นคร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 24 / 55

…รณนาม ๑. นามที่ทั่วไป แก่คน, สัตว์, ที่, อื่นได้ เหมือนคำว่า มนุสฺโส มนุษย์ ติรัจฉาโน สัตว์ดิรัจฉาน นคร เมือง เป็นต้น เป็นสาธารณนาม. นามที่ไม่ทั่วไป แก่สิ่งอื่น เหมือนคำว่า ทีฆาวุ กุมารชื่อทีฆาวุ เอราวโณ…

บทนี้กล่าวถึงการจำแนกนามในภาษาบาลีเป็นสามกลุ่ม ได้แก่ นามนาม คุณนาม และสัพพนาม โดยนามนามแบ่งออกเป็นสาธารณนามและอาสาธารณนาม นอกจากนี้ยังมีการแสดงลักษณะของนามที่บอกถึงคุณค่าและลักษณะของนามนั้นๆ เช่น นาม

…วาโต จาติ สวุฑฒิกสฺส ตทธิตนฺตปทสฺส ทสฺสนโต ฯ สกุกฏภาสาวิสเย ปน คุรุสทฺโทเยว อิจฉิตพฺโพ ฯ ตถาห์ ครติ นครติ สิสฺเสสุ สิเนหนฺติ คุรุ คร นิครเณ กุโตรตพพอุจฺเจติ สุตเตน กุปจฺจโย อเนเนว ครการสฺส อุร เตสุ วุฑฒิ…

บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยอธิบายความสำคัญและบทบาทของครูในการสอนธรรมและการวิจัย พร้อมทั้งมีแนวคิดเกี่ยวกับการใช้วิชาในการพัฒนาการศึกษาทางด้านธรรม. ผู้เขียนสื่อสารถึงคุณค่าข

…าติ อาธาโร ฯ อิตีติ เหตุ [๕๓๘] เตสํ มหาพรหมาน โปโร....หิตา พฺรหฺมา ฯ ปาติ รวอาทโย" รกฺขตีติ ปุรี ย์ นคร ฯ ปา รกฺขเน กาเล วตฺตมานาตุยาทินา อุรปจฺจโย ฯ ปุรสส หิโต โปโรหิโต รญฺโญ นครสุส หิตการโก พราหมโณ ฯ ป…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ที่มีการกล่าวถึงมหาพรหมและความสำคัญของการปฏิบัติในบริบทของพุทธศาสนา ทั้งนี้ยังอธิบายถึงการดําเนินชีวิตของผู้ที่เกี่ยวข้องในสังคมในมุมมองทางธรรม.

…าตุยาท ฯ ตตฺถ ตตฺถาติ ตาม ทวิเธ อวธิมหิ ฯ นิทธารเณ เจต์ ภุมม์ ฯ อา...เทโวติ เทโว เมโฆ ปาฏลปุตต์ นาม นคร อา พริกตวา วุฏฺโฐ วุฏฐิธาร ปวตฺตโกติ อตฺโถ ๆ อา...คุคโตติ สทฺโท ภควโต กิตติสาโท ภาคค อา พยาเปตวา อุ…

เอกสารนี้สำรวจแนวคิดทางอภิธรรม โดยเฉพาะการตีความเกี่ยวกับปัญจิกาและอธิบายความหมายต่าง ๆ ที่เกียวข้องกับกรรมและอันตรายต่าง ๆ รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับแนวคิดต่าง ๆ บางประการในแบบฉบับโบราณ และการตีความโดยน

…าย ภาโว สมี...กฤติ” ฯ สมีเป จรตีติ อุปจาโร โย เทโส ฯ คามสฺส อุปจาโร คามูปจาโร ฯ คามูปจาโร อาทิ เยส์ นครู- ปจาราทีน เต คามูปจาราทโย ฯ นีวร...นโตติ ปฏฐายาติ อุปาทาน ฯ ปฏฐายาติ ปริโย สานาติ วิเสสน์ ฯ โคตร..…

เนื้อหาสำรวจอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเจาะลึกถึงการปฏิบัติของภาวนาและกามสมบัติ เนื้อหาดังกล่าวกล่าวถึงกฎเกณฑ์ของการปฏิบัติและการสำรวมในธรรมะ ตลอดจนการเข้าใจความหมายของการอุปจารภาวนา มีการวิเคราะห์รายละเ

…ติ วิหารนิติ วิเสสน์ ฯ อฏฐารส วิธา ยสฺส วิหารสุส โส อฏฐารสวิโธ ฯ มหาวาส นวาวาส โสณฑ์ ปญฺญญฺจ ปุปผญจ นคริ ทารุนา เขตต์ ปจฺจนฺตสีมาสปปาย อารกา ปริวชฺเชยฺย ชราวาสญฺจ ปนถน ผล ปฏฐิตเมว จ วิสภาเคน ปฏฏน์ ยตฺถ ม…

