หน้าหนังสือทั้งหมด

กรรม: ความเข้าใจในจิตใจและผลของการกระทำ
31
กรรม: ความเข้าใจในจิตใจและผลของการกระทำ
…รรมไม่ดี”2 2) พิจารณาที่ต้นเหตุของการกระทำ ดังพระพุทธดำรัสที่ว่า “กรรมใดที่บุคคลทำด้วย อโลภะ อโทสะ อโมหะ กรรมนั้นเป็นกุศล กรรมนั้นไม่มีโทษ กรรมนั้นมีผลเป็นสุข ส่วนกรรมใดที่บุคคลทำด้วย โลภะ โทสะ โมหะ กรรม…
ข้อความนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของกรรม โดยกล่าวว่า มนุษย์มีกรรมเป็นของตนเองและทุกคนล้วนมีความรับผิดชอบต่อกรรมที่ตนทำ การทำดีจะส่งผลให้เกิดบุญและบารมี ในขณะที่กรรมที่ไม่ดีจะทำให้เกิดบาปและส่งผลเลวร้าย อี
กรรมอยู่ที่ไหนและสาเหตุการเกิดกรรม
32
กรรมอยู่ที่ไหนและสาเหตุการเกิดกรรม
…ดยแสดงออกในลักษณะรุนแรง เช่น ความพยาบาท ความ โกรธ ความขุ่นเคือง ไม่ถูกใจ ไม่พอใจ คับแค้นใจ เจ็บใจ * โมหะ ความหลงผิด เช่น ความเห็นผิดเป็นชอบ การผูกโกรธผู้อื่น กายคตาสติสูตร, มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มก.…
…อนเมล็ดพันธุ์ที่เก็บกรรมไว้ในตนเอง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเกิดกรรมที่เกิดจากกิเลส เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ที่ทำให้เกิดกรรมชั่ว การทำความเข้าใจกรรมช่วยให้เรารู้และระลึกถึงภาพรวมของการกระทำและผลที่จะตามมาใน…
การกำเนิดบาปในพระพุทธศาสนา
139
การกำเนิดบาปในพระพุทธศาสนา
…์ทรมาน ขาดประสิทธิภาพ 6.2.3 บาปเกิดได้ 3 ทาง ดังที่ทราบแล้วว่า บาปเกิดจากกิเลสภายในใจ คือ โลภะ โทสะ โมหะ บังคับจิตใจมนุษย์ให้กระทำ เรื่องนายพรานกุกกุฏมิตร, อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก. เล่ม 42 หน้า …
…ถึงการกำเนิดบาปในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าบาปเกิดจากกิเลสที่อยู่ภายในจิตใจของมนุษย์ เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ไม่ใช่เรื่องที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งต่างจากความเชื่อในศาสนาอื่นๆ เช่น คริสต์และฮินดูที่เชื่อว…
ศาสตร์แห่งการเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
14
ศาสตร์แห่งการเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ึ่งเป็นวัฏจักรที่จะต้องเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า เป็นระยะเวลายาวนานอย่างไม่มีที่สิ้นสุด อันมีโลภะ โทสะ โมหะคอยบีบบังคับใจของสรรพสัตว์ให้ทำกรรมทางกาย วาจา ใจ ส่งผลให้ได้รับวิบาก และต้องเวียนอยู่ในภพภูมิทั้ง …
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับการเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่สามารถใช้เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตและลดทุกข์ สาระสำคัญคือการตระหนักถึงบารมี ผู้นำทางสู่การสิ้นทุกข์ตามคำแนะนำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ให้ความ
กลไกการเปลี่ยนแปลงจักรวาลและความเสื่อมของสิ่งแวดล้อม
24
กลไกการเปลี่ยนแปลงจักรวาลและความเสื่อมของสิ่งแวดล้อม
