วัดพระบรมธาตุและเมืองนครชุม : หน้า 84/113

- เดียวค่ะ คือวัดพระบรมธาตุ หรือวัดมหาธาตุ นครชุม อยู่กลางเมืองเลยนะ” “สร้างตั้งแต่สมัยสร้างเมืองเลยคะ” ก็ ฉันสงสัยนี่ “เมืองนครชุมเป็นเมืองเก่าที่สุดในกลุ่มนี้ นะ มีมาตั้งแต่ต้นสมัยของกรุงสุโขทัย แต่วัด พระบรมธาตุสร้างทีหลังจ้ะ แต่ก็อยู่ในสมัย สุโขทัยเช่นกัน สมเด็จพระมหาธรรมราชาลิไทย องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์พระร่วง ทรงสถาปนา พระเจดีย์และโปรดให้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ไว้ เมื่อ พ.ศ.๑๙๐๐” “เอ๊ะ...รูปทรงพระเจดีย์นี่ไม่เหมือนทรง ดอกบัวหรือทรงพุ่มข้าวบิณฑ์อย่างสุโขทัยเลยนี่ (บน) วัดพระแก้ว เมือง สมเด็จพระมหาธรรมราชาลิไทยนั่นเอง สาเหตุ คะ” พี่นิภาเปรย ก่าแพงเพชร เป็นพระ อารามหลวง ขนาดใหญ่ ที่สุด ตั้งอยู่ใจกลางเมือง ใกล้ ๆ กับบริเวณที่สัน นิษฐานว่า เป็นพระราช “เดิมก็ทรงสุโขทัยแหละ แต่ในสมัย รัตนโกสินทร์นี้เอง ดูเหมือนช่วงสมัยรัชกาลที่ ๕ นี้แหละ มีพ่อค้าไม้ชาวกระเหรี่ยง บ้างก็ว่า ชาวพม่า ได้มาไหว้พระธาตุ เห็นทรุดโทรม วังเช่นเดียวกับวัดพระ ตัวเองกิจการกำลังซวดเซ เลยอธิษฐานขอให้ บรมธาตุที่สุโขทัย และ วัดพระศรีสรรเพชญที่ กิจการค้าไม้จงเป็นไปด้วยดีมีกำไร แล้วจะมา อยุธยา เป็นวัดที่ใช้ประ บูรณะพระธาตุ ต่อมาเมื่อพ่อค้านั้นมีฐานะขั้น กอบพิธีสำคัญของเมือง เศรษฐีจึงได้รื้อพระธาตุองค์เดิมลงแล้วจึงก่อใหม่ ไม่มีพระภิกษุจำพรรษา เป็นทรงอย่างพม่า อย่างที่เราเห็นทุกวันนี้แหละ แต่ฐานยังเป็นทรงเดิมนะ” อาจเคยเป็นที่ประดิษ ฐานพระแก้วมรกตและ พระพุทธสิหิงค์ดังใน “พี่นิภาว่า ทรงใหม่นี่คล้ายเจดีย์ทาง ตำนาน ลำปาง ลำพูน เชียงใหม่มั้ย” ฉันถาม “ชื่อ” พี่นิภาพยักหน้ารับ “ก็ล้านนา เคยตกเป็นเมืองขึ้นของพม่าบ่อย ๆ และแต่ละ ครั้งก็นานปีด้วย ประกอบกับบ้านเมืองใกล้ชิด ติดกัน ย่อมเป็นธรรมดาที่จะต้องได้รับอิทธิพล ทางวัฒนธรรมและศิลปะต่าง ๆ จากพม่า” ชม “อือ นิภาเข้าใจคิด เข้าใจตอบดี” น้าน้อย น้าน้อยให้คนขับรถขับข้ามแม่น้ำปิง เพื่อ มายังฝั่งตะวันออกมายังเมืองชากังราว ซึ่งน้า น้อยบอกว่า สร้างหลังจากสร้างพระบรมธาตุ นครชุมแล้ว เข้าใจว่าคงสร้างปลายรัชกาล ที่สร้างคงมาจากการทำสงครามกับอยุธยาบ่อยๆ เป็นเหตุให้ทางสุโขทัยต้องทิ้งเมืองนครชุม มา ตั้งเมืองชากังราวขึ้น เพื่อรับข้าศึกก็เป็นไปได้ แล้วจึงมาสร้างกำแพงเพชร (เก่า) เหนือชากัง ราวเล็กน้อย ภายหลังคนจึงมักพูดว่า ชากังราว เป็นเมืองเก่าหรือเป็นชื่อเดิมของกำแพงเพชร ปัจจุบันนะจ๊ะ เบญจ์ แต่ละเมืองเก่าก็เป็นเพียง หมู่บ้าน หรือตำบลเท่านั้น ฉะนั้นเบญจ์อย่าไป คิดมากว่า เมืองสมัยก่อนจะใหญ่โตอะไรนัก น้าน้อยว่าหมู่บ้านแต่ละหมู่บ้านในกรุงเทพฯ ใหญ่กว่าเมืองโบราณแต่ละแห่งเสียอีก ฉันมา เพียงครั้งนี้ได้เห็นเมืองไตรตรึงส์ เมืองเทพนคร เมืองนครชุม ก็เข้าใจและนึกว่า โถ..เล็กนิดเดียว เดินแป๊บเดียวก็หมดที่ไปแล้ว มิน่าล่ะจึงกลาย เป็นบ้านไตรตรึงส์ บ้านเทพนคร ตำบลนครชุม อย่างไรก็ตามเมืองกำแพงเพชรแม้จะ สร้างหลังสุด แต่ก็เป็นเมืองสำคัญในทาง ยุทธศาสตร์นะเบญจ์ เพราะตั้งอยู่ในเส้นทาง คมนาคมจากมอญ ในพม่ามายังภาคกลางของ ประเทศไทย นอกจากนั้นยังทำหน้าที่เป็นเมือง หน้าด่านที่จะกั้นมิให้ทัพล้านนาสมัยโน้นผ่านลง มารุกรานบ้านเมืองของไทยสุโขทัย และหรือ ไทยอยุธยาอีกด้วย ด้วยเหตุนี้เมืองกำแพงเพชร จึงไม่ถูกทิ้งร้าง ยังไงก็ต้องมีเจ้านายหรือขุนนาง ๔๒ กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๓๖