ปญฺญ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 47 / 112

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 7 เหตุ เกิดแต่กรรม" คำว่า จิตต์ ปญฺญญฺจ ภาวย์ ความว่า "ยังสมาธิและวิปัสสนาให้เจริญอยู่" จริงอยู่ ในคำนี้สมาธิทรงแส ด้วยหัวข้อคือจิต ส่วน…

บทความนี้พูดถึงความเพียรและปัญญาที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในวิสุทธิมรรค รวมถึงการวิเคราะห์บทบาทของภิกษุที่มองเห็นภัยในสงสาร และการประยุกต์ใช้ความรู้ทางธรรมในกิจกรรมประจำวัน ความเพียรถือเป็นกุญแจสำคัญสำหรั

… ปญฺจ ณ " " จ " " " ญ ก สญฺฉนฺนํ วญฺฌา ญ ณ ณ ณ น น " " " " " " จ ช ณ ฎ ท ณ ต ท " " 11 " " กุกฺขโร ณ ปญฺญา กณฺฏโก ณ คณฺฑ ณ กณ โณ ขนฺติ น จนฺโท น จ " ค " " ก ธ " " กณฺโธ สุณต ปนฺโถ สนธิ

ในเนื้อหานี้ เราจะมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้งานพยัญชนะในบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งการซ้อนพยัญชนะที่ 3 หน้า 3 หรือ 4 และการซ้อนในระดับวรรค ความหมายและความสำคัญจะถูกอธิบายผ่านอุทาหรณ์ต่างๆ ที่ช่วยให้เข้า

…มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ด้วยหัวข้อ คือ จิต ตามพระบาลี ( นิกเขปบท ) ว่า สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ จิตต์ ปญฺญฺจ ภาว นั้น อันพระโยคาวจรผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลนี้ ที่ผ่องแผ้วด้วยคุณทั้งหลาย มีความมักน้อยเป็นต้น อัน…

ในบทความนี้นำเสนอการอธิบายเกี่ยวกับสมาธิที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ในพระบาลี ซึ่งมีความสำคัญต่อการบำเพ็ญในทางโยคะ การตั้งมั่นในศีล และความพยายามบรรลุธรรมตามที่พระองค์ได้สอน. สาระสำคัญคือ การเข้าใจ

…ที่ 112 ความเป็นผู้ไต่ถาม ความทำวัตถุให้สละสลวย อินฺทริยสมตฺตปฏิปาทนา การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน ทุปฺปญฺญบุคคลปริวชฺชนา การหลีกเว้นบุคคลปัญญาทราม ปญฺญวนฺตปุคฺคลเสวนา การคบหาบุคคลมีปัญญา คมฺภีรญาณจริยปจฺจเว…

เนื้อหานี้เน้นความสำคัญของการไต่ถามและการพิจารณาด้วยปัญญาในแง่ของวิริยสัมโพชฌงค์ โดยกล่าวถึงหลักธรรม ๑๑ ประการที่เป็นทางเกิดขึ้นแห่งวิริยาสัมโพชฌงค์ เช่น การทำวัตถุให้สละสลวย, การปรับอินทรีย์ให้เสมอกั

…ามแต่จะสมมติขึ้น ศัพท์ สำเนียงก็ดี อักษรที่ใช่แทนสำเนียงก็ดี ซึ่งปรากฏเป็นถ้อยคำได้ เช่น ปุตโต บุตร ปญฺญวา มีปัญญา ทุกโข ขยัน เหล่านี้เป็นต้น เรียกว่า "ศัพท์" ถ้าสำเนียงชนิดใดไม่ใช่ถ้อยคำ คือเป็นสำเนียงที…

บทความนี้อธิบายความหมายและการใช้งานของนามและศัพท์ในภาษาบาลี โดยเริ่มต้นจากการให้คำนิยามของสิ่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ในโลกว่าเป็นนามหรือชื่อ และการจำแนกประเภทของศัพท์ รวมถึงการแบ่งประเภทของคำพูดในภาษามคธ ซึ่