…ำลายด้วยอำนาจแห่งไฟ ถ้ามนุษย์มีกิเลสตระกูลราคะมาก จักรวาลจะถูกทำลายด้วยน้ำ และหากมนุษย์มีกิเลสตระกูลโมหะมาก จักรวาลจะถูกทำลายด้วยลม ยกตัวอย่าง จักรวาลถูกทำลายด้วยไฟ เมื่อมลพิษต่างๆ อันเกิดจากอำนาจกิเลสตร…
บทความนี้อธิบายถึงกลไกการเปลี่ยนแปลงของจักรวาลที่เกิดจากกิเลสภายในใจของมนุษย์ ซึ่งส่งผลให้เกิดมลพิษและความเสื่อมสลายของสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างเช่น ผลกระทบจากกิเลสตระกูลโทสะแรงกล้าทำให้จักรวาลถูกทำลายโดยไ
บารมีและการสร้างพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
91
บารมีและการสร้างพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…่ยุคต้นกำเนิด มนุษย์ทุกคน ก็มีกายมหาบุรุษนี้เหมือนกันทุกคน แต่ด้วยอำนาจของกิเลส อันได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ ทำให้กายของ มนุษย์ที่สมบูรณ์ถูกทำลายไป เปลี่ยนรูปไปอย่างมากจนแทบจะไม่เหลือกายมหาบุรุษให้เห็นกัน ฉะ…
การที่จะเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจำเป็นต้องสั่งสมบารมีอย่างยาวนาน เป็นเรื่องของการทำบุญบารมีให้ครบถ้วนตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เป็นแบบอย่าง ซึ่งต้องมีคุณสมบัติครบทั้งสิบประการรวมถึงอัธยาศัยที่ดีในการ
การแสวงหาความหลุดพ้นจากทุกข์
111
การแสวงหาความหลุดพ้นจากทุกข์
…็นเครื่องระงับความร้อนนั้นก็ย่อมมี ฉันใด แม้ความสงบเย็นอันเป็น เครื่องดับความร้อนด้วยไฟคือราคะ โทสะ โมหะ ก็พึ่งมี ฉันนั้น เมื่อความชั่วมีอยู่ ความดีก็ต้องมี ฉันใด เมื่อ ความเกิดมีอยู่ แม้ความไม่เกิดก็ย่อ…
ท่านสุเมธได้พิจารณาความไร้สาระของการสะสมทรัพย์และมีความตั้งใจที่จะออกบวชเพื่อแสวงหาทางพ้นทุกข์ โดยไม่คำนึงถึงเงินทองที่สั่งสมมา ท่านเห็นว่าทรัพย์สมบัติไม่สามารถติดตามไปในปรโลกได้ จึงมุ่งมั่นในการแสวงห
สัมมาสติ: การระลึกชอบในพุทธศาสนา
198
สัมมาสติ: การระลึกชอบในพุทธศาสนา
…เห็น จิตในจิตอยู่เนืองๆ หมายถึง การรู้ชัดถึงสภาวะจิตตลอดเวลา เช่น ถ้าจิตระคนด้วยราคะ หรือ โทสะ หรือ โมหะ ก็รู้ชัดว่าจิตระคนด้วยกิเลสอย่างใด หรือถ้าจิตหลุดพ้น ก็รู้ชัดว่าจิตหลุดพ้น ไม่หลุดพ้นก็รู้ว่าไม่หล…
สัมมาสติ หมายถึง การระลึกชอบในพุทธศาสตร์ ซึ่งได้รับการอธิบายว่าเป็นการระลึกในสติปัฏฐาน 4 ได้แก่ กาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อการเข้าใจและไม่หลงในสิ่งเหล่านั้น สติปัฏฐาน 4 ถูกยกย่องในพระบาลีว่าเป็นทางสู่
กิเลสและการเข้าถึงธรรม
206
กิเลสและการเข้าถึงธรรม
กิเลสในกายทิพย์นั้นประกอบด้วยโลภะ โทสะ และโมหะ เมื่อจิตบริสุทธิ์พ้นจากกิเลสในกายทิพย์แล้ว ก็จะเข้าถึงกายรูปพรหม กิเลสในกายรูปพรหมนั้นประกอบด้วยรา…
เนื้อหาพูดถึงกระบวนการละกิเลสในระดับต่าง ๆ ของกายทิพย์ ระดับถึงกายรูปพรหม กายอรูปพรหม และกายธรรม โดยเริ่มจากการละกิเลสเพื่อเข้าถึงพระโสดาบัน สกิทาคามี และอนาคามี จนถึงการเข้าถึงพระอรหัตที่ปราศจากอาสวะ
หน้า10
165
ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 165 มุฬโห หิ มุฬหมาคมม ภัยโย โมห์ นิคจฉติ ฯ คนงมงายมาคบหากับคนงมงาย ย่อมจะงมงายกันยิ่งขึ้น ที่มา : มหานารทกัสสปชาดก ขุ.ชา. ๒๘/๒๒๕๑
ประเภทและระดับของสมาธิในพระพุทธศาสนา
38
ประเภทและระดับของสมาธิในพระพุทธศาสนา
…ดสติ มีใจตั้งมั่น เข้มแข็งไม่หวั่นไหวง่าย เกิดความเชื่อมั่นตนเองในทางที่ถูก เพื่อกำจัดกิเลสในใจ คือ โมหะ และอวิชชาอันเป็นบ่อเกิดของกิเลสทั้งหลายให้หมดไป กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึกษา บทที่ 2 ประเภทและร…
เนื้อหาเสนอเกี่ยวกับประเภทและระดับของสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยจำแนกระดับสมาธิออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ขณิกสมาธิ ซึ่งเป็นการสงบชั่วขณะ, อุปจารสมาธิ สามารถสงบได้เป็นเวลานานกว่า และอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นระดับท
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
93
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…งเกตธรรมที่ประพฤติ 5.4 คู่แห่งจริต 5.5 กัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริต 5.5.1 ราคจริต 5.5.2 โทสจริต 5.5.3 โมหจริตและวิตกจริต 5.5.4 สัทธาจริต 5.5.5 พุทธิจริต 84 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ …
บทที่ 5 เนื้อหาเกี่ยวกับจริตและกัมมัฏฐานเริ่มจากคำจำกัดความและประเภทของจริต โดยมีการพูดถึงเหตุและลักษณะของจริตในชีวิตประจำวัน เช่น อิริยาบถ กิจกรรมที่ทำ และลักษณะการบริโภค รวมถึงการสังเกตธรรมจากการประ
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
96
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
…ร็ว พูดเร็ว พูดเสียงดัง เดินแรง ทำงานหยาบ ไม่มีความละเอียดถี่ถ้วน ไม่มีความพิถีพิถันในการแต่งตัว 3. โมหจริต เป็นลักษณะของจิตที่มีความเฉื่อยชา ขาดความคล่องแคล่ว มักเป็นผู้ที่อยู่ใน ความรู้สึกมากกว่าความคิ…
…ส่วนตัวของแต่ละคน ซึ่งมีความแตกต่างกันตามลักษณะของจริต เช่น ราคจริตที่รักสวยรักงาม โทสจริตที่ใจร้อน โมหจริตที่เฉื่อยชา และวิตกจริตที่คิดมาก ทั้งนี้ จริตจะมีอิทธิพลต่อความรู้สึกและการปฏิบัติตนในชีวิตประจำ…
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
…พียงทํากันตามธรรมเนียมประเพณีที่เคยทำกันมา เดรัจฉาน ทำไปตามสมัยนิยม หรือเกิดความสงสัยในผลของกุศลที่ โมหจริต ตนทำ บางครั้งก็คิดฟุ้งไปในเรื่องอื่น ใจไม่ได้ตั้งมั่นอยู่ใน บุญกุศลที่กำลังทำอยู่ อีกสาเหตุหนึ่…
…่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต พร้อมทั้งการบำเพ็ญกุศลที่มีผลต่อจริตในคน โดยระบุถึงพระรัตนตรัยและกรรมนำไปสู่จุติในภพภูมิที่แตกต…
ลักษณะเครื่องสังเกตจริต
100
ลักษณะเครื่องสังเกตจริต
…กฏว่าปลายเท้าจิกลง ดินหรือทรายจะถูกขุดลงทางปลายเท้าลึกมาก มีมูลดินหรือมูลทรายกระจายมาทางปลายเท้ามาก โมหจริต ผู้ที่มีจริตแบบนี้โดยทั่วไป จะเป็นผู้ที่มีอิริยาบถเฉไฉไม่แน่นอน ลักษณะการเดินจะเดินไป โดยอาการส…
