ปท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 93 / 174

…ภวิสฺสติ ฯ เอว กลี่ยมาเน ปน กมฺมฏฺฐาเน เตน โยคินา นิมิตต์ เหตุวา โสต พฯ นิมิตต์ คเหตุวาติ อิท เหฏฐิมปท์ อิท อุปริมปท์ อยมสฺส อตฺโถ อยมธิปปาโย อิท โอปมฺมนฺติ เอว ตนต์ อาการ อุปนิพนธิตวาติ อตฺโถ ๆ เอว นิม…

ในบทนี้เจาะลึกถึงการฝึกปฐวีกสิณซึ่งเป็นหนึ่งในทักษะสำคัญในการทำสมาธิ โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติและบริบทในการเข้าใจถึงจิตที่สงบ การฝึกปฐวีกสิณนี้นำมาซึ่งการสัมผัสถึงธรรมะและขณะเดียวกันยังสามารถประยุกต์ใช้

… กสิตฏฐาน โอโลเกนฺตสฺส ตณฐานปปมาณ เมว นิมิตต์ อุทปาทิ ฯ โส ต์ วาเตตวา ปญฺจกชุฌานาน นิพฺพตฺเตตฺวา ฌานปทฏฺฐานํ วิปสฺสน์ ปฏฺฐเปตวา อรหัตต์ ปาปุณ ฯ โย ปน เอว อกตาธิกาโร โหติ เตน อาจริยสฺส สนฺติเก อุคคหิต กม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติและหลักการทางจิตวิญญาณของปฐวีกสิณในบริบทของฌานและการบรรลุอรหัตตผล วิสุทธิมคฺคสฺสอธิบายถึงการใช้สมาธิในการเข้าถึงและปลดปล่อยสัมผัสต่างๆ อันมีอิทธิพลต่อการเกิดและการดับของจิต โ

…ถวิกโต นีหฎาทาสมณฑล วัย สุโธตสงขลา วิย พลาหกนตรา นิกฺขนฺต จนทมณฑล วัย เมฆมเข พลากา วิย อุคคหนิมิตต์ ปทาลยิตฺวา นิกฺขนฺตมิว ตโต สตคุณ สหสฺสคุณ สุปริสุทธิ์ หุตวา อุปฏฐาติ ฯ ตญฺจ โข เนว วณฺณวนต์ น สัณฐานวน…

ในบทนี้พูดถึงการปฏิภาคนิมิตต์และอุปจารสมาธิ ที่ช่วยให้จิตตั้งมั่นในสภาวะต่าง ๆ อธิบายถึงการพัฒนาจิตในระดับต่าง ๆ และความสำคัญของการเข้าใจธรรมชาติของกิเลสที่มีผลต่อการเข้าถึงจิตที่สงบและสว่าง. อุปจารสม

…ิ วิวิจจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกก สวิจาร์ วิเวกชมปีติสุข ปฐม ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติฯ เอวมเนน ปญจงควิปปทีน ปญฺจยุคสมนนาคต์ ติวิธกลยาณ์ ทสลกฺขณ สมฺปนฺนํ ปฐมชฺฌาน อธิคต์ โหติ ปฐวีกสิณ ฯ ตตฺถ วิวิจฺเจว กาเมห…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาวิสุทธิมคฺคสฺสที่เกี่ยวข้องกับปฐมชฌานและปฐวีกสิณอย่างละเอียด ทั้งในด้านการปฏิบัติและการเข้าใจถึงความสำคัญของฌานในการละวางกามคุณ และการเข้าถึงความสงบสุขในจิตใจ โดยเฉพาะการแสดงให

…สเลหิ ธมฺเมหิ อวิวิจจ ฌาน อุปสมฺปชฺช วิหริ ตสฺมา วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺเจว อกุสเลหิ ธมฺเมหีติ เอว์ ปททวเยปี เอส ทฏฺฐพฺโพ ฯ ปททวเยปิ จ กิญฺจาปิ วิวิจจาติ อิมินา สาธารณวจเนน ตรงค วิเวกาทโย จิตตวิเวกาทโย …

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์และการแยกแยะของรูปแบบต่างๆ ในวิสุทธิมคฺค โดยเฉพาะการมีวิเวกจากกาม และการจัดการกับอกุสลธรรม เพื่อให้เกิดการบรรลุธรรมได้อย่างแท้จริง การวิจารณ์เรื่องกามในด้านต่างๆ ได้มีก

