หน้าหนังสือทั้งหมด

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
85
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
…รรมกายแจ่มจ้าอยู่เสมอ เป็นโคตรภูบุคคลก็ยังกลับกลอกอยู่ ให้เข้าไปอีกถึงพระโสดา พระสกทาคา ถึงพระอนาคา กามราคะ พยาบาทอย่างละเอียดหมดไป แต่ก็ยังไม่ถึงวิราคธาตุวิราคธรรม ให้ทำให้สูงขึ้นไปอีก คือละรูปราคะ อรูป…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 73 G). ยสฺส ฯ อริยธนคาถา ๑ (ทรัพย์ของพระอริยเจ้า) ๑๙ มีนาคม ๒๔๙๗ นโม..... ยสฺส สทฺธา ตถาคเต..... พระพุทธเจ้าทรงประทานอริยทรัพย์ไว้ให้พวกเราทั้งหลาย ผู้ไม่มีทรัพย์ในโลกนี้เป
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
94
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ากเป็นทุกข์จริง” ธรรมทั้งหลายไม่ใช่ตัว - รูปธรรม นามธรรมไม่ใช่ตัว - เบญจขันธ์ทั้ง ๕ ในภพทั้งสาม คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ ไม่เที่ยงเป็นทุกข์จริงๆ - ดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ มนุษย์ละเอียด ถึงพระอรหัต ก็ล…
82 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ติลักขณาทิคาถา ๒ (วิปัสสนาภูมิ) ๔ เมษายน ๒๔๙๗ นโม..... สพฺเพ สงฺขารา อนิจจาติ...... พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมสำหรับพุทธบริษัทสี่ โดยทรงแยกแยะธรรมเป็นหลายประเภท ที่ ยกมาแสดงนี้เป็
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
96
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…่เงียบ เป็นที่หยุดทุกสิ่ง ถึงนิพพานแล้ว สิ่งที่ดีจริงอยู่ที่นิพพานทั้งนั้น” ตตฺราภิรติมิจฺเฉยฺย ฯ ละกามทั้งหลายเสียได้แล้ว เป็นผู้ไม่มีกังวลแล้ว ปรารถนายินดีจำเพาะ ในพระนิพพานนั้น “พระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค…
…่เงียบ เป็นที่หยุดทุกสิ่ง ถึงนิพพานแล้ว สิ่งที่ดีจริงอยู่ที่นิพพานทั้งนั้น” ตตฺราภิรติมิจฺเฉยฺย ฯ ละกามทั้งหลายเสียได้แล้ว เป็นผู้ไม่มีกังวลแล้ว ปรารถนายินดีจำเพาะ ในพระนิพพานนั้น “พระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
124
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ั้งแต่ กายธรรมโคตรภูขึ้นไป ไปนิพพานได้ แต่ยังไม่มีนิพพานเป็นอารมณ์เหมือนพระอรหัต เพราะสัตว์โลกนี้ มีกามคุณเป็นอารมณ์ คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส สวรรค์ 5 ชั้น ก็มีอารมณ์อย่างเดียวกัน เพราะ อยู่ในกามภพ …
…ั้งแต่ กายธรรมโคตรภูขึ้นไป ไปนิพพานได้ แต่ยังไม่มีนิพพานเป็นอารมณ์เหมือนพระอรหัต เพราะสัตว์โลกนี้ มีกามคุณเป็นอารมณ์ คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส สวรรค์ 5 ชั้น ก็มีอารมณ์อย่างเดียวกัน เพราะ อยู่ในกามภพ …
ติลักขณาทิคาถา
153
ติลักขณาทิคาถา
…้ก็ไม่ติ ไม่ติดด้วยสังขาร รู้เห็นจริง เช่นนี้ ก็เป็นทางไปของพระพุทธเจ้า ๓ สังขารที่เป็นไปในภพ ๓ คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ หรือ เป็นไปในวัฏฏะทั้ง ๓ คือ กรรม วัฏฏ กิเลสวัฏฏ วิปากวัฏฏ เมื่อเป็นสังขารแล้ว จะได้…