…ยังมิได้แสดงให้รู้คุณ ลักษณะซึ่งเป็นภาวะของเขา ต่อมีคุณนามซึ่งแสดงลักษณะประกอบอยู่ ด้วยดังเช่นคำว่า ปญฺญวา ปุริโส บุรุษมีปัญญา ดังนี้ เราก็รู้ลึกซึ้งเข้าอีก ว่าผู้ชายที่ได้ออกชื่อนั้น เป็นคนมีปัญญา หาใช่ค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายบาลีไวยากรณ์ในส่วนของนามและคุณนาม โดยเน้นความสำคัญของการใช้คำที่แสดงลักษณะของนามเพื่อให้เข้าใจลักษณะและประเภทของสิ่งต่าง ๆ ได้ดีขึ้น เช่น การจำแนกคนตามลักษณะ และการใช้งานคำคุณ

…น ไม่ถึงกับเป็นชั้นยอดเยี่ยม ไม่มีอุปสัคและ ปัจจัยเพิ่มข้างหน้าหรือข้างหลัง เช่น ปณฺฑิโต เป็นบัณฑิต ปญฺญวา มีปัญญา เป็นต้น. วิเสสนั้น ได้แกคุณนามที่เป็นชั้นปกตินั้นเอง แต่มีคำว่า "ยิ่ง"

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคุณนามในบาลี ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ชั้น ได้แก่ ปกติ วิเสส และ อติวิเสส โดยชั้นปกตินั้นเป็นคำคุณที่แสดงถึงคุณลักษณะทั่วไป เช่น ปณฺฑิโต เป็นบัณฑิต ส่วนวิเสสจะมีคำว่า "ยิ่ง" เข้ามาแส

…ยยศัพท์ - หน้าที่ 17 เพราะเอา อิ วิภัตติเป็น ย จึงสำเร็จรูปเป็นเช่นนั้น ดังสูตรที่มานั้นว่า อ ยมีโต ปญฺญฺญาโต แต่หน้า อี อันชื่อ ป. เอาอ์ วิภัตติ เป็น & ได้. ข้อควรสังเกต การันต์ วิภัตติ วจนะ มีรูปเหมือนก…

บทความนี้กล่าวถึงการแจกวิภัตติในบาลีไวยากรณ์ ภาคภูมิใจในนามและอัพยยศัพท์ เช่น อิ วิภัตติเป็น ย และข้อควรสังเกตเกี่ยวกับการใช้รูปแสดงประเภทต่าง ๆ ของลิงค์ในบาลี สิ่งที่ควรคำนึงถึงคือการมีกิริยากิตก์หรื

… พหุ. ภควา เอา นุตุ กับ นํ เป็น ติ ภควนฺตานํ เอา นฺตุ เป็น นุต นํ อยู่หลังทีฆะ อะ เป็น อา คง นํ ไว้ ปญฺญ. ภควตา เอา นฺตุ กับ สุมา ภควนฺเตหิ เป็น ตา ภควนฺเต (เหมือน ต. พหุ.) ฉ. ภควโต เอา นฺตุ กับ ส ภควนฺเต…

บทนี้นำเสนอวิธีการศึกษาบาลีไวยากรณ์ที่เน้นการวิเคราะห์ประเภทต่างๆ ของนามและอัพยยศัพท์ เช่น ภควโต, ภควา, และการใช้งานในรูปแบบต่างๆ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงแนวทางที่สำคัญในการจำแนกประเภทของศัพท์ที่มีความหม

๓. ปญฺญวนๆ ประโยค - อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 33 คนมีปัญญา คนมีบุญ 6. พันธุมนฺตุ คนมีพว…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้คำบาลีในรูปแบบนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการใช้ศัพท์ต่าง ๆ เช่น 'ภควนฺตา', 'ภฺูมิ', 'คุณวนฺตุ' และวิธีใช้งานภายในไวยากรณ์ รวมถึงการจำแนกประเภทของลิงค์ เช่น ปุ๊ลิงค์ และอิตถ

…ต่ เอก ถึง จตุ แจกตาม แบบเฉพาะตน ๆ. ปญฺจ ถึง อฏฐารส แจกอย่าง ปญฺจ ทั้ง ๓ ลิงค์ ตั้งแต่ เอกูนวีส ถึง ปญฺญาส แจกอย่าง เอกูนวีส, ในระหว่าง จำนวนนั้น ถ้าศัพท์สังขยาใดมี อิ การันต์ ก็ให้แจกอย่าง อิ การันต์ ในอ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้บาลีไวยากรณ์ในเรื่องของนามและอัพยยศัพท์ โดยเริ่มจากการจำแนกศัพท์สังขยาออกเป็นเอกวจนะและพหุวจนะ พร้อมวิธีการแจกวิภัตติที่เหมาะสม โดยใช้ตัวอย่างจากจำนวนที่แตกต่างกัน เช่น ส

…ศใหญ่ ปุญฺญมหตุตโต โดยความมีบุญมาก ถามมหตุตโต โดยความมีเรี่ยวแรงมาก อิทฺธิมหตุตโต โดยความมีฤทธิ์มาก ปญฺญามหตุตโต โดยความมีปัญญามาก ปจฺเจกพุทธโต โดยความเป็นพระปัจเจกพุทธะ สมฺมาสมฺพุทธโต โดยความเป็นพระสัมมา…

ในบทนี้กล่าวถึงการระลึกถึงความตายโดยอาการวิบัติแห่งสมบัติที่เกี่ยวข้อง พระโยคาวจรได้ชี้ให้เห็นถึงความตายว่าเป็นปริโยสานแห่งชีวิต โดยการเปรียบเทียบกับบุคคลต่าง ๆ ที่มีคุณลักษณะเช่น ยศ ความมีบุญ และปัญญ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ (ปญฺญามาหตุตโต] (พึงระลึก) โดยความมีปัญญามากอย่างไร ? พึงระลึกโดยความ มีปัญญามากอย่างนี้ว่า ยกเว้พระโลกนา…

บทนี้กล่าวถึงความมีปัญญาและการเป็นพระปัจเจกพุทธะ โดยชี้ให้เห็นว่าพระอัครสาวกอย่างสารีบุตรแม้จะมีปัญญามาก แต่ก็ประสบกับความตายเช่นเดียวกับสัตว์อื่นๆ การทำลายความยึดมั่นในกิเลสต้องอาศัยญาณและวิริยะ ซึ่ง

…ซึ่งสัจฉิกาตัพพธรรม) แสดงการรู้ปีติโดยอสัมโมหะ ส่วนตอนสาม (สทธาย อธิมุจจโต - ตัดสินใจด้วยศรัทธา ถึง ปญฺญาย ปชานโต - รู้ด้วยปัญญา) แสดงการรู้ปีติทั้งโดยอารมณ์ทั้งโดยอสัมโมหะ เมื่อว่าโดย สังเขป รู้โดยอารมณ์…

หนังสือการแปลวิสุทธิมรรคในเนื้อหานี้ เน้นการเข้าใจเกี่ยวกับสุขปฏิสเวทีและจิตตสังขารภายในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งแยกเป็นฌานต่าง ๆ วิเคราะห์และอธิบายในแง่ของสมถะและวิปัสนา การศึกษาเนื้อหาของมหาฎีกาภายในวิส

…ผิด ๓. . ปาฐะในฉบับวิสุทธิมรรคเป็น กสิณุคุฆาฎิมากาสมาต์ เข้าใจว่าคลาดเคลื่อน เพราะบทนี้ เป็นกัตตาใน ปญฺญายติ และถัดไป ๒ บรรทัดก็มี กสิณคุฆาฏิมากาสนิมิตต์ เป็นพยานยันอยู่ ในที่นี้แก้และแปลตามที่เห็นว่าถูก

บทที่กล่าวถึงการทำใจเกี่ยวกับกสิณรูปและการเพิกกสิณ โดยผู้ปฏิบัติจะต้องไม่คิดถึงหรือพิจารณาถึงกสิณนั้น แต่สำนึกถึงอากาศแทน เพื่อให้เกิดความสงบใจ บทนี้ยังได้อธิบายความหมายของคำว่า 'กสิญคุฆาฏิมากาล' ว่าเ

