สมา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 164 / 325

… วา อุตุโภชนาท ปกตูปนิสสโย ฯ ตถา เจว นิททิสติ ฯ ครุกตนฺติ ครร กตฺวา ปัจจเวกขิต ฯ ตถาห์ ทาน ทาวา สีล สมาทยิตวา อุโปสถกมุม กริตวา ติ ครร กตฺวา ปจจเวกฺขตีติอาทินา นเยน ทานสีลอุโปสถกมุมปุพเพกตสุจิณณชุฌานโคตร…

ข้อความในบทนี้พูดถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยกล่าวถึงหน้าที่ของอภิธรรมและความสำคัญของการทำความเข้าใจในธรรมะเพื่อการปฏิบัติจริง มีการชี้ให้เห็นถึงการเกิดของมโนวิญญาณและบทบาทของอารมณ์ในการดำรงชีวิต โดยใ

… คุณาทีน ปรมตฺถภาวโต อเนกวิธตตา เอกสสาปี คมภีรภาวโต จ พุทธานุสสติอาที่สุ ทสสุ กมฺมฏฺฐาเนส อปปนาวเสน สมาธิสส ปติฏฺฐาตุมสกุกุเณยยตฺตา ฯ อปปนาภาว์ อปฺปตฺวา สมาธิ อุปจาร ภาเวเนว ปติฏฺฐาติ ฯ โลกุตตรสมาธิ ปน ท…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา อธิบายเรื่องการปฏิบัติสมาธิและผลที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ เช่น ความสบายใจและความปวดร้าว รวมถึงการพัฒนาอารมณ์ใหม่ๆ เพื่อนำไปสู่กา…

…นิมมิเลตวา วา อญฺญตฺถ คนฺตวา วา มนสิกโรนฺตสฺส กสิณมณฑลสทิสเมว หุตวา มโนทวาริกชวนาน อาปากมาคต โหติ ฯ สมาธิยตีติ วิเสสโต จิตเตกคฺคตาปตฺติยา สมาชิตา โหติ ฯ จิตตสมาธานวเสน บุคคโลปิ สมาหิโตเยวาติ ๑. ภาวนาวิสุ…

บทเรียนจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี เน้นการใช้เทคนิคการภาวนาและสมาธิเพื่อพัฒนาอารมณ์และจิตใจให้อ่อนโยนและมีปัญญา เนื้อหาครอบคลุมการสำรวจวิธีการและนิมิตต์ในการฝึกสมาธิ…

…ยา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 262 นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 263 วุตต์ ตถาสมาหิตสสาติ ฯ ตปปฏิภาคนุติ อุคคหนิมิตตสทิส ฯ ตโตเยว หิ ปฏิภาคนิมิตฺตนฺติ วุจจติ ฯ ตมปน อุคคหนิมิตฺตโต อ…

…งมีระเบียบแบบแผนเพื่อให้ได้ผลทางจิตวิญญาณ มีการวิเคราะห์วิธีการต่างๆ เช่น การใช้การทรงฌานและการสร้างสมาธิ รวมถึงองค์ประกอบในการปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงนิพพาน โดยอ้างอิงถึงวัตถุธมฺมที่สำคัญ และการวินิจฉัยอน…

…ธาเนน ปริกมุม กตฺวา ฯ สาธุกบุคคหิเตติ พุทธาทิคุเณ นินนโปณปพภาร จิตฺตตาวเสน สฎฐ อุคคหิเต ฯ ปริกมุมญจ สมาธิยตีติ ปริกมุมภาวนา สมาชิตา นิปผชฺชติ ฯ อุปจาโร จ อุปปชฺชตีติ นีวรณาที่นิ วิกขมเมนโต อุปจารสมาธิ จ …

…สำรวจการศึกษาของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี ที่อธิบายถึงปฏิบัติกรรมฐานและการเข้าถึงสมาธิอย่างลึกซึ้ง โดยเน้นการปฏิบัติและการเข้าใจในธรรมะต่างๆ เช่น กสิณาและวิญญาณ ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติสา…