สัพเพ สังขารา อนิจจาติ...... ธรรมนี้เป็นธรรมชั้นสูง เป็นไปในทางปัญญา ไม่ใช่ศีลหรือสมาธิ เพราะแสดงความจริง คือ ความไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่ใช่ตัว เพื่อหนทางอันบริสุทธิ์ของพระอริยบุคคล ๑. สพฺเพ สงฺขารา อ
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
155
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร)
…แน่ใจว่า วัฏฏะ เป็นที่ตั้งของมัจจุ คือ ตัวกิเลส ถ้าเราไม่พ้นกิเลส ตราบ นั้นก็ต้องเวียนว่ายตายเกิดใน กามภพ รูปภพ อรูปภพ ไม่รู้จบ หากพลาดพลั้งกิเลสบังคับให้เป็นไป ก็ต้องได้รับทุกข์ทรมานในอบายภูมิ ๔ ให้เราเ…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 143 กายมนุษย์และกายอื่นๆ ล้วนมีตนมีธรรม อาศัยธรรมนี้เข้าไปในกายต่างๆ จนถึงกายธรรม อันเป็นที่พึ่งสูงสุด พระองค์จึงตรัสว่า “ตนนั้นแหละเป็นที่พึ่ง” “ธรรมนั่นแหละเป็นเกาะ” เมื่
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
172
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…พระอรหัต จึงปราศจากความกำหนัด โลกธรรม ๘ และปปัญจธรรม เข้ามากระทบก็ไม่เขยื้อนจึงเป็นสุขแท้ๆ พ้นกิเลส กามไม่หลงเหลือ ๔. กามานํ สมติกฺกโม ฯ ก้าวล่วงเสียซึ่งกาม “ปปัญจธรรม” ธรรมที่ทำสัตว์ให้เนิ่นช้า ได้แก่ ต…
160 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา เมื่อพระพุทธเจ้าอุบัติขึ้นในโลก เป็นที่ร่มเย็นเป็นสุข เพราะท่านรู้หนทางแห่งความเสื่อม และความเจริญ และวางเป็นแบบแผนไว้ให้เรา ๒. ปาณภูเตสุ สญฺญโม ฯ สำรวมระวังในสัตว์มีชีวิตหรื
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
191
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ไม่ตาย” - ถ้าถึงเพียงกายมนุษย์ ไม่ช้าเท่าไรก็ตาย ถึงกำหนดก็ตาย ไม่เหลือสักคน ประมาทอะไร ? - ประมาทในกามคุณ ทั้ง ๕ คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ที่ทำให้สัตว์โลกเนิ่นช้า เห็นทุกข์ เป็นของจริง เป็นสุข คนที…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 179 ๔๕ ปี แห่งการเทศน์ โปรดพุทธเวไนยสัตว์ของพระบรมศาสดา รวมไว้เป็น ๘๔,๐๐๐ พระ ธรรมขันธ์ ย่อเป็นพระวินัยปิฎก ๒๑,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ พระสุตตันตปิฎก ๒๑,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ ๔๒,๐๐๐ พร
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
195
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…หมือนพระปฏิมากร เกตุดอกบัวตูม เริ่มเข้าถึงกายนอกภพ ตา กายธรรมมองดู ๘ กายที่เป็นกายในภพ ซบเซาอยู่ด้วยกามบ้าง ด้วยฌานบ้าง อรูปฌานบ้าง ดึงดูดให้ติดอยู่ด้วยกรรมวัฏฏ วิปากวัฏฐ์ กิเลสวัฏฏ ฌาน กรรมวัฏฏ คือ การก…
…หมือนพระปฏิมากร เกตุดอกบัวตูม เริ่มเข้าถึงกายนอกภพ ตา กายธรรมมองดู ๘ กายที่เป็นกายในภพ ซบเซาอยู่ด้วยกามบ้าง ด้วยฌานบ้าง อรูปฌานบ้าง ดึงดูดให้ติดอยู่ด้วยกรรมวัฏฏ วิปากวัฏฐ์ กิเลสวัฏฏ ฌาน กรรมวัฏฏ คือ การก…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
223
