ธม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 269 / 270

162 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ๘๙ ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุ ๓๑ ตุลาคม ๒๔๙๗ นโม..... เย ธมฺมา เหตุปฺปภวา..... พระคาถานี้ เป็นธรรมข้อใหญ่ข้อหนึ่งในพระพุทธศาสนา ตามพระบาลีว่า ธรรมทั้งหลายเกิดแ…

162 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ธรรมทั้งหลายเกิดแต่เหตุ ๓๑ ตุลาคม ๒๔๙๗ นโม..... เย ธมฺมา เหตุปฺปภวา..... พระคาถานี้ เป็นธรรมข้อใหญ่ข้อหนึ่งในพระพุทธศาสนา ตามพระบาลีว่า ธรรมทั้งหลายเกิดแ…

…ย เราก็ว่างเปล่า เขาก็ว่างเปล่า หาอะไรมิได้เลย เป็นเจ้าของเบญจขันธ์ไม่ได้เลย ท่านจึงยืนยันว่า สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตาติ ธรรมทั้งหลายไม่ใช่ตัว กายต่างๆ ที่เป็นตัวตั้งแต่ กายมนุษย์ ต้องอาศัยธรรม เรียก “มนุษยธร…

เห็นอะไร ? พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 163 เห็น “เกิดดับ” คือ เห็นว่า สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งทั้งปวงนั้นมีความ ดับไปเป็นธรรมดา “รูปธรรมนามธรรมที่ได้มานี้ มีแล้วหามีไม่เพราะความเป็

…่าแปลงมา สุปพุทธะก็ไม่ยอมคลาดเคลื่อนในความศรัทธาต่อรัตนตรัย พวกเราที่ยังรู้จักแต่เนมิตกนามว่า พุทโธ ธมฺโม สงฺโฆ ยังไม่แน่นอน ถ้ายังไม่รู้จริงรู้แท้ว่า พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ รูปพรรณสัณฐานอย่างไร ถึงจะก…

184 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา อริยทรัพย์ (เหตุแห่งความไม่จน) ๒๕ พฤศจิกายน ๒๔๙๗ นโม... ยสฺส สทฺธา ตถาคเต.... ธรรมะว่าด้วยคุณธรรม ๔ ประการ ที่ทำให้เป็นคนไม่จน ตามวาระพระบาลีในอริยธน คาถา ได้แก่ ยสฺส สุทธา ต

…ที่ทำให้เป็นพุทธรัตนะ (ธรรมกายองค์ หยาบ) ไม่ให้หาย อยู่ในกลางดวงนั้น รักษาดวงนั้นได้ ท่านยืนยันว่า “ธมฺโม สงเฆน ธาริโต” ธรรมอันพระสงฆ์ทรงไว้ ผู้ใดเลื่อมใสในธรรมกายละเอียด จึงได้ชื่อว่า เลื่อมใสในพระสงฆ์…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 185 ศีลเห็น ละเอียดล้ำกว่าศีลรู้มาก ใสเป็นกระจกส่องหน้า ศีลเห็น เรียก อธิศีล ในกลางดวง อธิศีลมีดวงอธิจิต ในกลางดวงอธิจิตมีดวงอธิปัญญา เข้าถึงได้เท่ากับมีศีล สมาธิ ปัญญา เอา

…มสะดุ้งกลัว สะดุ้งกลัวต่อความบริสุทธิ์ทั้งหมด รวมถึงอริยสัจ ๔ ปาฏิโมกข์ อินทรีย์ จึงได้ชื่อว่า สุกก ธมฺม สมานิตา และเป็นสนฺโต คือเป็นผู้สงบระงับ แต่เท่านี้ก็ยังไม่สมบูรณ์เต็มที่ จำต้องปฏิบัติต่อไปคือ (๒…

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 217 “ภิกษุบริโภคด้วยความเป็นหนี้ จะต้องตายไปเป็นวัวให้เขาใช้ เป็นควาย ให้เขาขี่ เป็นม้าให้เขาขี่ เป็นช้างให้เขาขี่ สูงขึ้นไปกว่านั้น ไกลกว่านั้นตายไป เป็นบ่าวเป็นทาสเขา เป็

