กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
…ุด
ในการมุ่งตรงต่อหนทางของพระนิพพาน
จากที่อธิบายมาทั้งหมดสามารถสรุปเป็นตารางได้ดังนี้
จริต
อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ
กัมมัฏฐาน
ที่เหมาะ
เรียบร้อย
นุ่มนวล
งามสะอาด
สวยงาม
ชอบรสหวาน
มัน อร่อย
ชอ…
กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน