คุณธรรมของพระพุทธเจ้า : หน้า 53/156

บริบูรณ์ด้วยพระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระกรุณาธิคุณ ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้แล้ว มาสอนเวไนยสัตว์ อีกนัยหนึ่ง อธิบายได้ว่า ที่ทรงเป็นภควาเพราะทรงมีบุญ 6 ประการ คือ 1. อิสสริยะ เป็นผู้มีความเป็นใหญ่ 8 ประการ คือ 1) หายตัวได้อย่างมหัศจรรย์ 2) เหาะไปได้อย่างรวดเร็ว 3) เนรมิตร่างกายให้ใหญ่ที่สุดจนหาที่เปรียบไม่ได้ 4) เสด็จไปที่ใด ๆ ก็ได้ตามพุทธประสงค์ โดยไม่มีสิ่งใด ๆ มาขวางกั้นได้ 5) เนรมิตเป็นรูปร่างต่าง ๆ สีสันต่าง ๆ กัน 6) มีอำนาจบังคับบัญชาตนเองตลอดจนถึงมนุษย์ เทวดา พรหมทั้งหลายได้ทุกชั้น 7) สามารถเข้าฌานและทำอภิญญาได้ในทันทีที่ต้องการ 8) สามารถทําสิ่งต่าง ๆ ให้สําเร็จเสร็จโดยรวดเร็ว 2. ธรรม ทรงได้โลกุตตรธรรม 9 คือ มรรค 4 ผล 4 และนิพพาน 1 3. ยศ ทรงมีเกียรติยศ ชื่อเสียงแผ่ไปทั่วทั้งในหมู่มนุษย์ เทวดา พรหมทั้งหลาย โดยไม่ ต้องอวดอ้างโฆษณาหรือยกย่องพระองค์เอง 4. สิร ทรงมีผิวพรรณเปล่งปลั่ง รูปร่างงดงามเป็นสิริมงคล ชวนให้ดูได้ไม่เบื่อ เพียบพร้อม ด้วยมหาปุริสลักษณะ 32 อนุพยัญชนะ 80 (อนุพยัญชนะ คือ ลักษณะปลีกย่อยของพระ มหาบุรุษ) 5. กาม (ความปรารถนา) เมื่อทรงประสงค์สิ่งใดก็สำเร็จสมประสงค์ทุกประการ 6. ประโยชน์ ทรงใช้ความเพียรทั้งกลางวันกลางคืนเพื่อทำประโยชน์ให้กับสัตว์ทั้งหลาย เช่นเวลากลางวันทรงอบรมสั่งสอนให้ธรรมะแก่ผู้ที่มาเฝ้า เวลากลางคืนเทวดาและพรหมมาเฝ้า เพื่อฟังธรรมหรือทูลถามปัญหา เวลาใกล้รุ่งทรงตรวจดูหมู่สัตว์ทั้งหลายว่า มีผู้ใดบ้างที่เคย สร้างปัญญาบารมีมาแล้วจากชาติก่อนๆ เป็นผู้สมควรที่พระองค์ไปโปรดให้บรรลุมรรคผลได้ เป็นต้น บ ท ที่ 2 อ นุ ส ติ 6 DOU 43