มันข้นและน้ำตา : หน้า 121/156

26. มันข้น (เมโท) โดยสี : มีสีดังขมิ้นที่ถูกผ่า โดยสัณฐาน : สำหรับคนอ้วน มีสัณฐานเหมือนผ้าเก่าเนื้อหยาบมีสีดังขมิ้นที่วางไว้ ในระหว่างหนังกับเนื้อสำหรับคนผอมมีสัณฐานดังผ้าเก่าเนื้อหยาบมีสีดังขมิ้นที่วางซ้อนกันไว้ 2- 3 ชั้น ติดเนื้อแข็ง เนื้อขาอ่อน เนื้อหลังที่ติดกระดูกสันหลัง เนื้อช่องท้อง โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : เกิดขึ้นทั่วไปในร่างกาย ของคนอ้วนอยู่ระหว่างหนังและเนื้อ ของคน ผอมตั้งติดเนื้อต่าง ๆ เช่นเนื้อแข็งเป็นต้น แม้ว่าจะเป็นมัน แต่เพราะความเป็นของน่าเกลียด ยิ่งนัก คนทั้งหลายจึงไม่เอามาใช้เป็นน้ำมันที่ศีรษะ ไม่ถือเอามาใช้เป็นน้ำมันอย่างอื่นๆ มีน้ำมันสำหรับนัดจมูก เป็นต้น โดยปริจเฉท : เบื้องต่ำกำาหนดด้วยเนื้อเบื้องบนกำหนดด้วยหนังเบื้องขวางกําหนดด้วย ส่วนของมันเอง มีอยู่โดยเฉพาะในร่างกาย มิใช่อยู่ในโกฏฐาสะอื่น ๆ 27. นำตา (อสฺสุ) น้ำตา ได้แก่ อาโปธาตุ ซึ่งหลั่งออกจากดวงตาทั้งหลาย โดยสี : มีสีดังนํ้ามันงาใสๆ โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามที่อยู่ โดยทิศ : เกิดในทิศเบ้องบนของร่างกาย โดยโอกาส : เกิดอยู่ในกระบอกตา เมื่อใดสัตว์ทั้งหลายเกิดความดีใจหัวเราะใหญ่ หรือเกิดเสียใจร้องไห้คร่ำครวญอยู่หรือกลืนกินอาหารแสลงเข้าไป เมื่อใดดวงตาของสัตว์ เหล่านั้น ถูกสิ่งที่ทำให้น้ำตาไหล มีควันละอองและฝุ่นเป็นต้นกระทบ เมื่อนั้น น้ำตาก็ตั้งขึ้น เพราะความดีใจ ความเสียใจ หรืออาหาร ฤดูที่แสลงเหล่านั้น แล้วเอ่ออยู่เต็มเบ้าตาบ้าง ไหลออก มาบ้าง ผู้ปฏิบัติจะกําหนดน้ำตาก็พึงกำหนดเอาตามที่มันเอออยู่เต็มบ้าตา โดยปริจเฉท : กำาหนดด้วยส่วนของนํ้าตาเอง มีอยู่โดยเฉพาะในร่างกาย มิใช่อยู่ใน โกฏฐาสะอื่นๆ บ ท ที่ 4 ก า ย ค ต า ส ติ DOU 111