…ชื่อในคุณพระพุทธศาสนา” ท่านได้อ้างบาลีพุทธภาษิตที่มีมาในพระธรรมบทว่า เดินไปสู่ความสุข “โย โข วกุกลิ ธมฺนํ ปสฺสติ, โส ม ปสฺสติ” ความว่า “ดูกร วักกลิ ผู้ใดแลเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นเราตถาคต” นอกจากนี้ท…

ภาพ : มหาวิหารพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ผู้ค้นพบวิชชาธรรมกาย อาศัยความไม่รู้มาว่าเราผู้ตั้งใจปฏิบัติชอบ เมื่อผู้ไม่รู้ติเตียนเรา ความ ไม่รู้ของเขาจะลบล้างสัจธรรมของพระพุทธศาสนาได้อย่างไร ถ้า จะลบก็ล

…อณูอัดแน่นไปด้วยความศักดิ์สิทธิ์ และมีอานุภาพ ไม่มีประมาณ สมดังพุทธพจน์ที่ว่า อปปมาโณ พุทโธ อปปมาโณ ธมฺโม อปุปมาโณ สงฺโฆ พระพุทธเจ้ามีอานุภาพไม่มีประมาณ พระธรรมมีอานุภาพไม่มีประมาณ พระสงฆ์มีอานุภาพไม่มี…

ธรรมรัตนะ DHAMMA STAGE BUDDHA STAGE พุทธรัตนะ สังฆรัตนะ SANGHA STAGE มหาธรรมกายเจดีย์ สร้างขึ้นด้วยวัสดุที่คัดสรร มาเป็นอย่างดี เพื่อให้สามารถคงทนอยู่ได้นานกว่า 9,000 ปี องค์เจดีย์ประกอบด้วย ๓ ส่วนหลั

…ว้ให้ชาว พุทธรุ่นหลังจดจำได้ง่ายๆ ว่า ๑) ปุพฺพณฺเห ปิณฑปาตญฺจ แปลว่า เวลาเช้าเสด็จ บิณฑบาต ๒) สายเห ธมฺมเทสน์ แปลว่า เวลาเย็นทรงแสดง ธรรม ๓) ปโทเส ภิกขุโอวาท แปลว่า เวลาค่ำทรงให้ โอวาทพระภิกษุ ๔) อฑตรตเ…

หลังจากได้ฟังพระธรรมเทศนาของพระองค์ และได้บรรลุธรรม ตามลำดับก็คือ กลุ่มปัญจวัคคีย์ ต่อมาไม่นานนัก ก็มีพุทธสาวกซึ่งล้วนแต่บรรลุธรรมเป็น พระอรหันต์ รวมทั้งสิ้น ๖๐ องค์ และเป็นธรรมทูตรุ่นแรกซึ่งเป็น กำลั

…าะเป็นสิ่งที่ยากจะ หลีกเลี่ยงได้พ้น ย่อมสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งทางกายและจิตใจ ดังพระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตโต) ได้กล่าวไว้ว่า “พระพุทธเจ้าตรัสว่า คนเรามีโรคด้วยกันทั้งนั้น โรคมี 2 แบบคือ โรคทางกาย กับโร…

…าะเป็นสิ่งที่ยากจะ หลีกเลี่ยงได้พ้น ย่อมสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งทางกายและจิตใจ ดังพระราชวรมุนี (ประยูร ธมฺมจิตโต) ได้กล่าวไว้ว่า “พระพุทธเจ้าตรัสว่า คนเรามีโรคด้วยกันทั้งนั้น โรคมี 2 แบบคือ โรคทางกาย กับโร…

…่าถูกต้อง ซึ่งหลักฐานเกี่ยวกับธรรมกายที่ปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎก คือ 1. “ตถาคตสฺส เหตุ วาเสฏฐา อธิวจน์ ธมฺมกาโย อิติปิ พฺรหฺมกาโย อิติปิ ธมฺมภูโต อิติปิ พฺรหฺมภูโต อิติปิฯ” แปลว่า 1 มรดกธรรมของหลวงพ่อวัดปา…

ดังนั้น หลักคำสอนที่พระมงคลเทพมุนีสอนสมาธิ จึงมีถ้อยคำสั้นๆ ว่า “หยุดเป็นตัวสำเร็จ” ในการฝึกใจตามทางสายกลาง ด้วยการทำหยุดให้เกิดขึ้นนั้น พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี กล่าว ว่า ต้องเอาใจให้เข้าถึงเฉพาะซึ