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ือนเวลากลางวัน เรียกว่า “อภิญญาย” แปลว่า “รู้ยิ่ง” คือ รู้ยิ่ง กว่ากายมนุษย์ถึงกายอรูปพรหม ( ๘ กายในกามภพ ) มีญาณ เรียกว่าเป็น “สมโพธาย” แปลว่า “รู้พร้อม” ไม่มีสิ่งใดที่ไม่รู้ กายธรรมเมื่อเข้าถึงแล้วสงบ …
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 211 เรายังไม่เห็นธรรมกาย เราก็เริ่มจากวางใจไว้ที่กลางกายมนุษย์ ณ ตำแหน่งศูนย์กลาง กาย ฐานที่ ๗ หยุดถูกส่วนก็จะเห็นดวงใสไปเป็นลำดับ ดวงเหล่านี้ถ้าแยกคร่าวๆ ออกไปก็เป็น ดวงศี
โอวาท พระภาวนาโกศลเถร
225
โอวาท พระภาวนาโกศลเถร
…ใจหยุด ถึงซึ่งความเป็นเอกัคคตาจิต เมื่อบริสุทธิ์เช่นนี้ ก็ทำให้สูงยิ่งขึ้น จนเกิด “ปฐมฌาน” ใจสงัดจากกาม จากอกุศล ขึ้นสู่ “ปฐมฌาน” ต่อไปถึงทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน บรรลุถึงขั้นนี้เป็น “สมาธิขั้นสูง” เมื่…
…ใจหยุด ถึงซึ่งความเป็นเอกัคคตาจิต เมื่อบริสุทธิ์เช่นนี้ ก็ทำให้สูงยิ่งขึ้น จนเกิด “ปฐมฌาน” ใจสงัดจากกาม
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
226
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…ื่อเห็นด้วยตาธรรมกายว่ากายมนุษย์เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ก็เห็นว่าเกิดเป็นทุกข์ เหตุ เกิดทุกข์ คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา ความดับทุกข์เป็นนิโรธ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ ซึ่งเรียกว่า “อริยสัจสี่”…
214 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา รสกระทบลิ้น กายกระทบสัมผัส ใจกระทบอารมณ์ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณรู้ ดวงวิญญาณของกาย ๘ กายแรก รู้ตามอายตนะเท่านั้น ถ้ามากกว่านี้ดวงวิญญาณรู้ไม่ได้ เพราะไม่ได้รู้ด้
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
228
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
…าให้เบาบางลง ๗. ไม่ฟ้อนรำทำเพลง ดีดสีตีเป่า เกื้อกูลให้เกิดความยั่วยวนใจ ชักชวนให้ครองเรือนอัน เป็น กามตัณหา เว้นประพรมร่างกายด้วยของหอม เครื่องยั่วยวน เพื่อตัดทอนกามตัณหา 4. ไม่นั่งนอนอาสนะสูงใหญ่ เพื่อ…
216 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา ๒. เว้นขาดจากการถือเอาของที่เขาไม่ได้ให้ด้วยอาการของขโมย ด้วยตนเอง และไม่ชักชวน ไม่ประพฤติล่วงลักลูกเขา เมียเขา สามีเขา ๔. เว้นขาดจากการพูดปด หลอกลวง และไม่ใช้ผู้อื่นพูดปดด้ว
มี ลิ น ท ปั ญ ห า : ฉ บั บ
89
มี ลิ น ท ปั ญ ห า : ฉ บั บ
…ายทิฏฐิ ความเห็นว่าเป็นตัวของตน ๒. วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย ๓. สีลัพพตปรามาส ความถือมั่นในศีลพรต ๔. กามราคะ ความติดใจในกามคุณ ๕. ปฏิฆะ ความกระทบกระทั่งใจ 5. รูปราคะ ความติดใจในรูปธรรมอันประณีต
มี ลิ น ท ปั ญ ห า : ฉ บั บ สมณคุณ คุณธรรมของสมณะ, ความดีที่สมณะควรมี สมณสัญญา ความจำได้หมายรู้ว่าเราเป็นสมณะอยู่ สามัญญผล ๔ เหมือนผล ๔ สำรวมอินทรีย์ การสำรวมระวังในอินทรีย์ทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น
ประเภทและระดับของสมาธิ
32
ประเภทและระดับของสมาธิ
