อร. : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 525 / 526

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 135 ทางไปถึงรัตนตรัย มีอยู่ในกายมนุษย์ จรดที่ศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นมนุษย์ก็จะถูกทาง แล้วใจหยุดเข้าไปอีกผ่านดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายต่างๆ ทั้ง ๑๘ กาย - เมื่อเห็นธรรมกายห

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 135 ทางไปถึงรัตนตรัย มีอยู่ในกายมนุษย์ จรดที่ศูนย์กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นมนุษย์ก็จะถูกทาง แล้วใจหยุดเข้าไปอีกผ่านดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายต่างๆ ทั้ง ๑๘ กาย - เมื่อเห็นธรรมกายห

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 143 กายมนุษย์และกายอื่นๆ ล้วนมีตนมีธรรม อาศัยธรรมนี้เข้าไปในกายต่างๆ จนถึงกายธรรม อันเป็นที่พึ่งสูงสุด พระองค์จึงตรัสว่า “ตนนั้นแหละเป็นที่พึ่ง” “ธรรมนั่นแหละเป็นเกาะ” เมื่

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 143 กายมนุษย์และกายอื่นๆ ล้วนมีตนมีธรรม อาศัยธรรมนี้เข้าไปในกายต่างๆ จนถึงกายธรรม อันเป็นที่พึ่งสูงสุด พระองค์จึงตรัสว่า “ตนนั้นแหละเป็นที่พึ่ง” “ธรรมนั่นแหละเป็นเกาะ” เมื่

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 145 ๑. อายตนะโลกันต์ ถ้าสัตว์โลกมีธรรมดำล้วน ไม่มีขาวเจือปนเลย แตกกายทำลายขันธ์ โลกันต์มีแรงมากก็ดึงดูดไป อยู่ต่ำกว่าภพ ๓ ลงไป ๓ เท่าภพสาม นับเวลาครบกำหนดที่ติดอยู่ใน โลกัน

๑. อายตนะโลกันต์ ถ้าสัตว์โลกมีธรรมดำล้วน ไม่มีขาวเจือปนเลย แตกกายทำลายขันธ์ โลกันต์มีแรงมากก็ดึงดูดไป อยู่ต่ำกว่าภพ ๓ ลงไป ๓ เท่าภพสาม นับเวลาครบกำหนดที่ติดอยู่ใน โลกันต์ไม่ได้ ๒. อายตนะอเวจี ตกนรกอเว

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 147 ๔๔ สุขที่สัตว์ปรารถนาจะพึงได้ (สละสุขน้อยสู่สุขมาก) ๑๙ กันยายน ๒๔๙๗ นโม..... มตตาสุขปริจจาคา...... มนุษย์ทั้งหลายแม้สัตว์เดียรัจฉาน ล้วนแสวงหาความสุข หลีกเลี่ยงจากทุกข์

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 147 สุขที่สัตว์ปรารถนาจะพึงได้ (สละสุขน้อยสู่สุขมาก) ๑๙ กันยายน ๒๔๙๗ นโม..... มตตาสุขปริจจาคา...... มนุษย์ทั้งหลายแม้สัตว์เดียรัจฉาน ล้วนแสวงหาความสุข หลีกเลี่ยงจากทุกข์ แต

158 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อดทนต่อความโกรธที่เกิดขึ้นปัจจุบันทันด่วน ระวังให้อยู่ในอำนาจได้ เรียกว่า “ขันติ” โดยตรง “ขันติ นี่แหละเป็นตัวสำคัญ จะเป็นภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกาที่ดีได้ในธรรมวินัยของ พ

158 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อดทนต่อความโกรธที่เกิดขึ้นปัจจุบันทันด่วน ระวังให้อยู่ในอำนาจได้ เรียกว่า “ขันติ” โดยตรง “ขันติ นี่แหละเป็นตัวสำคัญ จะเป็นภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกาที่ดีได้ในธรรมวินัยของ พ

160 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา เมื่อพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นในโลก เป็นที่ร่มเย็นเป็นสุข เพราะท่านรู้หนทางแห่งความเสื่อม และความเจริญ และวางเป็นแบบแผนไว้ให้เรา ๒. ปาณภูเตสุ สญฺญโม ฯ สำรวมระวังในสัตว์มีชีวิตหรื

160 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา เมื่อพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นในโลก เป็นที่ร่มเย็นเป็นสุข เพราะท่านรู้หนทางแห่งความเสื่อม และความเจริญ และวางเป็นแบบแผนไว้ให้เรา ๒. ปาณภูเตสุ สญฺญโม ฯ สำรวมระวังในสัตว์มีชีวิตหรื

162 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ๘๙ ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุ ๓๑ ตุลาคม ๒๔๙๗ นโม..... เย ธมฺมา เหตุปฺปภวา..... พระคาถานี้ เป็นธรรมข้อใหญ่ข้อหนึ่งในพระพุทธศาสนา ตามพระบาลีว่า ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุ พระตถาคตเจ้