…ตาโยคโต อนุรูปตฺตา จ รูปาวจรปญฺจมชฺฌานเมว อภิญญาน ปาทุกมธิฏฐาน ภูติ ปฐวาทิกสิณารมฺมณ์ ปญฺจมชฺฌาน ต์ สมาปชฺชิตวา ตโต วุฏฐาย ฯ อธิฏเฐยยากมาวชุชิตวาติ อิทธิวิธญาณสฺส ปริกมุม- กาเล อธิฎฐาตพพ์ วิกุพฺพนีย์ สตา…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และวจนะที่สำคัญในเรื่องอภิญญาและอิทธิวิธญาณ ซึ่งนำเสนอแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการรู้จักลักษณะของอภิญญาในชุดวิทยาศาสตร์ทางจิตเพื่อความเข้าถึงความเป็นจริ

…านโต วุฏฐาย ปญฺจุปฺปนฺนาทวิภาค อกตวา เกวล์ อิมสฺส จิตต์ ชานามิจฺเจว ปริกมุม กสฺวา ปุนปิ ปาทุกชฺฌานํ สมาปชฺชิตวา วุฏฐาย อวิเสเสเนว จิตต์ อาวชฺเชตวา ติณณ์ จตุนุน วา ปริกษุมานมนตร์ เจโตปริยญาเณน ปรสฺส จิตต์…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี โดยวิเคราะห์ความรู้เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ตามหลักของพระพุทธศาสนา และการปฏิสัมพันธ์ระหว่างจิตและความรู้สึกในสถานการณ์ต่างๆ ที่มีผลต่อกา

…ุกเขหีติ ปาฏิโมกข์ ฯ ตเทว กายทุจจริตาทีห์ สุวรณโต สวโร สโมธาโนปธานตุเป็น ๑. สี. ม. นิพพิทาญาณ์ ฯ ๒. สมาธาโนปธานตฺเถนาติปี ทิสฺสติ ฯ

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับนิพพาน โดยมีการอธิบายลักษณะของทุกขลักษณ์, อนิจจา และการพัฒนาญาณต่างๆ โดยโยงเข้ากับหลักการทางพระพุทธศาสนา เช่น อนัตตา, อุทิศญาณ และปฏิสังขาญาณ เพื่อให

…ฺญตฺตา รูป- นิมิตตาที่อารมฺมณรหิตตฺตา กิเลสปณิธิรหิตตฺตา อตฺตโน คุณวเสน ฯ สพฺพตฺถาปีติ มคฺควีถีย์ ผลสมาบัติวิถียญจ ฯ สพฺเพสมปีติ มคฺคสฺส ผลสฺสปิ ฯ สตุตกฺขตต์ สตฺต วาเระ กามสุคติย์ ปฏิสนธิคุคหณ์ ปรม เอตสส…

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับอภิธรรมและหลักการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับการเข้าใจวิปสฺสนาและการสำเร็จของนิพพาน พร้อมทั้งการกล่าวถึงผลของการปฏิบัติและการเข้าถึงสภาวะต่างๆ โดยใช้ข

…เพราะ ไม่มีความฟุ้งซ่านไปในอารมณ์ต่าง ๆ ฯ ภาวะแห่งจิตมีอารมณ์เลิศ อย่างเดียวนั้น ชื่อว่าเอกัคคตา คือสมาธิ ฯ สมาธินั้น มีอันไม่ฟุ้งซ่าน เป็นลักษณะ ฯ จริงอยู่ จิตที่สัมปยุตด้วยอำนาจแห่งสมาธินั้นย่อมเป็น

…าติของปีติและสุข โดยเปรียบเปรยถึงความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อได้รับอารมณ์ที่เหมาะสม รวมถึงการบรรยายถึงสมาธิและภาวะแห่งจิตที่มีอารมณ์เลิศอย่างเดียว โดยมีการเปรียบเทียบความรู้สึกของบุคคลที่ได้สัมผัสถึงน้ำในป…

…การเพ่งเป็นแผนก ๆ ฯ แต่บัณฑิต พึงทราบความพิเศษแห่งธรรมทั้ง ๕ นั้นในความเป็นคู่ ปราบกามฉันทะเป็นต้นฯ สมาธิเป็นคู่ปราบกามฉันทะ เพราะเป็น ข้าศึกโดยตรงแก่กิเลสชาตเป็นเหตุตั้งลงคือราคะ ฯ จริงอยู่ การตั้งมั่น …

