สาระสำคัญพระธรรมเทศนา : หน้า 232/250

220 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา พระพุทธเจ้าทรงเห็นนัยนี้ จึงได้ทรงยกเรื่องนี้ให้ “พระปัญจวัคคีย์” ผู้ชำนาญในสมาธิแล้ว เพื่อปรับในเรื่อง “ปัญญา” และเทศน์ต่อไปในเรื่อง “สัมมาทิฏฐิ” ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่สุดทั้ง ๒ ข้าง ที่บรรพชิตไม่ควรเสพ คือ กามสุขลลิกานุโยค ประกอบ ด้วยความสุข อตฺตกิลมถานุโยค ประกอบด้วยความลำบากเปล่า ซึ่งเป็นกามโดยตรงกับกามโดยอ้อม ประการที่ ๑ กามสุขลลิกานุโยค ตั้งบ้านเรือน ประพฤติกาม เต็มไปด้วยรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ประการที่ ๒ อตฺตกิลมถานุโยค ทรมานตนเอง คือ ฤาษีชีไพรละการครองเรือน แต่บำเพ็ญ ตบะหาความวิเศษ เป็นการหากามที่มากกว่าปรกติของคนปรกติ เช่น ท่านชฎิล ๑,๐๐๓ รูป ที่คอยรับ เครื่องสังเวย ใครมีเรือนใหม่ต้องให้สุรา ยกชฏิลเป็นคนปกครอง เป็นคนวิเศษ พระพุทธเจ้าทรงรับสั่งให้บรรพชิตเลิกเสพทั้ง ๒ ทางนี้ หันมาปฏิบัติ “ทางสายกลาง” เป็น ธรรมที่พระองค์ตรัสรู้ด้วยปัญญาอันชอบ ประกอบด้วย “มรรค ๘ ประการ” คือ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปโป สัมมาวาจา เว้นจากวจีทุจริต ๔ อย่าง สัมมากัมมันโต ทำการงานชอบ เว้นจากฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ผิดในกาม สัมมาอาชีโว เลี้ยงชีวิตชอบ บริโภคของบริสุทธิ์ ไม่หลอกลวงเขาเลี้ยงชีวิต สัมมาวายาโม เพียรในที่ ๔ สถาน สัมมาสติ ระลึกในสติปัฏฐาน ๔ สัมมาสมาธิ ตั้งใจในปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน ในรูปฌาน อรูปฌานทั้ง ๔ พระองค์ตรัสว่า จกฺขุกรณี กระทำความเห็นให้เป็นปกติ กระทําความรู้ให้เป็นปกติ ย่อมเป็นไปพร้อมเพื่อความสงบ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อเข้าไปสงบ ญาณกรณี สํวตฺตติ อุปสมาย อภิญฺญาย เพื่อรู้ยิ่ง สมโพธาย นิพพานาย เพื่อความรู้พร้อม เพื่อนิพพาน ความเห็นของตากายมนุษย์ จนถึงกายอรูปพรหม เป็น “กายในภพ” ไม่ปกติ ความเห็นจริง ไม่มี เห็นไม่เป็นไปในอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ะ ความเห็นที่เอาเป็นจริงจังได้ ต้องความเห็นของตาธรรมกาย รู้ด้วย “ญาณธรรมกาย” ทั้ง หยาบ ละเอียด จึงจะเป็น จกฺขุกรณี ญาณกรณี เมื่อพระปัญจวัคคีย์ ได้ฟังพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า ได้รู้ชัดว่ามี “ธรรมกาย” เกิดขึ้น เพราะความเห็นความรู้เป็นปกตินั้น