162 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุ ๓๑ ตุลาคม ๒๔๙๗ นโม..... เย ธมฺมา เหตุปฺปภวา..... พระคาถานี้ เป็นธรรมข้อใหญ่ข้อหนึ่งในพระพุทธศาสนา ตามพระบาลีว่า ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุ พระตถาคตเจ้าตร

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 169 ๕๑ ปกิณกะ ๒ ( ความต่างของสัตบุรุษและอสัตบุรุษ ) ๓ พฤศจิกายน ๒๔๙๗ นโม... ทททท์ ททมานาน... “ปกิณกเทศนา” เป็นธรรมเบ็ดเตล็ดเพื่อให้เราได้เข้าใจว่า บัดนี้เราเป็นสัตบุรุษหรือ

( ความต่างของสัตบุรุษและอสัตบุรุษ ) ๓ พฤศจิกายน ๒๔๙๗ นโม... ทททท์ ททมานาน... “ปกิณกเทศนา” เป็นธรรมเบ็ดเตล็ดเพื่อให้เราได้เข้าใจว่า บัดนี้เราเป็นสัตบุรุษหรืออสัตบุรุษ โดยพิจารณาจากธรรมที่เป็นไปทั้งกาย

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 185 ศีลเห็น ละเอียดล้ำกว่าศีลรู้มาก ใสเป็นกระจกส่องหน้า ศีลเห็น เรียก อธิศีล ในกลางดวง อธิศีลมีดวงอธิจิต ในกลางดวงอธิจิตมีดวงอธิปัญญา เข้าถึงได้เท่ากับมีศีล สมาธิ ปัญญา เอา

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 185 ศีลเห็น ละเอียดล้ำกว่าศีลรู้มาก ใสเป็นกระจกส่องหน้า ศีลเห็น เรียก อธิศีล ในกลางดวง อธิศีลมีดวงอธิจิต ในกลางดวงอธิจิตมีดวงอธิปัญญา เข้าถึงได้เท่ากับมีศีล สมาธิ ปัญญา เอา

188 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา เมื่อเรามาให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา เป็นธรรมอย่างหนึ่งที่เกิดจากเหตุ คือ เป็นเหตุให้บริจาคทาน ความไม่โลภ ความไม่โกรธ เป็นเหตุให้รักษาศีล ความไม่หลง เป็นเหตุให้เจริญภาวนา ธรร

188 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา เมื่อเรามาให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา เป็นธรรมอย่างหนึ่งที่เกิดจากเหตุ คือ เป็นเหตุให้บริจาคทาน ความไม่โลภ ความไม่โกรธ เป็นเหตุให้รักษาศีล ความไม่หลง เป็นเหตุให้เจริญภาวนา ธรร

ต้องเลิกทั้ง ๒ ประการ แล้วเดิน “มัชฌิมาปฏิปทา” “มัชฌิมาปฏิปทา” คือ ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 197 “กลางอยู่ตรงไหน กลางมีแห่งเดียวเท่านั้นแหละ เมื่อเราเกิดมาเป็นมนุษย์ ใจเราก็หยุ

ต้องเลิกทั้ง ๒ ประการ แล้วเดิน “มัชฌิมาปฏิปทา” “มัชฌิมาปฏิปทา” คือ ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 197 “กลางอยู่ตรงไหน กลางมีแห่งเดียวเท่านั้นแหละ เมื่อเราเกิดมาเป็นมนุษย์ ใจเราก็หยุ

202 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา นี้เป็นหน้าที่ของผู้ให้พร ผู้ซึ่งมีการเรียนคันถธุระ หรือวิปัสสนาธุระแล้ว เมื่อตั้งใจให้ตรงต่อ พรนี้ พรอันนี้ก็จะสำเร็จต่อผู้บริจาคทานหาน้อยไม่ ให้ตั้งใจว่า “ตัวมีความดีงามอย่

202 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา นี้เป็นหน้าที่ของผู้ให้พร ผู้ซึ่งมีการเรียนคันถธุระ หรือวิปัสสนาธุระแล้ว เมื่อตั้งใจให้ตรงต่อ พรนี้ พรอันนี้ก็จะสำเร็จต่อผู้บริจาคทานหาน้อยไม่ ให้ตั้งใจว่า “ตัวมีความดีงามอย่

204 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ๖๒ อริยธนคาถา ๒ (ทรัพย์อันประเสริฐของพระอริยเจ้า) ๒๓ มกราคม ๒๕๕๘ ดังต่อไปนี้ นโม..... ยสฺส สัทธา ตถาคเต..... คุณสมบัติ ๔ ประการ ในการวางความเชื่อของคฤหัสถ์ และบรรพชิต เพื่อเด

นโม..... ยสฺส สัทธา ตถาคเต..... คุณสมบัติ ๔ ประการ ในการวางความเชื่อของคฤหัสถ์ และบรรพชิต เพื่อเดินให้ถูกทางมรรคผล ยสฺส สุทธา ฯ ๑. ความเชื่อของบุคคลใดไม่กลับกลอก ตั้งมั่นดีแล้วในตถาคตเจ้า ศีลอันดีงาม