เนื้อหามุ่งเน้นที่การวิเคราะห์และการศึกษาพฤติกรรมทางศาสนาซึ่งรวมถึงการเข้าใจอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาและผลกระทบต่างๆ ที่เกิดขึ้นผ่านการศึกษาในหน้า 489-490 ของหนังสือ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงหลักการและกฎระ

…ฺตโน นิวาสนิสสยาที่นี่ ญาเป็นโต รมเมตยาทโย สัตตคาถา อาห์ ฯ [๔๐๔] ตตฺถ จิตสุโส คาถา วสนฺตติลกา นาม ฯ นครา ธิราเช รมเม รมณีเย ปุลตนามนกเร ปรกฺกมภูเชน ปรกฺกม ภุชนามเกน มหาภูเชน มหาพลวพาหุนา รญฺญา การาปีเต ร…

บทความนี้สำรวจความหมายของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาและการวิเคราะห์ข้อมูลทางปรัชญาในพระพุทธศาสนา มีการกล่าวถึงการนิยามและการใช้งานในส่วนต่างๆ เช่น การทำความเข้าใจนิสัยจิตและความสัมพ

… ฯ วิชาที่ห... ปจฺจนฺเต ฯ ยปจฺจโย ฯ กวจิ ธาตุ... ฯ หรสุส หมุม ฯ รมุมญฺจ ติ หมุมิยญชาติ รมุมหมมิย์ ฯ นครสุส สมีเป โรปิติ วน์ อุปวน์ ฯ นครสุส นาติทูรสุม สตฺเตหิ โรปิติ วน อุปวน์ นาม ฯ วรญจ ต์ อุปวนญชาติ วร…

หน้าที่ 584 และ 585 ของหนังสือถือว่ามีความสำคัญในด้านอภิธัมมะและการวิเคราะห์เนื้อหาต่าง ๆ ของพระไตรปิฎก โดยเน้นการศึกษาอภิธัมมะและการจำแนกเนื้อหาในด้านต่าง ๆ ทำให้ผู้อ่านสามารถเข้าใจพระธรรมและหลักการท

…ิกขู อีทิสา โหนติ อธิปปาโย ฯ นิฏฐิตาย อภิธมฺมตฺถวิภาวินี นาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกาฯ รมฺเม ปุลตฺถินคเร นคราธิราเช รญฺญา ปรกฺกมภุเชน มหาภุเชน การาปิเต วสติ เชตวเน วิหาเร โย รมฺมหมุมิยวรูปวนาภิราเม ฯ สมฺปนฺนส…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทเรียนในอภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา ที่มีรายละเอียดในหน้าที่ 277 และ 278 เน้นที่การพัฒนาปัญญาและคุณธรรมในการปฏิบัติธุดงค์ ศึกษาคุณธรรมและการบำเพ็ญบุญบารมีเพื่อให้เกิดผลดีในชีวิต และอธิบายถึ

…ิกรัฐ ท้าวเธอ ทรงเห็นราชสมบัติว่าง ยังหาผู้เป็นเจ้ามิได้ เป็นท่วงทีอยู่ ก็ยกมหาพยุกแสนยากรมาล้อมพระ นคร ชาวพระนนครปิดทวารรักษาเป็นกวดขัน ในเวลานั้นพระราชเทวีประสูติพระราชโอรส ทรง นามว่า อลินจิตตกุมาร เหต…

บทความนี้กล่าวถึงพระบารมีและบทบาทในการปกครองของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยนำเสนอเหตุการณ์ในอดีตเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพรหมทัตต์ และอลินจิตตกุมาร ที่บรรยายถึงการต่อสู้เพื่อป้องกันแผ่นด

…ยวิสัชนามา เหตุดังนี้ สมเด็จพระบรม ศาสดาจารย์จึงประทานพระบรมพุทโธวาท (๒) เนื่องด้วยการรักษาตนไว้ว่า นคร ยถา ปจฺจนฺต์ นครอันตั้งอยู่สุดแดน เป็นเมืองหน้าศึก คุตติ สนฺตรพาหิร์ ชนทั้งหลาย ป้องกันรักษาเป็นกวด…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖๕ โกศลรัฐ แต่ครั้งยังเป็นพระราชกุมาร เจ้ามหาลิจฉวีกุมาร นครไพศาลี กับเจ้าพันธุลมัลลราช บุตรนครกุสินารา ต่างได้เสด็จไปเมืองตักกสิลา และทรงเรียนศิลปะในสำนักอาจาร…

…ารพัฒนาอาณาจักรตั้งแต่สมัยก่อน เป็นการสืบทอดความรู้และศิลปะของการปกครองที่เป็นต้นแบบให้กับการบริหารในครั้งต่อมา พระองค์ได้มีการจัดตั้งระบบการทหารที่มีความสำคัญ และเป็นที่ยอมรับจากประชาชน รวมถึงการทำหน้าท…

