หน้าหนังสือทั้งหมด

จิตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
104
จิตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…ม่อยากแตะต้อง ถ้ามีข้อบกพร่องประกอบอยู่บ้างแม้เพียงนิดหน่อยในสิ่งเหล่านั้น ก็จะยกเอามาเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดเคืองใจ ไม่นึกถึงความดีแม้มีอยู่มากมาย เมื่อสิ่งเหล่านั้นผ่านเลยไป ก็ไม่รู้สึกเสียดาย เมื่อต…
…ม่อยากแตะต้อง ถ้ามีข้อบกพร่องประกอบอยู่บ้างแม้เพียงนิดหน่อยในสิ่งเหล่านั้น ก็จะยกเอามาเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดเคืองใจ ไม่นึกถึงความดีแม้มีอยู่มากมาย เมื่อสิ่งเหล่านั้นผ่านเลยไป ก็ไม่รู้สึกเสียดาย เมื่อต…
หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน
112
หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน
…ุด ในการมุ่งตรงต่อหนทางของพระนิพพาน จากที่อธิบายมาทั้งหมดสามารถสรุปเป็นตารางได้ดังนี้ จริต อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ กัมมัฏฐาน ที่เหมาะ เรียบร้อย นุ่มนวล งามสะอาด สวยงาม ชอบรสหวาน ชอบของสวย…
สําหรับอรูปกัมมัฏฐานนี้ ใช้ได้เฉพาะผู้ที่เพ่งกสินจนได้ฌานที่ 4 มาแล้ว จึงจะสามารถเจริญ กัมมัฏฐานหมวดนี้ได้ ข. ภูตกสิณ (กสิณ คือ มหาภูตรูป) 4 มี ปฐวี (ดิน) อาโป (น้ำ) เตโช (ไฟ) วาโย (ลม) ค. อาโลกสิณ กำ
รายละเอียดรายวิชา
8
รายละเอียดรายวิชา
…วิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ในพระพุทธศาสนา บทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักค่าสอนพระมงคลเทพมุนี บทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน บทที่ 5 จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน ร า ย ล ะ เ อี ย ด ร า ย วิ ช า D…
รายละเอียดรายวิชา 1. คำอธิบายรายวิชา MD 306 สมาธิ 6 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (1) ศึกษาหลักในการเจริญสมถกัมมัฏฐาน ได้แก่ กสิณ 10 และอนุสสติ 10 รวมทั้ง แนวทางการปฏิบัติที่สอดคล้องกับการปฏิบัติเพื่อให้เข้า
วิธีการศึกษา
9
วิธีการศึกษา
…ควรศึกษาให้จบแต่ละบทภายใน 1-2 สัปดาห์ 2. ควรทำแบบฝึกหัดก่อนบทเรียน เพื่อทดสอบความรู้ความเข้าใจ และทำกิจกรรมใน ระหว่างบทเรียน ตามที่กำหนดไว้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาคปฏิบัติ เมื่อศึกษาบทเรียนเสร็จแล้ว ควร ตรวจ…
…ควรศึกษาให้จบแต่ละบทภายใน 1-2 สัปดาห์ 2. ควรทำแบบฝึกหัดก่อนบทเรียน เพื่อทดสอบความรู้ความเข้าใจ และทำกิจกรรมใน ระหว่างบทเรียน ตามที่กำหนดไว้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาคปฏิบัติ เมื่อศึกษาบทเรียนเสร็จแล้ว ควร ตรวจ…
การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…ภาคเจ้า จึงตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม่โคเที่ยวไปตามภูเขา เป็นโคโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขตที่หากิน ไม่เข้าใจที่จะไปเที่ยวบนเขาอันขรุขระ แม่โคนั้นจึงคิดอย่างนี้ว่า มิฉะนั้นเราจึงไปยังทิศที่ไม่เคยไป …