…ิปผารวา เจตฺถ วิตกโก ปฐมุปปาติกาเล ปริปผนทนภูโต จิตฺตสฺส อากาเส อุปปติตกามสฺส ปกขิโน ปกขวิกเขโป วัย ปทุมาภิมุขปาโต วัย จ คนธานุพนธเจตโส ภมรสส สนฺตวุตติ วิจาโร นาติปริปผนทภาโว จิตฺตสฺส อากาเส อุปปติตสฺส …

…ักษณะของการลดทอนความคิดกระจายเพื่อมุ่งหมายสร้างสติ สาระสำคัญของเนื้อหานี้ยังรวมถึงการดึงดูดความสนใจไปที่การพัฒนาจิตในด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงสมาธิอย่างลุ่มลึก รวมถึงการเข้าถึงนิพพานในที่สุด

…ริกณฺฑเก อากาสเจติยงคณ์ โอโลเกนตี เจติยสุส ทีปปูชิ อททส จิตสฺโส จ ปริสา มาลาคนธาที่ห์ เจติยปูช กตวา ปทุกขิณ กโรนฺติโย ภิกขุสงฆ์สุส จ คุณสชฌายสทท อสฺโสสิฯ อถสฺสา ธัญญา วติเม เย จ วิหาร คนฺตฺวา เอวรูเป เจ…

เนื้อหาในเอกสารนี้สำรวจเรื่องของธาตุและอากาศในแนวทางของวิสุทธิมคฺคสฺส โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงการจัดตั้งและการปรากฏตัวของเจติยในอากาศ รวมถึงสถานที่สำคัญต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรม รวมทั้งการตอบคำถ

…ขภ รูปสมเนน จ เจโต สมฺปสาทยติ ตสมาปี สมุปสาทนนุติ วุตต์ ฯ อิมสฺม จ อตฺถวิกปเป สมุปสาทน์ เจตโสติ เอว ปทสมพนฺโธ เวทิตพฺโพ ฯ ปุริมมี ปน อตฺถวิกปเป เจตโสติ เอา เอโกทิภาเวน สิทธิ์ โยเชตพุฒิฯ ตตฺราย อตฺถ โยชน…

บทนี้อธิบายแนวทางการทำสมาธิเริ่มจากปฐวีกสิณ โดยเจาะลึกถึงการเข้าสู่ภาวะสมาธิและความสำคัญของเจตสิกต่อการปฏิบัติ. การพิจารณาถึงการใช้งานของวิตกกวิจารเพื่อพัฒนาจิตและการเข้าถึงความสงบภายใน ทั้งยังเน้นถึง

…ุโขกกันตกายสฺส จ สุฏฐ นิรุทธ์ โหติ ทุกฺขินทรีย์ ปฏิปกเขน วิตตฺตา ๆ นานาวชุชเนเยว จ ทุติยช ฌานุปจาเร ปทีน สปิ โทมนสฺสินทรียสฺส ฯ ยสฺมา เอต์ วิตกก วิจารปรุจเยปี กายกลมเถ จิตตปฆาเต จ สติ อุปฺปชฺชติ วิตกก ว…

เนื้อหานี้พูดถึงความเข้าใจในศิลปะการปฏิบัติข้ามกฎแห่งอารมณ์ในฌาน โดยเฉพาะความหลุดพ้นจากทุกข์ เพื่อบรรลุถึงนิพพาน การวิเคราะห์เจตนาของจิตในอริยสัจสี่ และการกำหนดอารมณ์ให้มีประสิทธิภาพสูงสุดในการทำให้เก

…ธิมคเค อิเมสุ หิ ปฐวีกสิณวเสน เอโกปิ หุตวา พหุธา โหติ - อาทิภาโว อากาเส วา อุทเก วา ปฐวี นิมมินิตวา ปทสา คมน์ ฐานนิสชชาทิกปปน วา ปริตฺตอปปมาณนเยน อภิภายตนปฏิลาโภติ เอวมาที่นี่ อิชฌนฺติ ฯ อาโปกสิณวเสน ปฐ…

เนื้อหาในบทวิสุทธิมคฺคสฺสเกี่ยวกับความหมายของกสิณและลักษณะการปรากฏของสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติ เช่น ปฐวี อาโป เตโช วาโย และนีล โดยเน้นถึงการเชื่อมโยงระหว่างสิ่งเหล่านี้กับอิทธิพลของจิตใจของมนุษย์ในทางปฏิบั

…สนฺติ เอวํ ตโตตโต จิตฺตสฺส ฉวสรีรสเสต์ อธิวจน์ ฯ หาญจ ติ ปุริมนเยเนว วิกขิตตกญชาติ หตวิกขิตตก ฯ กาก ปทากาเรน องฺคปจฺจงเคส สตฺเถน หนิตวา วุฒิตนเยเนว วิกขิตตสุส ฉวสรีรสเสต์ อธิวจน์ ฯ โลหิต กีรติ วิกชิปติ …

ในบทนี้มุ่งเน้นการสำรวจและวิเคราะห์ข้อความเกี่ยวกับสถานะทางจิตของมนุษย์ในแง่มุมต่าง ๆ พูดถึงกระบวนการคิดและอารมณ์ที่หลากหลาย รวมถึงการทำความเข้าใจในตัวบุคคลและสังคม การสำรวจความรู้สึกและการตอบสนองต่อป

… ภาคุยวา พหูหิ ญาเยหิ สุภาวิตตฺตโน ภวนฺตโค โส ภควาติ วุจจตีติ ฯ นิทเทเส วุตฺตนเยเนว เจตฺถ เตส์ เตสํ ปทานํ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ อย ปน อปโร นโย ภาคุยวา ภควา ยุตฺโต ภูเกหิ จ วิภัตตวา ภัตตวา วนตามโน เวส ภควา ตโ…

บทความนี้นำเสนอสารัตถะของวิสุทธิมคฺคซึ่งเป็นคัมภีร์สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการเข้าถึงสัจธรรม การปฏิบัติที่ถูกต้องตามแนวทางของพระพุทธเจ้า และการหลุดพ้นจากทุกข์ โดยมีการอ้างอิงองค์ความรู้ต่าง ๆ

…สุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 281 ฉอนุสสตินิทฺเทโส โหนติ ฯ เอตฺถ จ ปุริโสติ วา บุคคโลติ วา เอกฎฐาเนตานิ ปทานิ ฯ เวเนซุยวเสน ปเนติ วุตต์ ฯ เอส ภควโต สาวกสังโฆติ ยานิ อิมานิ ยุคลวเสน จัตตาริ ปุริสยุคานิ ปาฏิเ…

ในประโยคที่ 8 ของวิสุทธิมรรคมีการอธิบายเรื่องของอาหุเนยโยและปาหุเนยโย สองแนวคิดที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยอาหุเนยโยหมายถึงผู้ที่ควรนำมาบูชา และปาหุเนยโยเกี่ยวข้องกับการให้ของขวัญหรือการช่วยเหลือเพื่อนม

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 236 กับบทที่มีวิภัตติเสมอกัน เรียกว่า ปทสมุจจโย, ในอรรถนี้ ใช้ นิบาติคือ จ เป็นพื้น เรียกชื่อว่า สมุจจยตฺโถ ตรงต่อนิบาติไทย ที่ใช้ในระหว่างพ…

ในบทนี้พูดถึงวากยสัมพันธ์ของบาลีที่มีวิภัตติเสมอกัน โดยเฉพาะในกรณี ปทสมุจจโย ที่ใช้ นิบาติ เช่น จ เพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างความหมาย นอกจากนี้ยังได้ยกตัวอย่างการใช้สำนวน…

…เรียกว่า วิกปุโป, วิกัปปะนี้ จัดเป็น ๒ อย่าง คือ การ แยกพากย์ เรียกว่า วากฺยวิกปุโป, การแยกบท เรียก ปทวิกปุโป, ในอรรถนี้ ใช้นิบาตคือ วา เป็นพื้น เรียกชื่อว่า วิกปฺปตฺโถ ตรง ต่อนิบาตไทย ที่ใช้ระหว่างพากย…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงอนุกกัฑฒนัตถนิบาต ซึ่งเกี่ยวข้องกับการยกความหมายจากท่อนต้นมาพูดในท่อนหลัง โดยมีตัวอย่างและวิธีการใช้งานที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังอธิบายวิกัปปัตถนิบาต ที่เป็นการแยกพากย์หรือบทในภาษาบาลีโด

…จร (อุปมา) เอว์ ชรา จ ม จ อายุ ปาเชนุติ ปาณิน (อุปเมยฺย). เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ยาน กานิจิ ชงคลาน ปาณาน ปทชาตานิ, สพฺพานํ ตานิ หตุถิปเท สโมธานํ คจฺฉนฺติ, หตฺถิ ปท์ เตสํ อคฺคมกฺขายติ, ยทิท์ มหนฺตาเตน (อุปมา)…

บทเรียนเกี่ยวกับบาลีประเภทอุปมาและอุปเมยยที่ใช้เพื่อเปรียบเทียบ โดยอธิบายถึงบทบาทของศัพท์ต่างๆ ในการเปรียบเทียบ เช่น ยถา, ตถา, เสยฺยถาปิ และอีกมากมาย ที่ถ่ายทอดวิธีการใช้อย่างเป็นระบบ. เนื้อหายังให้ตั

…ถึง, นิบาตนี้ใช้ ปี หรือ อปิ. อุ. (ชม) อย ชาติสมปนโนปิ มานิ น กโรติ (ติ) อย ทลิทโทปิ ปมาณิ น ชานาติ ปทปูรณนิบาต ๔. นิบาตที่ไม่ได้หมายความอะไร เป็นแต่พอให้อักขระใน บาทแห่งคาถาเต็มตามกำหนดก็ดี พอให้คำไพเร…

…ายและประโยชน์ของนิบาตในบทสนทนาทางด้านวากยสัมพันธ์ และเชื่อมโยงไปถึงวิธีการใช้ภาษาที่เหมาะสม โดยเน้นไปที่การทำความเข้าใจการใช้คำและโครงสร้างภาษาในบริบทต่างๆ ที่ปรากฏในตำราเรียนนั้นๆ.

…วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 245 ธมฺโม ทเว รกฺขติ ธมฺมจารี, แม้ถึง หิ, จ, ปน ที่ไม่มีความ อะไร ก็เรียกว่า ปทปูรณ สมวายนิบาต ๕. นิบาตที่ใช้แสดงนามบ้าง กิริยาบ้าง ที่พร้อมกัน เรียกชื่อ ว่า สมวาโย ตรงต่อนิบาตไทย…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี ซึ่งรวมถึงการทำความเข้าใจนิบาตประเภทต่างๆ เช่น สมวายนิบาตที่ใช้แสดงนามและกิริยา โดยเน้นการใช้ศัพท์และบริบทในการประยุกต์ ในส่วนของปฏิเสธนิบาตนั้น จะมีการจำแน

…- หน้าที่ 24 ข. ถ้ามีความเนื่องด้วยบทนาม เรียกชื่อว่า สรุป อุ. มโน ปุพฺพงฺคมา ธมฺมา ฯ เปฯ จากว วหโต ปทนฺติ อย คาถา กตฺถ ภาสิตา ? ค. ถ้าอมความย่อไว้ไม่หมด เรียกชื่อว่า อาทิยตฺโถ. อุ ธมฺม โว ภิกฺขเว เทเสส…

บทนี้กล่าวถึงแนวทางการเรียกชื่อและความหมายของคำในบาลีไวยากรณ์ ว่าด้วยการสรุป อุ, มโน การใช้ความย่อ อาทิยตฺโถ และต่างๆ รวมถึงวิธีการให้ตัวอย่างในรูปแบบต่างๆ เช่น นิทสสน์ และการวางเหตุ โดยมุ่งหวังให้ผู้

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 254 วาจก กตปท. อิติสุทโท อาหาติ ปเท อากาโร, อาหาติ ปท ปิตาติ ปทสฺสํ กตฺตุ ... ปท. สกกาติ ปท ภาววาจก กิริยาปท นุสท…

เนื้อหาลงลึกในไวยากรณ์บาลีโดยการศึกษาประโยคที่มีโครงสร้างซับซ้อน เช่น การใช้คำและความหมายของคำในแต่ละบริบท อธิบายถึงวิธีการจัดเรียงประโยคตามหลัการไวยากรณ์ การใช้หลักการต่าง ๆ ของบาลีในการสื่อสาร ตลอดจ