…นี้: ก. เพื่อไฟเพราะ เช่น อุ เทวนํ อนิไท เทวนํมโนผู้เป็น จอมแห่งเทวา. ข. เพื่อใช้ธนูให้น้อย เช่น อุ ปญฺญ อินฺทินํ ปญฺญํอินํญริ อินทรีย์ ๕. ยังมีบทสนธิอีกอย่างหนึ่ง ที่มีข้อบังคับให้ใช้ในเวลเข้าสมาส กันแล้…

บทความนี้นำเสนอการอธิบายบาลีไว้อากรณ์เกี่ยวกับสมาทและตัชฌิต ชี้แจงความหมายและบทสำเร็จที่เกี่ยวข้อง เช่น การใช้ศัพท์ที่ได้มาจากปัจจัย รวมถึงกรณีที่ควรใช้สนธิในบทสนธิ เช่น การเชื่อมคำเพื่อความกระชับ นอก

ประโยค - อธิบายบำไว้อานสมาธิ - หน้า 13 อภาค=ปญฺญา เอวํศัพท์ในวินิจฉัยนี้ ก็เพื่อจะห้ามเสวยว่าแสดงส่ว ในที่นี้คือปญฺญามิเอง ไม่ใช่แสงประทิษฐิหรือแสงจ…

เนื้อหาบทนี้อธิบายเกี่ยวกับบำไว้อานสมาธิ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่า 'ปัญญา' ในบริบทของสมาธิ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับแนวคิดต่างๆ ด้วยการเปรียบเทียบกับสมาธิรูปแบบอื่นๆ บทนี้ยังสำรวจคำศัพท์และความหม

…นาธิการบูพพพินิ พุทธพินิ ในรูปวิเคราะห์ บททั้งหลายมีวิติติแตกต่างกัน เช่น บทหน้าใช้ ทวิยา บทหลังใช้ ปญฺญา เป็นต้น และอธฺฌิต ก็ได้ใช้ดังอย่าง ดูอยํธฺฌิระนพุทธพินิ มี อด รับกันได้ จะสว่ง จ. ไว้ทั้ง ๒ อย่าง …

ในบทความนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวราณีและการวิเคราะห์บทต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสมาธิและติฌฌิต เช่น การใช้บทที่แตกต่างกันในส่วนต่าง ๆ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างบทประธานและบทวิติสะแนะ และวิธีตั้งวิเครา

…ญามาไป่อาในนาม ที่ ๕ พึงราบาในที่นี้น่านกล่าวมาโดยปริมาณนั้น ๒. คำว่าปัญญาถึงอัปปนา (อุปปนาปุปตุตา ปญฺญา) นี้ พึงอธิบายอยู่ เพราะ เคยฟังแต่ว่า อัปปน่าเป็นเรื่องของจิต มฤกษ์ท่านก็รู้สึกอย่างไรอยู่เหมือนกั…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาในศาสนาพุทธ โดยแบ่งปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ ปัญญาที่ฟังจากตนเอง, ปัญญาที่ฟังจากผู้อื่น, และปัญญาที่เกิดจากการปฏิบัติภาวนา โดยเน้นถึงการเข้าใจและประยุกต์ใช้ปัญญาใ

…ล้ว ได้ แก่เห็นแล้ว ซึ่งอารมณ์ด้วยอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยความสั้น โดยความ เสื่อม." คำว่า "กฏุกปฺสุทธํ ปญฺญา-ปญฺญาในดสาเมุความ เสื่อมมันเอง เพราะประสงค์เอากำปัญญาใน

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับปัญญาวิสนาม ซึ่งคือการเห็นแจ้งและการพิจารณาอารมณ์ที่นำไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งในชีวิต ในการพิจารณาอารมณ์และการฝึกปัญญา ช่วยในการหลีกเลี่ยงความแตกดับและการเสื่อมของจิตใจ โ