…าย ก็ดี ธรรมภูต ก็ดี พรหม ภูต ก็ดี นี้แหละเป็นชื่อของตถาคต” 2. “อห์ สุคต เต มาตา ตว์ ธีร ปิตา มม สทฺธมฺมสุขโท นาถ ตยา ชาตมหิ โคตม ฯ สวทฺธิโตย์ สุคต รูปกาโย มยา ตว อานนฺทิโย ธมฺมกาโย มม สวทธิโต ตยาฯ มุหุ…

…าย ก็ดี ธรรมภูต ก็ดี พรหม ภูต ก็ดี นี้แหละเป็นชื่อของตถาคต” 2. “อห์ สุคต เต มาตา ตว์ ธีร ปิตา มม สทฺธมฺมสุขโท นาถ ตยา ชาตมหิ โคตม ฯ สวทฺธิโตย์ สุคต รูปกาโย มยา ตว อานนฺทิโย ธมฺมกาโย มม สวทธิโต ตยาฯ มุหุ…

…ด้ยินกิตติศัพท์ว่าดีอย่างนั้นอย่างนี้ โฆสปปมาณ) เพราะได้สดับตรับฟังธรรมของ ผู้ที่ฉลาดในการแสดงธรรม (ธมฺมปปมาณ) เหล่านี้เป็นต้น ซึ่งล้วนแต่เป็นศรัทธาทั้งนั้น บุญกุศลที่มั่น ในศรัทธาเช่นนี้ ย่อมเป็นเหตุให…

คิดฟุ้งไปในเรื่องอื่น จิตใจไม่ได้ตั้งมั่นอยู่ในบุญกุศลที่กำลังทำนั้นเลย กุศลที่เจือปนด้วยโมหะ วิจิกิจฉา อุทธัจจะเช่นนี้ ย่อมเป็นเหตุให้ผู้ที่เกิดมานั้นมีโมหจริต อีกนัยหนึ่ง ผู้ที่ชาติก่อนเพลิดเพลินในก

แสดงไว้ในภาษาบาลีดังต่อไปนี้ ยาวตา ภิกฺขเว ธมฺมา สงฺขตา วา อสงฺขตา วา วิราโค เตสํ ธมฺมานํ อคุ ดมกขายติ, ยทิทํ มทนิมุมทโน, ปิปาสวินโย, อารยสมุดฆาโ…

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเหล่าใดที่ถูกปรุงแต่งและไม่ถูก ปรุงแต่งด้วยปัจจัยมีอยู่ ในบรรดาสังขตะ อสังขตะทั้ง 2 อย่างนี้ ธรรมใด เป็นสภาพที่ยั่ายความมัวเมาต่าง ๆ บรรเทาเสียซึ่งความกระหายใน กามคุณอารมณ์ ถอ

…ได้แก่ ปัญญาที่พระพุทธเจ้าหมายเอา ตรัสไว้ว่า “สพเพ สังขารา อนิจจา ฯปฯ สพฺเพ สังขารา ทุกขา ฯปฯ สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตา” ซึ่งแปลว่า “สังขารทั้งหลาย ทั้งปวง ไม่เที่ยง ฯลฯ สังขารทั้งหลายทั้งปวงเป็นทุกข์ ฯลฯ ธรรม…

1.2.1 ความหมายของวิปัสสนา คำว่า วิปัสสนา มาจาก 2 บท คือ วิ + ปัสสนา วิ แปลว่า วิเศษ ปัสสนา แปลว่า การเห็น วิปัสสนา จึงหมายถึง การเห็นวิเศษ วิปัสสนานี้เป็นชื่อของปัญญา ซึ่งเป็นธรรมชาติที่รู้ ก็แต่ว่าสิ

…ลภ ไม่โกรธ ไม่หลง) 3 ประการ นี้แหละเป็นเหตุ ดังมีบาลีเป็นที่ยืนยันว่า กุสลาธัมมา อกุสลาธัมมา อยากตา ธมฺมา เป็นอาทิ 36 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ

ธรรมดาเรียกว่า “ไม่ถูก” ต้องมีเหตุผลรับสมกันจึงจะนับว่า “ถูก” พระสัทธรรม คำสอนของพระองค์มีเหตุผลรับสมกันอยู่เสมอ ไม่คลาดเคลื่อน จึงสมควรแล้ว ที่ได้พระเนมิตกนามว่า สมฺมาสมฺพุทฺโธ บทขยายความ การตรัสรู้

…กาย ที่ว่านี้ มีหลักฐานในอัคคัญญสูตร ที่พระองค์ตรัสแก่ วาเสฏฐสามเณรว่า “ตถาคตสฺส เหต์ วาเสฏฐาธิวจน์ ธมฺมกาโย อห์ อิติปิฯ” ในสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค ยืนยันความว่า “ดูกร วาเสฏฐสามเณร คำว่า ธรรมกาย …

เมล็ดโพธิ์หรือเมล็ดไทร ตรงนั้นเป็นที่ตั้งที่อยู่ของเห็น, จำ, คิด, รู้ หยุดที่อื่น ไม่ถูก ผิดศูนย์และไม่ถูกความจริง ซึ่งเป็นทางไปของพระอริยะทั้งหลาย ธรรมกายนั้นมีเห็น, จ๋า, คิด, รู้ เหมือนกันทุกกาย เห

…ระภาคเจ้า... หมายเหตุ: (*) ข้อความตรงนี้มาจากบาลีว่า “ยสุมา ธนิโย สปุตฺตทาโร ภควโต อริยมคฺคปฏิเวเธน ธมฺมกาย ทิสวา โลกุตตรจกฺขุณา รูปกาย ทิสวา โลกียจกฺขุณา สทฺธาปฏิลาภ ลภิ...” ซึ่งน่าจะแปลว่า “...เพราะเห…

(พระสูตรว่าด้วยคาถาโต้ตอบระหว่างนายธนิยะกับพระพุทธองค์) “ในที่สุดพระคาถา คนทั้ง 4 คือ นายธนิยะ 1 ภรรยาของเขา 1 และธิดาของเขา 2 คน ได้ฟังคาถาที่แสดงสัจ 4 ประการนี้ อย่างนี้แล้ว ก็ดำรงอยู่แล้วในโสดาปัตต

อรรถกถาสรภังคเถรคาถา (พระสูตรว่าด้วยคาถาของพระสรภังคเถระ) “บทว่า ธมฺมภูเตหิ ได้แก่ มีธรรมเป็นสภาวะ เพราะเป็นธรรมกาย คือเกิดจากโลกุตร- ธรรม 9 หรือบรรลุธรรม... น บทว่า น…

น บทว่า นิวตฺตเต มีวาจาประกอบความว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหลายผู้มีธรรมกาย ทรงแสดงธรรมนี้ว่า เมื่ออริยมรรคภาวนามีอยู่ ทุกข์มีชาติ เป็นต้น อันหาที่สุดมิได้ คือไม่มีที่สุด ย่อมไม่เป็นไปในสงสารนี้ คือ

…ปิฎกเป็นรูปเล่มหนังสือด้วยอักษรไทย 1 พระอมรเมธาจารย์ (นคร เขมปาลี ป.ธ. 6), พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต ป.ธ. 9) และคณะ, พระไตรปิฎกปริทัศน์, (กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2538), หน้า 3. บทท…

ภาษามคธนั้นมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “บาลี” แปลว่า “เป็นต้นแบบ” หรือ เป็นแบบ อย่าง ค่านี้ใช้เรียกเป็นชื่อคันนา ซึ่งเป็นแนวบอกเขตของนา เป็นเครื่องกั้นน้ำหรือยัง สำหรับ ใช้ในนา จึงนำคำนี้มาใช้เรียกพร

…, กรุงเทพฯ : พีวีพี ซัพพลายส์, 2551. พระอมรเมธาจารย์ (นคร เขมปาลี ป.ธ. 6), พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต ป.ธ. 9) และคณะ พระไตรปิฎกปริทัศน์, กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2538. หน้า 3. พระอริ…

คุหัฏฐกสุตตนิทเทส. สัทธัมมปัชโชติกา อรรถกถาขุททกนิกาย มหานิทเทส มก. เล่ม 65 หน้า 291. กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543. สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม 68 หน้า 46. กรุงเทพฯ :