…นามาใน หนหลัง เหตุดังนั้น สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ จึงประทานพระบรมพุทโธวาทเนื่องด้วยการ รักษาตนไว้ว่า นคร ยถา ปจฺจนฺต์ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ นครอันตั้งอยู่สุดแดน เป็นเมืองหน้าศึก ชนทั้งหลาย ป้องกันรักษา เป็นกว…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

…ะผู้มีพระภาคเจ้า ทรงยกความตระเตรียมพร้อมของเมืองที่ไม่ประมาท ประทานบรมพุทโธวาทโดยอุปมาไว้ว่า แปลว่า นคร ยถา ปจจนต์ เอว์ โคเปถ อตฺตานํ ขณาตีตา หิ โสจนติ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ ขโณ มา โว อุปจฺจคา นิรยมุห์ สมปุป…

บทความนี้เสนอความสำคัญของการเตรียมพร้อมในการรบของชาติไทย โดยมีการยกตัวอย่างประวัติศาสตร์จากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ การจัดการป้องกันศัตรูและยุทธวิธีที่ใช้ การพัฒนาและการบำรุงกองทัพในระยะต่าง การ

…าษฎร์ ก็เป็นรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง อันโบราณ กษัตริย์ได้ทรงบำเพ็ญมา บางเวลาเสด็จประทักษิณเลียบพระนครโดยพระราชอิสริยยศ ลางคราว ก็ปรากฏว่าเสด็จโดยอัญญาตกเพศปลอมพระองค์มิให้ใครรู้จักทรงทราบประพฤติเหตุแน่…

เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ

…์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๐๕ ชักโยงใจชาวต่างประเทศเข้ามาสู่พระบรมโพธิสมภาค ประกอบกสิกรรมแลพาณิชยกรรมทำพระ นครให้มั่นคงด้วยประชาชนแลโภคทรัพย์ นับว่าเป็นกำลังใหญ่ ย่อมเป็นที่เกรงขามของฝ่ายร้าย ทั้งภายในแลภายนอกท…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา

…สัมพุทธเจ้า ประการหนึ่ง ในพระบารี ๑๐ ทัศ, เมื่อครั้งได้ตรัสแล้วทรงบำเพ็ญพุทธกิจอยู่ คราวหนึ่ง เสด็จ นครโกสัมพี พระนางมาคันทิยา พระราชเทวีของเพระเจ้าอุเทน ผู้ผูกเวรในพระองค์มาในกาล ก่อน เหตุด้วยบิดาจะยกนา…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับขันติซึ่งเป็นราชธรรมที่สำคัญสำหรับผู้ปกครอง โดยยกตัวอย่างคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และท่านโกสีราช โดยเน้นความสำคัญของการมีความอดทนในการบริหารจัดการที่สุภาพและไม่ใช้ความรุนแ

…ต้นว่า ยอมให้ประชาชนหมู่อื่นตัดสินถึงอย่างนั้น ก็ยัง ถนัดใช้อำนาจของตนชี้ขาดอยู่นั่นเอง มีมหาสงครางในครั้งก่อน แลในบัดนี้เป็นอุทาหรณ์ เมื่อ เป็นเช่นนี้ ชนนิกรต่างฝ่ายต้องแบ่งกันออกเป็นพวกหนึ่ง มีหน้าที่ส…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้

…ของทวยราษฎร์เป็นรัฏฐาภิบาลโนบาย ประการหนึ่ง อันโบราณ กษัตริย์ ได้ทรงมา ลางเวลาเสด็จประทักษิณเลียบพระนครโดยพระราชอิสริยยศพิเศษ ลางคราว เสด็จโดยอัญญาตกเพศ ปลอมพระองค์มิให้ใครรู้จักได้ทรงทราบประพฤติเหตุ ตระ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียะของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ที่ได้ทรงบำรุงการทหารบก ทหารเรือ และอากาศ รวมถึงการตั้งกรมพลศึกษาเพื่อสอนยุทธวิธีให้กับประชาชน เพื่อให้เกิดความพร้อมในด้านระเบียบวินัย และการเป็น

…ีภาวสมาส ๆ มี ๒ อย่าง คือ อุปสคฺคปุพฺพโก, นิปาตปุพพโก อุปสัคคปุพพกะ มีอุปสัคอยู่ข้างหน้า อย่างนี้ " นครสุส สมี อุปนคร ที่ใกล้เคียง แห่งเมือง ชื่อใกล้เมือง 0 ทรถสฺส อภาโว นททรถ ความไม่มี แห่งความกระวนกระว…

บทนี้เสนอเนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะการวิเคราะห์วจีวิภาค สมาส และตัทธิต รวมถึงวิธีการใช้และตัวอย่างที่ชัดเจนในการศึกษาภาษา โดยแสดงให้เห็นถึงบทวิเสสนะและการใช้อุปสัคหรือนิบาตกับสมาสต่างๆ พร้อม