1.5 การขยายปฏิภาคนิมิต ส้า เมื่อรักษาปฏิภาคนิมิตไว้ได้เป็นอย่างดีแล้ว จากนั้นก็ควรขยายปฏิภาคนิมิต ให้ค่อย ๆ กว้างใหญ่ขึ้นไปๆ ทีละน้อย จนแผ่ตลอดไปถึงขอบจักรวาล เพื่อเป็นการอบรมสมาธิให้มีกำลัง แก่กล้าย
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
42
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้ง 9 ประการ ข้างต้นนี้ แต่ละบทเป็นเนมิตกนาม คือ นามที่เกิดขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติ ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับเมื่อ พระพุทธองค์ทรงบรรลุพระโพธิญาณ อรหันต์ เป็นนามเห…
…ธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้ง 9 ประการ ข้างต้นนี้ แต่ละบทเป็นเนมิตกนาม คือ นามที่เกิดขึ้นตามลักษณะและคุณสมบัติ ซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับเมื่อ พระพุทธองค์ทรงบรรลุพระโพธิญาณ อรหันต์ เป็นนามเห…
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
…้ 2 นัย คือ เป็นผู้ไกลและผู้ควร “อรห์ แปลสั้นๆ ว่าไกล ว่าควร เป็นสองนัยอยู่ “ไกล” หมายความว่า ไกลจากกิเลส หรือว่า พ้นจากกิเลส เสียแล้ว “ไกล” ตรงข้ามกับปุถุชนคนเรา ซึ่งยังอยู่ใกล้ชิดกิเลส พระองค์ บริสุทธ…
…้ 2 นัย คือ เป็นผู้ไกลและผู้ควร “อรห์ แปลสั้นๆ ว่าไกล ว่าควร เป็นสองนัยอยู่ “ไกล” หมายความว่า ไกลจากกิเลส หรือว่า พ้นจากกิเลส เสียแล้ว “ไกล” ตรงข้ามกับปุถุชนคนเรา ซึ่งยังอยู่ใกล้ชิดกิเลส พระองค์ บริสุทธ…
มรณานุสติ
88
มรณานุสติ
…อย่างดังกล่าวมานี้ ขั้นแห่ง ความสําเร็จ คือ ความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตาย ที่เรียกว่า มรณสัญญา ก็จะเกิดขึ้นเป็นลำดับขั้น มี 8 ประการ คือ 1. ความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตายได้เกิดขึ้นว่า ชีวิตของเรานี้จะมี…
ความสําเร็จ คือ ความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตาย ที่เรียกว่า มรณสัญญา ก็จะเกิดขึ้นเป็นลำดับขั้น มี 8 ประการ คือ 1. ความรู้สึกที่เกี่ยวกับความตายได้เกิดขึ้นว่า ชีวิตของเรานี้จะมี…
ความหมายของกายคตาสติ
95
ความหมายของกายคตาสติ
อกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้นได้เลยและอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละเสียได้ ฯลฯ” ร่างกายนี้ถือเป็นสิ่งสำคัญที่คอ…
อกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้นได้เลยและอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละเสียได้ ฯลฯ” ร่างกายนี้ถือเป็นสิ่งสำคัญที่คอ…
กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ
96
กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ
…าแห่งมหาสติปัฏฐานสูตร แต่สำหรับกายคตาสติในอนุสติ 10 นี้ มุ่งหมายเอา เฉพาะแต่ 32 โกฏฐาสะเท่านั้น 4.3 กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ ผู้ที่จะเจริญกายคตาสติ ก่อนลงมือปฏิบัติต้องรู้กิจเบื้องต้นแห่งการปฏิบัต…
