บทวิเคราะห์การปกครองในรัชกาลที่ ๔ และ ๕
…าชาทรงทอดพระเนตรพระจันทร์ ทรงพระดำรัสว่า พระจันทร์นี้เศร้าหมองอับแสงไปเพราะสิ่งเศร้ามองที่ชม มา แม้ ข้าราชบริพารนี้ก็เป็นเครื่องเศร้ามองสำหรับเราเหมือนกัน แต่ การที่เราจะเป็นผู้หมดสิ่งราศีเหมือนดวงจันทร์ที่ถูกครา…
เนื้อหาทางประวัติศาสตร์นี้สำรวจการเปลี่ยนแปลงในรัชกาลที่ ๔ และ ๕ โดยเฉพาะในด้านการเดินทัพในสงครามกับพม่าและมุมมองของพระราชาเกี่ยวกับการปกครอง พระราชาทรงทอดพระเนตรพระจันทร์และเปรียบเทียบสถานะของพระองค์