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 205 ทำไมโกงตัวเองเล่า มันขี้เกียจทำ ทำเข้าเมื่อยขบเล็กๆ น้อยๆ ขี้เกียจเสีย แล้ว หยุดเสียแล้ว ไม่ทำแล้ว ทำก็เห็นลางๆ ไรๆ เจ้าปล่อยเสียแล้ว ไม่ทำเสีย แล้ว ไปไถลท่าอื่นเสียแล้

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 205 ทำไมโกงตัวเองเล่า มันขี้เกียจทำ ทำเข้าเมื่อยขบเล็กๆ น้อยๆ ขี้เกียจเสีย แล้ว หยุดเสียแล้ว ไม่ทำแล้ว ทำก็เห็นลางๆ ไรๆ เจ้าปล่อยเสียแล้ว ไม่ทำเสีย แล้ว ไปไถลท่าอื่นเสียแล้

208 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา แต่การปล่อยขันธ์ ๕ เป็นเรื่องยากที่จะทำใจได้ เพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นที่อาศัย เราจึงต้องพยายาม ที่จะไม่ยึดถือ ปล่อยตามสภาพของมัน ทุกข์ก็น้อยลงด้วย การเรียนรู้

แต่การปล่อยขันธ์ ๕ เป็นเรื่องยากที่จะทำใจได้ เพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นที่อาศัย เราจึงต้องพยายาม ที่จะไม่ยึดถือ ปล่อยตามสภาพของมัน ทุกข์ก็น้อยลงด้วย การเรียนรู้ การถอดขันธ์ ๕ ออกเป็นชั้นๆ

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 213 ๖๕ โอวาท พระภาวนาโกศลเถร (สด จนฺทสโร) ๑๘ ตุลาคม ๒๔๙๘ ภิกษุสามเณร เมื่อบวชเข้ามาในพระธรรมวินัยของพระศาสดาแล้ว “ควรประพฤติธรรม ให้ สมควรแก่ธรรม” เรียกว่า “ธมฺมานุธมฺมปฏิป

โอวาท พระภาวนาโกศลเถร (สด จนฺทสโร) ๑๘ ตุลาคม ๒๔๙๘ ภิกษุสามเณร เมื่อบวชเข้ามาในพระธรรมวินัยของพระศาสดาแล้ว “ควรประพฤติธรรม ให้ สมควรแก่ธรรม” เรียกว่า “ธมฺมานุธมฺมปฏิปันโน” เมื่อประพฤติแล้วต้องทำให้ยิ่ง

214 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา รสกระทบลิ้น กายกระทบสัมผัส ใจกระทบอารมณ์ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณของกาย ๘ กายแรก รู้ตามอายตนะเท่านั้น ถ้ามากกว่านี้ดวงวิญญาณรู้ไม่ได้ เพราะไม่ได้รู้ด้

214 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา รสกระทบลิ้น กายกระทบสัมผัส ใจกระทบอารมณ์ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณของกาย ๘ กายแรก รู้ตามอายตนะเท่านั้น ถ้ามากกว่านี้ดวงวิญญาณรู้ไม่ได้ เพราะไม่ได้รู้ด้

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 217 “ภิกษุบริโภคด้วยความเป็นหนี้ จะต้องตายไปเป็นวัวให้เขาใช้ เป็นควาย ให้เขาขี่ เป็นม้าให้เขาขี่ เป็นช้างให้เขาขี่ สูงขึ้นไปกว่านั้น ไกลกว่านั้นตายไป เป็นบ่าวเป็นทาสเขา เป็

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 217 “ภิกษุบริโภคด้วยความเป็นหนี้ จะต้องตายไปเป็นวัวให้เขาใช้ เป็นควาย ให้เขาขี่ เป็นม้าให้เขาขี่ เป็นช้างให้เขาขี่ สูงขึ้นไปกว่านั้น ไกลกว่านั้นตายไป เป็นบ่าวเป็นทาสเขา เป็

220 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา พระพุทธเจ้าทรงเห็นนัยนี้ จึงได้ทรงยกเรื่องนี้ให้ “พระปัญจวัคคีย์” ผู้ชำนาญในสมาธิแล้ว เพื่อปรับในเรื่อง “ปัญญา” และเทศน์ต่อไปในเรื่อง “สัมมาทิฏฐิ” ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่

220 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา พระพุทธเจ้าทรงเห็นนัยนี้ จึงได้ทรงยกเรื่องนี้ให้ “พระปัญจวัคคีย์” ผู้ชำนาญในสมาธิแล้ว เพื่อปรับในเรื่อง “ปัญญา” และเทศน์ต่อไปในเรื่อง “สัมมาทิฏฐิ” ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 221 ดังนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงยก “สัจธรรม ๔ ประการ ประสงค์สัมมาทิฏฐิ ให้เห็น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ในกายต่างๆ มีเกิด แก่ แปรไป กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา เป็นเห

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 221 ดังนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงยก “สัจธรรม ๔ ประการ ประสงค์สัมมาทิฏฐิ ให้เห็น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ในกายต่างๆ มีเกิด แก่ แปรไป กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา เป็นเห