…ยปราบอารมณ์ไม่ดี เช่น กามฉันท์ และความทุกข์ ต่างมีการวิเคราะห์การตั้งมั่นของจิตและการทำงานของวิตกและสมาธิ ที่เป็นอุปกรณ์สำคัญในการเข้าถึงความสงบ อธิบายการเจริญฌานและแนวทางของบัณฑิตในการพัฒนาปัญญาเพื่อต่อ…

…รถแห่งอันก้าว ล่วงองค์ต้น ๆ ดุจรูปาจรกุศลจิตไม่ ฯ เหตุนั้น พระอาจารย์ทั้งหลาย จึงได้กล่าวไว้ว่า อรูปสมาบัติแม้ทั้ง ๔ นี้ย่อมมี โดยก้าวล่วง อารมณ์ นักปราชญ์ทั้งหลาย ไม่ประสงค์ เอาการก้าวล่วงองค์แห่งอรูปสม…

…การซึ่งรวมถึงอากาศและวิญญาณ โดยให้ความสำคัญกับการเข้าใจในหัวข้อของอรูปาวจรจิตและโลกุตตรกุศลจิต เช่น สมาบัติและการประกอบด้วยมรรค ๔ และผล ๔ การศึกษานี้มีเป้าหมายเพื่อให้เข้าใจถึงความหมายและการประยุกต์ใช้อย…

…กุหนา และ ลปนา เป็นต้นฯ แต่ว่า วิรัติทั้ง ๓ นี้ เฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ มี ๓ อย่าง ด้วยอำนาจสัมปัตตวิรัติ สมาทานวิรัติ และสมุจเฉทวิรัติ (ด้วยอำนาจงดเว้นจากวัตถุที่ถึงเข้า เฉพาะหน้า งดเว้นด้วยการสมาทาน และงดเว้…

บทความนี้พูดถึงการทำงานที่ถูกต้องตามหลักธรรมของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการงดเว้นจากการกระทำที่ไม่ดี รวมถึงการงดเว้นจากการทำชีวิตสัตว์ การถือเอาสิ่งของที่ไม่ควรเอา และการประพฤติผิดในกาม นอกจากนี้ยังอธิบาย

…๔ เหล่านี้ คือ ธรรม ๔ อย่างที่ทั่วไป คือเป็นสาธารณะแก่อกุศลจิตทั้งหมด และธรรมอีก ๑๐ อย่างที่มีเสมอ (สมานเจตสิก) คือมีเสมอแก่จิตอื่น (อัญญสมานาเจตสิก) เว้นฉันทะ ปีติ และอธิโมกข์ บัณฑิตเรียกว่า มีการประกอบ…

…ิตที่แสดงโดยอาการต่างๆ และท่านอาจารย์ได้เสนอข้อคิดเห็นเกี่ยวกับองค์ประกอบของธาตุในจิต ซึ่งรวมถึงอัญญสมานาเจตสิกและมโนธาตุ การศึกษาในแนวทางนี้ช่วยให้เห็นถึงการทำงานของจิตใต้สำนึกตามหลักอภิธัมมาที่ลึกซึ้งย…

… จึงกล่าวว่า นิรุทเธ (ดับไปแล้ว) ดังนี้ ฯ บทว่า ยถาร คือตาม สมควรแก่บุคคลนั้นๆฯ สองบทว่า สพฺพต์ถาปิ สมาปตฺติวีถีย์ ความ ว่า ในวิถีแห่งฌานสมบัติ และในวิถีแห่งผลสมาบัติแม้ทั้งสิ้นฯ ชวน จิตที่เป็นกามาวจร บั…

…ละการวิเคราะห์จิตที่เกิดขึ้นตามประเภทบุคคล โดยมุ่งแสดงการกำหนดวิถีจิต ที่เกี่ยวข้องกับอภิญญาและมรรค สมาบัติ การกำหนดประเภทบุคคลในสายพระอริยะและปุถุชน รวมถึงการขยายความคำศัพท์ต่างๆ ที่ใช้ในบทเรียนนี้ ศึกษ…

…วิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 312 โทมนัสสิทรีย์ ๑ อุเปกขินทรีย์ ๑ สัทธินทรีย์ ๑ วิริยินทรีย์ ๑ สตินทรีย์ ๑ สมาธินทรีย์ ๑ ปัญญินทรีย์ ๑ อนัญญตัญญัสสามีติน ทรีย์ ๑ อัญญินทรีย์ ๑ อัญญาตาวินทรีย์ ๑ ฯ พละ ๕ คือ สัทธ…

บทความนี้กล่าวถึงโทมนัสสิทรีย์และพละ ๕ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยระบุถึงอิทธิพลของอินทรีย์ต่าง ๆ ที่มีต่อการเกิดญาณและชีวิต แต่ละองค์ของอินทรีย์มีบทบาทสำคัญต่อการฝึกจิตและการเข้าถึงอรหัตผล และสามารถแยก

…คือ สัทธินทรีย์ อินทรีย์คือ ศรัทธา ๑ วิริยนทรีย์ อินทรีย์คือวิริยะ ๑ สตินทรีย์ อินทรีย์คือปัญญา ๑ ฯ สมาธินทรีย์ อินทรีย์คือสมาธิ ๑ ปัญญินทรีย์ อินทรีย์คือปัญญา ๑ ฯ พละ (ธรรมเป็นกำลัง) ๕ อย่าง คือ สัทธาพล…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งได้กล่าวถึงองค์ฌาน ๕ อย่าง องค์มรรค ๕ อย่าง อินทรียธรรม ๑๖ ประการ และพลธรรม ๕ อย่าง รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับสติปัฏฐาน ๔ ประการ อาหารทางธรรม ๔

… ๗ คือ สติสัมโพชฌงค์ ๑ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ ๑ วิริยสัมโพชฌงค์ ๑ ปีติสัมโพชฌงค์ ๑ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ ๑ สมาธิสัมโพชฌงค์ ๑ อุเปกขาสัมโพชฌงค์ ๑ ฯ 0 องค์มรรค ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ๑ สัมมาสังกัปปะ ๑ สัมมา 0 วาจา ๑ สั…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงโพชฌงค์ ๗ ซึ่งรวมถึง สติสัมโพชฌงค์ ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ และอื่น ๆ รวมไปถึงองค์มรรค ๘ ที่ประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา และอื่น ๆ โดยเน้นที่ สัมมาสติ ซึ่งเรียกว่า สติ

…ิญญาณเป็น เพียงตกไปในอารมณ์ โดยเว้นจากวิตก ฯ แท้จริง พระผู้มีพระภาค ตรัสองค์ฌาน มีวิตกเกิดความหลังฯ สมาธิแม้มีอยู่ในจิต ๑๖ ดวงนั้น ก็ไม่ถึงความเป็นธรรมชาติมีกำลัง เพราะไม่มีความเพียงในจิต ๑๖ ดวง ด้วยสามา…

ในบทนี้มีการอธิบายถึงการตรัสของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับองฌานและปัญจวิญญาณ โดยมีการกล่าวถึงสมาธิและอาการต่างๆ ของจิต นอกจากนี้ยังนำเสนอความแตกต่างระหว่างอเหตุกจิตและจิตปกติ เกี่ยวกับการเกิดของอธ…

…ติมี 4 ฐาน เพราะมีกิจ 4 อย่าง ด้วยอำนาจแห่งสติปัฏฐาน ๔ สตินทรีย์ สติพละ สติสัมโพชฌงค์ และสัมมาสติ ฯ สมาธิมี ๔ ฐาน เพราะมีกิจ ๔ อย่าง ด้วยอำนาจแห่ง สมาธินทรีย์ สมาธิพละ สมาธิสัมโพชฌงค์ และสัมมาสมาธิ ฯ ปัญ…

…ภาพที่เรียกว่า ธรรมวิจัน หมายถึง การไตร่ตรองธรรม รวมทั้งการทำความเข้าใจในเวทนาต่างๆ อันเกี่ยวข้องกับสมาธิ คุณสมบัติของวิริยะและปัญญาในฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้บรรลุถึงการตรัสรู้