…นนี้เรียกว่า ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ จากความที่ยกนำมากล่าวนี้ แสดงว่าสัมมาสมาธิ จะมีความสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เมื่อเข้าถึงปฐมฌาน จนกระทั่งถึงจตุตถฌานแล้ว จะมีสภาวะที่ไม่สุข ไม่ทุกข์ และเป็นอุเ…
…นนี้เรียกว่า ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ จากความที่ยกนำมากล่าวนี้ แสดงว่าสัมมาสมาธิ จะมีความสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม เมื่อเข้าถึงปฐมฌาน จนกระทั่งถึงจตุตถฌานแล้ว จะมีสภาวะที่ไม่สุข ไม่ทุกข์ และเป็นอุเ…
การเกิดและการตายในพระพุทธศาสนา
92
การเกิดและการตายในพระพุทธศาสนา
…ีใจฟุ้งซ่าน เศร้าหมอง มักจะได้ไปอบาย ในอีกด้านหนึ่ง ภพหรือโลกที่มนุษย์อาศัยอยู่นี้ ทางศาสนาเรียกว่า กามภพ คือโลกที่อาศัยของ ผู้ยังบริโภคกามที่ได้ชื่อเช่นนี้เพราะสัตว์ทุกชนิดที่อาศัยอยู่ในโลก ส่วนมากยังหล…
พันชาติบ้าง แสนชาติบ้าง หลายๆ กับบ้าง ในชาติโน้น เรามีชื่ออย่างนั้น มีโคตรอย่างนั้น มีผิวพรรอย่างนั้น มีอาหารอย่างนั้น เสวยสุขเสวยทุกข์อย่างนั้น มีอายุเพียงเท่านั้น ตายจากชาตินั้นแล้ว ได้ไปเกิดในชาติ
การบรรลุธรรมของพระมงคลเทพมุนี
14
การบรรลุธรรมของพระมงคลเทพมุนี
…งหรือข้อปฏิบัติ ที่ไม่ตึงเกินไปจนสร้าง ความลำบากแก่ตน(อัตตกิลมถานุโยค) ไม่หย่อนเกินไปจนเป็นการพอกพูนกามกิเลส กามสุขัลลิกานุโยค) มัชฌิมาปฏิปทาน ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ซึ่งเป็นพระสูตรที่กล่าวถึงปฐมเทศนาของ…
รัตนบัลลังก์สูง 18 ศอก ทรงนั่งขัดสมาธิคู้บัลลังก์ ณ ภายใต้ควงไม้ศรีมหาโพธิ์ และได้เริ่มตั้งความเพียร เป็นจาตุรังควิริยะว่า “แม้เนื้อเลือดจะแห้งเหือดหายไป เหลือแต่กระดูก หนังก็ตามที หากไม่บรรลุพระสัมม
นิวรณ์ คืออะไร
14
นิวรณ์ คืออะไร
…ยที่ปิดถนนไม่ให้รถผ่าน แล้วปล้นเอาทรัพย์สินหรือทําร้ายผู้โดยสาร ฉะนั้น นิวรณ์ มีอยู่ 5 อย่าง คือ 1. กามฉันทะ ความรักใคร่ในทางกาม 2. พยาบาท ความปองร้าย ความอาฆาต 3. ถีนมิทธะ ความท้อแท้และความง่วงซึม 4. อุ…
นั้นเศร้าหมองไป หรือจิตประภัสสรนั้น ยังมีอนุสัยกิเลสนอนเนื่องอยู่ยังไม่บริสุทธิ์สิ้นเชิงนั่นเอง การที่พูดถึงกิเลสขั้นกลางที่เรียกว่า “นิวรณ์” ก็เพราะกิเลสนี้เป็นตัวกันจิตที่สำคัญ อันเป็น อุปสรรคต่อการ
ลักษณะและสาเหตุของกามฉันทะ
27
ลักษณะและสาเหตุของกามฉันทะ
บทที่ 2 กามฉันทะและวิธีแก้ไข ในบทที่ 1 ได้กล่าวถึงอุปสรรคต่อจิตที่เป็นสมาธิ ซึ่งได้แก่นิวรณ์ 5 และอุปกิเลส 11 ใ…
บทที่ 2 กามฉันทะและวิธีแก้ไข ในบทที่ 1 ได้กล่าวถึงอุปสรรคต่อจิตที่เป็นสมาธิ ซึ่งได้แก่นิวรณ์ 5 และอุปกิเลส 11 ใ…
อุปสรรคในการทำสมาธิ
29
อุปสรรคในการทำสมาธิ
จะเห็นได้ว่า การที่จะให้ปฏิบัติสมาธิได้ดี เบื้องต้นต้องมีใจพ้นจากกาม แม้ว่าจะมีกายออกจาก กามเป็นนักบวช หรือไม่ก็ตาม หากมีใจพ้นจากกาม ก็จะปฏิบัติธรรมได้ดี และเมื่อพิจารณ…
จะเห็นได้ว่า การที่จะให้ปฏิบัติสมาธิได้ดี เบื้องต้นต้องมีใจพ้นจากกาม แม้ว่าจะมีกายออกจาก กามเป็นนักบวช หรือไม่ก็ตาม หากมีใจพ้นจากกาม ก็จะปฏิบัติธรรมได้ดี และเมื่อพิจารณ…