รูปและอาการต่างๆ : หน้า 102/265

อาหารรูป 1 คือ โอชาที่มีอยู่ในอาหาร ปริจเฉทรูป 1 คือ รูปที่กำหนดเทศะ ได้แก่ อากาศธาตุ ช่องว่างระหว่างรูปต่อรูป วิญญัติรูป 2 คือ รูปคือการเคลื่อนไหวให้รู้ความหมาย ได้แก่ 1. กายวิญญัติรูป ได้แก่ การเคลื่อนไหวกาย 2. วจีวิญญัติรูป ได้แก่ การกล่าววาจา วิการรูป 3 คือ อาการที่ดัดแปลงทำให้แปลกให้พิเศษได้ ได้แก่ 1. ลหุตารูป ได้แก่ ความเบาแห่งรูป 2. มุทุตารูป ได้แก่ ความอ่อนสลวยแห่งรูป 3. กัมมัญญตารูป ได้แก่ ความควรแก่การงาน ความใช้การได้แห่งรูป ลักขณรูป 4 คือ รูปที่เป็นลักษณะหรืออาการเป็นเครื่องกําหนด ได้แก่ 1. อุปจยรูป คือ ความก่อตัวหรือเติบโตของรูป 2. สันตติรูป คือ ความสืบต่อแห่งรูป 3. ชรตารูป คือ ความทรุดโทรมแห่งรูป 4. อนิจจตารูป คือ ความปรวนแปรแตกสลายแห่งรูป เมื่อมหาภูตรูป 4 และอุปทายรูปอาศัยซึ่งกันและกันแล้ว มหาภูตรูป 4 จึงเกิดขึ้น ถึงแม้ว่าอุปทายรูปจะเกิดขึ้นเพราะอาศัยมหาภูตรูป 4 แต่ว่ามหาภูตรูป 4 ไม่ได้อาศัยอุปาทาย รูปเกิดขึ้น และอุปาทายรูป ถ้าปราศจากมหาภูตรูป 4 เสียแล้วจะเกิดขึ้นไม่ได้ อุปมาว่าด้วยไม้ 3 อัน คือ มหาภูตรูป 4 อุปมาเหมือนไม้ 3 อันค้ำกัน อุปาทายรูปเกิดขึ้นได้เพราะอาศัยมหาภูตรูป 4 ควรปรียบเสมือนเงาที่แผ่กระจายไปโดยไม้ 3 อันที่ค้ำกันอยู่นี้เป็นความแตกต่างกันระหว่าง รูปทั้ง 2 5.3.2 เวทนาขันธ์ เวทนาขันธ์ หมายถึง การเสวยอารมณ์ การรับอารมณ์ การรู้อารมณ์ เวทนาเมื่อแยกแบ่งได้ 3 อย่าง คือ 92 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า ก ม มัฏฐาน