รายงานเดือนมกราคม พ.ศ. 2564 ต่อรายการหลักฐานจากเอเชียกลางและใต้ในนิทรรศการ DIRI โดยวางพระสูตรเรื่องธรรมกายไว้ร่วมกับชิ้นส่วนคานธารีและคัมภีร์สอนสมาธิ

ภาพจากเว็บไซต์กัลยาณมิตร · ดูภาพขนาดต้นฉบับ
ธรรมกายและรูปกายในพระสูตร
คณะผู้เขียนยกวัชรเฉทิกาปรัชญาปารมิตา สัทธรรมปุณฑริกสูตร และอโศกาวทานเป็นตัวอย่าง พระสูตรและเรื่องเล่าเหล่านี้ใช้ธรรมกายสัมพันธ์กับพระตถาคต ปัญญา และการกล่าวถึงรูปกาย รายการยังแยกอายุเนื้อหาออกจากอายุฉบับที่นำมาศึกษาในบางเรื่อง จึงต้องอ่านช่วงปีที่ระบุให้ตรงกับหลักฐานแต่ละชนิด

ภาพจากเว็บไซต์กัลยาณมิตร · ดูภาพขนาดต้นฉบับ
ชิ้นส่วนคานธารีที่ระบุได้และยังไม่ทราบชื่อ
อุครปริปฤจฉาสูตรใน DIRI Collection เป็นชิ้นส่วนจากบามิยันที่ใช้อักษรขโรษฐี ภาษาคานธารี เนื้อหาที่รายงานกล่าวถึงศีล การละความยึดถือ และเหตุปัจจัย อีกชิ้นมีลายมือคล้ายกันและกล่าวถึงปฐมเทศนา แต่คณะผู้เขียนยังไม่ทราบชื่อพระสูตรหรือที่มา การแยกสถานะเช่นนี้ช่วยคงคำถามที่ยังต้องศึกษาต่อ
พุทธานุสติในคัมภีร์สมาธิ
ส่วนสมาธิราชสูตรมีทั้งชิ้นส่วนจากบามิยันและฉบับสันสกฤตที่บทความนำมาเทียบ เนื้อหากล่าวถึงการระลึกถึงพระพุทธเจ้าและความสัมพันธ์ระหว่างธรรมกายกับรูปกาย ปรัตยุตปันนสมาธิสูตรเป็นอีกตัวอย่างที่บรรยายการเห็นพระพุทธเจ้าในสมาธิ ผู้เขียนนำข้อความเหล่านี้ประกอบภาพรวมเรื่องสมาธิและการสร้างบารมีในกลุ่มหลักฐานที่จัดแสดง

ภาพจากเว็บไซต์กัลยาณมิตร · ดูภาพขนาดต้นฉบับ
แหล่งที่มา
เรียบเรียงสรุปจากบทความของ นวธรรมและคณะนักวิจัย DIRI
ฉบับที่ ๒๑๗ เดือนมกราคม พ.ศ.๒๕๖๔
อ่านบทความต้นฉบับตอนที่ 64 · ซีรีส์หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ













