย จ โส โว มมจุจเยน สตฺถา ดูก่อน อานนท์ ธรรมวินัยใด ที่เราผู้ตถาคตแสดงแล้ว แก่ท่านทั…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างพระไตรปิฎกที่พระเจ้าพี่ยาเธอกรมพระจันบุรีนฤนาถ ทรงจัดการพิมพ์ ซึ่งมีการบริจาคจากพระบรมวงศานุวงค์และประชาชน เพื่อเทิดพระบารมีและส่งเสริมพระศาสนา การสืบทอดพระธรรมวินัยของพระศาสนา