19.อาหารเก่า (กรีสัง) 20. นํ้าตี (ปิตตัง) 21.นำเสลด (เสมหัง) 22. น้ำเหลือง (บุพโพ) 23.น้ำเลือด (โลหิตัง) 24. นํ้าเหงื่อ (เสโท) 25.น้ำมันข้น (เมโท) 26. น้ำตา (อัสสุ) 27.น้ำมันเหลว (วสา) 28. น้าลาย (เข
การเข้าถึงดวงปฐมมรรค
131
การเข้าถึงดวงปฐมมรรค
… ขอให้ได้นำเอาหลักการและวิธีการไปปฏิบัติ เพื่อให้ใจสงบหยุดนิ่ง และเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายในที่สุด กิจกรรม หลังจากนักศึกษาได้ศึกษา บทที่ 4 กายคตาสติ จบโดยสมบูรณ์แล้ว โปรดทำแบบประเมินตนเองหลังเรียนบทที่…
เจ้านาคบอกว่า ไม่ล้ม โคนตั้งโค้งขึ้นมาด้วย โค้งก็เอาใจหยุดอยู่ตรงกลางโค้งนั่นแหละ หยุดอยู่ ประเดี๋ยวเดียวเท่านั้น หยุดนิ่งเถอะ ประเดี๋ยวเถอะ ผมนั่นแปรไป แปรไป พอถูกส่วนเข้าก็ เป็นดวงใส ประเดี๋ยวเดียว
อานิสงส์ของอุปสมานุสติ
156
อานิสงส์ของอุปสมานุสติ
…ิกรรมนิมิตใดๆ ทั้งสิ้น) เมื่อค่าบริกรรมหายไป ใจสงบนิ่งตั้งมั่นอยู่ที่ศูนย์กลางกาย นิวรณ์ทั้งหลายไม่เกิดขึ้น ใจก็จะรวมตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ได้เหมือนกัน ต่อจากนั้นก็เข้ากลางของกลางตามลำดับ เข้าถึงก…
…ิกรรมนิมิตใดๆ ทั้งสิ้น) เมื่อค่าบริกรรมหายไป ใจสงบนิ่งตั้งมั่นอยู่ที่ศูนย์กลางกาย นิวรณ์ทั้งหลายไม่เกิดขึ้น ใจก็จะรวมตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ได้เหมือนกัน ต่อจากนั้นก็เข้ากลางของกลางตามลำดับ เข้าถึงก…
คนที่ควรเจริญกรุณาอันดับแรก
70
คนที่ควรเจริญกรุณาอันดับแรก
…งทุก ๆ จำพวก เหมือนอย่างที่ได้เห็นคนอื่น ซึ่งเข็ญใจได้ทุกข์ ประกอบด้วย บาปกรรมทําชั่วคนหนึ่งแล้วจึงเกิดความกรุณาขึ้นฉะนั้น ดังนั้นผู้ปฏิบัติเมื่อเห็นใครก็ตามที่เป็นคนน่าสงสารได้ประสบกับความทุกข์ยาก ลําบ…
…งทุก ๆ จำพวก เหมือนอย่างที่ได้เห็นคนอื่น ซึ่งเข็ญใจได้ทุกข์ ประกอบด้วย บาปกรรมทําชั่วคนหนึ่งแล้วจึงเกิดความกรุณาขึ้นฉะนั้น ดังนั้นผู้ปฏิบัติเมื่อเห็นใครก็ตามที่เป็นคนน่าสงสารได้ประสบกับความทุกข์ยาก ลําบ…
การแผ่กรุณา 3 อย่าง
75
การแผ่กรุณา 3 อย่าง
… ได้เองโดยไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 2.5.4 ข้อที่ควรรู้ในกรุณาภาวนา 1. ลักษณะ : 2. กิจ : มีความเป็นไปแห่งกายวาจาใจ ในอันที่จะบำบัดทุกข์ของ ผู้อื่นให้ปราศจากไป เป็นลักษณะ มีการอดกลั้นนิ่…
5. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงใต้จงพ้นจากทุกข์เถิด 6. สพฺเพ ปจฺฉิมาย อนุทิสาย สตฺตา ทุกฺขา มุจจนตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงเหนือจงพ้นจาก
การแผ่มุทิตาในทิศต่างๆ
82
การแผ่มุทิตาในทิศต่างๆ
…กับมุทิตาภาวนา 1. ลักษณะ : มีการบันเทิงใจในคุณความดี ทรัพย์ บริวาร ความสุข ของผู้อื่น เป็นลักษณะ 2. กิจ : มีการไม่ริษยาในคุณความดี ทรัพย์ บริวาร ความสุข ของผู้อื่น เป็นกิจ 3. อาการปรากฏ : ทำลายความริษยา…
7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจาก สมบัติที่ได้แล้วเลย 8. สพฺเพ ทุกขิณาย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจ
กรรมของสัตว์ในทิศต่างๆ
89
กรรมของสัตว์ในทิศต่างๆ
…บ ได้เองโดยไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 2.9.4 ข้อควรรู้ในอุเบกขาภาวนา 1. ลักษณะ : 2. กิจ : มีอาการวางใจเป็นกลางในสัตว์ทั้งหลาย เป็นลักษณะ มีการมองดูสัตว์ทั้งหลายด้วยความเท่าเทียมเสมอกัน เ…
สัตว์ทั้งหลายในทิศเหนือเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 4. สพฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลายในทิศใต้เป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 5. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนฺติ สัตว์ทั้งหล
อานิสงส์ของพรหมวิหาร
94
อานิสงส์ของพรหมวิหาร
…ี้เพราะพรหมวิหารเป็นข้าศึกโดยตรงกับนิวรณ์ทั้งหลายมีพยาบาท เป็นต้น เนื่องจากการนอนเป็นทุกข์ ฯลฯ ย่อมเกิดด้วยอำนาจของนิวรณ์ เพราะฉะนั้น เมื่อมี พรหมวิหารอันเป็นปฏิปักษ์ต่อนิวรณ์เหล่านั้น อานิสงส์ทั้งหลาย …
…ี้เพราะพรหมวิหารเป็นข้าศึกโดยตรงกับนิวรณ์ทั้งหลายมีพยาบาท เป็นต้น เนื่องจากการนอนเป็นทุกข์ ฯลฯ ย่อมเกิดด้วยอำนาจของนิวรณ์ เพราะฉะนั้น เมื่อมี พรหมวิหารอันเป็นปฏิปักษ์ต่อนิวรณ์เหล่านั้น อานิสงส์ทั้งหล
ผลของการเข้าโลกุตตรฌาน
110
ผลของการเข้าโลกุตตรฌาน
ใจธรรมกายน้อมไปในรู้ ใน “เหตุว่างของทุติยฌาน” อากาสานัญจายตนฌานก็จางหายไป เกิดวิญญานัญจายตนฌาน (ใสยิ่งกว่านั้น) ธรรมกายนั่งอยู่บนวิญญานัญจายตนฌานนั้น ใจธรรมกายน้อมไปในที่รู้ละเอ…
ใจธรรมกายน้อมไปในรู้ ใน “เหตุว่างของทุติยฌาน” อากาสานัญจายตนฌานก็จางหายไป เกิดวิญญานัญจายตนฌาน (ใสยิ่งกว่านั้น) ธรรมกายนั่งอยู่บนวิญญานัญจายตนฌานนั้น ใจธรรมกายน้อมไปในที่รู้ละเอ…
การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญา
123
การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญา
…ภคเพียงเพื่อดำรงชีวิตอยู่ 2. ละกามคุณ 5 ได้ (กามคุณ 5 ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส) 3. เห็นความเกิดดับของรูปขันธ์ ความเกิดดับของรูปกายในคนที่เกิดจากอาหาร ความ เกิดดับของจิตขณะบริโภคและหลังบริโภค 4. …
4.4 การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคอธิบายว่า เมื่อพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารจนจิตสงบ ตั้งมั่น จะบรรลุได้เพียง “อุปจารสมาธิ” เท่านั้น แต่หากจะเจริญให้ยิ่งขึ้
โกฏฐาสแผนกในร่างกาย
135
โกฏฐาสแผนกในร่างกาย
…นึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็นของแขันแข็ง เป็นปฐวีธาตุ 1.13 กิโลมก์ : พังผืด ในพังผืดทั้งหลาย พังผืดชนิดปกปิด ล้อมหุ้มทั้งหัวใจและไตอยู่ พังผืดชนิดเปิดเผย หุ้มยืด…
ภายในซี่โครงกระดูกอกตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้นเนื้อที่คนวางแอบไว้ภายในซี่โครงกระดูกอก ตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้นเนื้อที่คนวางแอบไว้ภายในกรุงคานหามเก่า ๆ ภายในซี่กรง คานหามเก่าหารู้ไม่ว่าชิ้นเนื้อเข