… โดยอิริยาบถหลักจะรวมถึงการเดิน ยืน นั่ง และนอน สำหรับการเดินของแต่ละประเภท เช่น ราคจริต โทสจริต และโมหจริต จะแสดงให้เห็นเป้าหมายและลักษณะเฉพาะของแต่ละบุคคล ซึ่งสามารถนำไปใช้ในการปรับปรุงการปฏิบัติและการ…
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
102
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
วิตกจริต เช่นเดียวกับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธิจริต เช่นเดียวกับโทสจริต 5.3.2 กิจจะ การทำงาน ราคจริต ตามปกต…
…างระหว่างประเภทของจริต เช่น ราคจริตที่มีความละเอียดในการทำงานและโทสจริตที่มักจะทำงานอย่างรีบร้อน และโมหจริตที่ไม่ชอบทำงานหรือรู้สึกเบื่อในการทำงานแต่ละอย่าง โดยการเปรียบเทียบการกวาดที่อยู่อาศัยแต่ละประเภ…
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
…ใจแม้เพียงอย่างเดียวเท่านั้น ก็มีอาการหงุดหงิดขัดเคืองใจ อาจจะ พาลโกรธใครต่อใครในขณะนั้นขึ้นมาก็ได้ โมหจริต ตามธรรมดาย่อมมีความชอบใจในรสอาหารไม่แน่นอน เพราะเป็นคนเซ่อเซอะ ไม่เป็น ตัวของตัวเอง เมื่อทำการบ…
…ารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารรสจัดและมีอาการหงุดหงิดเมื่อได้รับอาหารที่ไม่ถูกใจ โมหจริตแสดงให้เห็นถึงการไม่ทราบชัดในรสชาติของอาหาร วิตกจริต และ สัทธาจริตมีลักษณะคล้ายคลึงกับราคจริตและ…
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
…ออกไปอย่างเดียว ไม่มีการแลเหลียว คิดห่วงหน้าพะวงหลัง หรืออาลัยอาวรณ์ในสิ่งเหล่านั้นแม้สักนิดก็ไม่มี โมหจริต ตามธรรมดาเมื่อได้เห็นรูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ว่ารูปนั้นจะสวยงามหรือไม่สวยงาม ก็ตาม มักจะไม่มีคว…
…และคุณธรรมที่มีอยู่ในกระบวนการคิด การรับรู้ และปฏิบัติของบุคคล รวมถึงอธิบายลักษณะต่างๆ ของจิตที่เป็นโมหจริตและการปรากฏของธัมมปวัตติในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นกิเลสหรือคุณธรรมก็ตามที่ปรากฏในขันธสันดาน
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
105
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
…มบัติของผู้อื่นที่ดีกว่าตนหรือเสมอตน เป็นคนตระหนี่ถี่เหนียว มักเอารัดเอาเปรียบผู้อื่นอย่างน่าเกลียด โมหจริต บุคคคลผู้มีโมหจริตตามธรรมดาย่อมเป็นผู้มีจิตใจ ประกอบไปด้วยธรรมอันเลว ถีนมิทธ กุกกุจจ วิจิกิจฉา …
บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง่วงเหงาหาวน…
สติสัมปชัญญ์และจริตในพระพุทธศาสนา
108
สติสัมปชัญญ์และจริตในพระพุทธศาสนา
… อย่าง ท่านสงเคราะห์ด้วยความเสมอภาคกันได้เป็น 3 คู่ คือ ราคจริต กับ สัทธาจริต โทสจริต กับ พุทธิจริต โมหจริต กับ วิตกจริต ราคจริต กับ สัทธาจริต ที่จัดว่ามีความเสมอภาคกันนั้น คือ ราคะเป็นหัวหน้าในฝ่ายอกุศล…
…หมด 6 อย่าง จัดแบ่งเป็น 3 คู่ที่มีความเสมอภาคกัน ได้แก่ ราคจริตกับสัทธาจริต, โทสจริตกับพุทธิจริต และโมหจริตกับวิตกจริต. การเข้าใจความหมายและความสัมพันธ์ของจริตทั้ง 6 จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจตนเองแ…