หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
63
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…คิกมรรค ทั้ง 4 มีโสดาปัตติมรรคเป็นต้น ด้วยความสามารถละสังโยชน์ได้อย่างนี้ คือ ละสักกายทิฏฐิ วิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ได้เด็ดขาด ๑ ทำ กามราคะและพยาบาทให้เบาบาง ๑ ละกามราคะและพยาบาทเหล่านั้น นั่นแลได้เด็ดขาด…
บทนี้อธิบายถึงโลกุตตรจิตซึ่งเป็นจิตที่มีความประเสริฐที่สุด โดยได้เสนอมุมมองเกี่ยวกับการตัดกิเลสและการบรรลุถึงสัมมาสมาธิผ่านมรรค ๔ อธิบายถึงความแตกต่างของจิตและผลของการกระทำที่เกิดจากกุศลจิต อธิบายการเ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การพิจารณาอายุของพรหมและเทวดา
192
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การพิจารณาอายุของพรหมและเทวดา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 192 พรหมชั้นสุทัสสี, ๑๖,๐๐๐ กัลป์ เป็นประมาณแห่งอายุของพวกพรหม ชั้นอกนิฏฐาฯ วิบากแห่งอรูปฌานมีอรูปฌานที่ ๑ เป็นต้น ย่อม…
การศึกษาถึงอายุของพรหมและเทวดาในชั้นอรูปฌาน อธิบายลำดับของปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติ รวมถึงชั้นอรูปฌาน 4 ประเภท ปิฏิสนธิทั้ง 4 ระบุว่าเป็นอรูปปฏิสนธิ โดยมีการวิเคราะห์อายุของเทวดาต่างๆ ที่สำคัญในชั้นอากาส
ความหมายของทานและศีลในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
226
ความหมายของทานและศีลในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…บกุศลทั้งหลายไว้ ชื่อว่าการอุ้ม ธารไว้ ในที่นี้ ฯ สมจริงตามพระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคเต้าตรัสไว้ว่า "สีเล ปติฏฺฐาย"" (นรชนตั้งมั่นแล้วในศีล) ดังนี้เป็นต้น ฯ ธรรม ชาติที่ชื่อว่าภาวนา เพราะอรรถว่า เป็นเหตุ…
บทความนี้อธิบายความหมายของศัพท์ต่างๆ เช่น ทาน, ศีล ซึ่งมีความสำคัญในทางธรรม โดยยกตัวอย่างเกี่ยวกับการทำบุญและการรักษาศีล เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติตนตามหลักธรรมจากคำสอนของพระผู้มีพระภาค.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
309
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…องร้อยรัดกาย คือความเพ่งเล็ง ๑ พยาปาทกายคันถะ กิเลสเครื่อง ร้อยรัดกาย (รูปกายกับนามกาย) คือพยาบาท ๑ สีลัพพตปรามาสกาย- คันถะ กิเลสเครื่องร้อยรัดกายคือสีลัพพตปรามาส ๑ อิทังสัจจาภินิเวส กายคันถะ กิเลสเครื่…
ข้อความให้ความรู้เกี่ยวกับกิเลสต่าง ๆ ที่มีผลต่อจิตใจ เช่น โอฆะที่แบ่งออกเป็น 4 ประเภท, โยคะ 4 ประเภท, คันถะ 4 ประเภท และอุปาทาน 4 ประเภท รวมถึงนิวรณ์ 5 ประเภทที่ขัดขวางการรบกวนจิตใจ ทำให้เกิดความไม่ส
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
395
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…งคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 395 ปีตกสิณ ๑ โลหิตกสิณ ๑ โอทาตกสิณ ๑ อากาสกสิณ ๑ อาโลกกสีฯ ๑ ชื่อว่ากสิฯ ๑๐ ฯ ซากศพ ๑๐ อย่าง เหล่านี้ คือ อุทธุมาตกะ อสุภที่ขึ้นพอง ๑ วินีลกะ อสุภที่มีสีเขีย…
เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการอธิบายเกี่ยวกับกสิ 10 ประเภท และซากศพ 10 อย่าง รวมถึงความระลึก 10 อย่างที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกข
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ประเภทแห่งอารมณ์
399
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ประเภทแห่งอารมณ์
…ัสสนากรรมฐาน] ก็ในวิปัสสนากรรมฐาน พึงทราบการสงเคราะห์วิสุทธิ์ (ประ มวลวิสุทธิ) โดยอาการ ๓ อย่าง คือ สีลวิสุทธิ์ จิตตวิสุทธิ์ ๑ ทิฏฐิวิสุทธิ์ ๑ กังขาวิตรณวิสุทธิ์ ๑ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ์ ๑ ปฏิปทาญาณท…
เนื้อหาจะอธิบายถึงประเภทแห่งอารมณ์และอภิญญาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นการพิจารณาอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน รวมถึงการสงเคราะห์วิสุทธิ์ตามลักษณะต่าง ๆ และอนุปัสสนาที่ต้องเข้าใจ
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
10
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
… เกียรติยศเดชานุภาพ เป็นที่ร่มเย็นของพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าทูล ละอองธุลีพระบาท และทวย ราษฎร์ข้าขอบขัณฑสีมา ต้องด้วยพุทธภาษิต สรรเสริญว่า ยถา หิ ปพฺพโต เสโล เป็นต้นว่า ความว่า ภูเขาศิลาอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม…
เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนและทำบุญเพื่ออำนวยผลให้เกิดมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ และนิพพานสมบัติ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
19
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ต้น ความว่า ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยภูเขานั้นเจริญงอกงามใหญ่โตอยู่ในป่า ฉันใด. ตเถว สีลสมฺปนฺนํ สทฺธ์ กุลปุตต์ อิธ บุตรภรรยาญาติพวกพ้องมิตรสหาย และคนผู้พึ่งเลี้ยงชีพ ย่อมอาศัยกุลบุตรผู้ม…
บทความนี้เน้นถึงพระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการชักชวนประชาชนให้ประกอบกิจกรรมดี ๆ ยกตัวอย่างกิจกรรมบำเพ็ญทานและการสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคม พระองค์ดำเนินพระราชกิจในรูปแบบต่
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
31
โอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…บรมวงศานุสงศ์ข้าทูลละอองธุลีพระทาน ด้วยคาถาพุทธภาษิตสรรเสริญว่า ตลอดลงไปถึงอาณาประชาราษฎร์ข้าขอบขัณฑสีมา ต้อง หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค บุคคลใดได้ปฏิบัติสมบัติ ดำรงฆราวาสวิสัย เกื้อกูลให้เป็นประโยชน์แก่ชน…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับโอวาทานุศาสน์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามธรรมและการเป็นพหุสูตร ที่มีประโยชน์ต่อสังคมและได้รับการคุ้มครองจากธรรมอย่างยิ
การรู้จักใช้เวลาในชีวิตตามหลักธรรม
61
การรู้จักใช้เวลาในชีวิตตามหลักธรรม
…นพักผ่อน ภิกษุเป็นผู้รู้จัก กาลฉะนี้ ในฝ่ายคฤหัสถ์ถมณฑลพระองค์ก็ตรัสพุทธนิพนธ์ แสดงอย่างไว้ทั้งข้างเสียข้างดี ดังนี้ ว่า อตีสีต์ อติอุณห์ อิติ วิสุสฏฐกมฺมนฺเต อติสายมิวํ อหุ อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว. (๒) ป…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้
การปกครองด้วยราชธรรมในสมัยพุทธกาล
66
การปกครองด้วยราชธรรมในสมัยพุทธกาล
…หล่าที่ควรบำรุงไว้ ถึงพระเจ้าแผ่นดินเฉพาะประเทศ อันหนึ่ง ๆ ต่างก็ต้องมีกำลังไว้พร้อมมูล ดังพระเจ้ากาสีในที่หาวิชาดกซึ่งกล่าวแล้วในหนหลัง แม้พระเจ้าแผ่นดินในครั้งพุทธกาล เช่นพระเจ้าพิมพิสารมคธราชแท้ทรงนั…
เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพระเจ้าพิมพิสารที่ดำเนินการห้ามไม่ให้ผู้รับบวชหลีกเลี่ยงจากการเป็นราชภัฏ เพื่อไม่ให้ก
พระราชจริยาและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
76
พระราชจริยาและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
… พหุนฺนํ ปฏิปชช โภเค ต เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสฺสต์ สีลวตูปปนฺนํ ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติกิตฺติ เกียรติคุณย่อมไม่ละท่านผู้นั้นที่เป็นพหุสูตมีสดับมากบริบูรณ์ด้…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบำเพ็ญพุทธจริยาและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยมีการกล่าวถึงความสำคัญของธรรมที่สรรเสริญผู้มีศีลและจริยา ในช่วงเวลาที่เสด็จประพาสยุโรป ผู้นำพระราชกรณี
คำอธิษฐานเพื่อสมเด็จพระราชสมภารเจ้า
100
คำอธิษฐานเพื่อสมเด็จพระราชสมภารเจ้า
…อิสริยยศเดชานุภาพ ทอดพระเนครเห็นแต่กิจการอันเจริญเป็นนิตยกาล เสด็จสถิตยืนานในราชมไหศวรรย์ ปกครองรัช สีมามณฑลให้สมบูรณ์ยิ่ง สมพระราชประสงค์ทุกสิ่งทุกประการ สาธุ อารักขา เทวา สรฏฺฐมณฑล ภูมิ วตถุเทวา มหิทธ…
บทความนี้กล่าวถึงความศักดิ์สิทธิ์ของสมเด็จพระราชสมภารเจ้าและอธิษฐานเพื่อความเจริญรุ่งเรืองและความสุขของพระองค์ รวมถึงการปกครองสยามรัฐและความบริสุทธิ์ของพระรัตนตรัย การบริหารราชการให้ปราศจากภัยและการได
พระมงคลวิเสสกถาในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
113
พระมงคลวิเสสกถาในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
…๑๑๗ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ พหุสสติ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตติ ។ ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน สงฺจวาที หิรีมน์ เนกข์ ชมโพนทสุเสว โก ต์ น…
ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2540 ได้มีการจัดงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย โดยสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ได้รับพระราชทานถวายวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา เพ
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
115
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
…สมบัติด้วย พระขันติธรรม ส่วนปรหิตสมบัติ ด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย สาธกถวายด้วยเมธาวี ธรรมพอเป็น นิทัสสนัย สีลสมาธิคุณานํ สัพเพปิ กุสลา ธมฺมา ขนฺติ ปธานการณ์ ขนฺตยาเยว วฑฺฒนฺติ เต พระพุทธศาสนสุภาษิตบทนี้แปลควา…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชปณิธานของสมเด็จพระญาณสังวรและการปฏิบัติตามคำสอนทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคุณสมบัติของขันติและโสรัจจะ ที่เป็นหลักสำคัญต่อการดำรงอยู่ของพสกนิกรในช่วงวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ทั้งยังชี้ให้เห
พระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระญาณสังวร
117
พระอัจฉริยภาพของสมเด็จพระญาณสังวร
…นบาย ขอรับพระราชทานอัญเชิญพระพุทธศาสนสุภาษิตบท หนึ่งมาถวายพระพร ดังนี้ เอโกปิ สทฺโธ เมธาวี ธมฺมฏฺโฐ สีลสมฺปนฺโน อสฺสทฺธานํ จ ญาติน โหติ อตฺถาย พันธุ์น แปลความว่า “ผู้มีศรัทธา มีปัญญา ตั้งในธรรม ถึงพร้อม…
บทความนี้พูดถึงสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งทรงมีพระขันติธรรมและศรัทธาในพระพุทธศาสนา แม้พบกับวิกฤตการณ์ร้ายแรง พระองค์ก็ยังมีความมั่นคงในศีลในธรรม ส่งผลต่อจิตใจของผู้ที่นับถือและไม่ได้นับถือพระพุทธศาสนา ทั้ง
พระมงคลวิเสสกถา ในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
120
พระมงคลวิเสสกถา ในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
…๑๒๔ นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ พหุสสติ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตติ ។ ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน สงฺจวาที หิรีมน์ เนกข์ ชมโพนทสุเสว โก ต์ น…
ในวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2538 สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ได้รับพระราชทานถวายพระมงคลวิเสสกถา ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ซึ่งสะท้อนถึงพระพุทธภิรัตนตรัยและกุศลบารม
พระมงคลวิเสสกถาในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา
126
พระมงคลวิเสสกถาในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา
…*** นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค ติ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ พหุสสติ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตติ ។ ๑๓๐ ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน สงฺจวาที หิรีมน์ เนกข์ ชมโพนทสุเสว โก …
พระมงคลวิเสสกถาเป็นการถวายวิสัชนาในพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ซึ่งมีการสักการบูชาพระพุทธาทิรัตนตรัย โดยสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ในวันที่ 5 ธันวา
พระมงคลวิเสสกถา ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา
132
พระมงคลวิเสสกถา ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา
…**** นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส หิโต พหุนน์ ปฏิปชช โภเค ต เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ พหุสสติ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตติ ។ ๑๓๖ ธมฺมฏฺฐ์ สีลสมฺปนฺน เนกข์ ชมโพนทสุเสว เทวาปิ น ปสนฺติ สงฺจ…
ในวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๓๖ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช ได้ถวายพระมงคลวิเสสกถาในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง โดยมีการสวดถวายสักการะพระพุทธเจ้าและพระ
พระราชธรรมจากสมเด็จพระญาณสังวร
133
พระราชธรรมจากสมเด็จพระญาณสังวร
…น์แก่ชนเป็นอันมาก ต์ เทวตา รกฺขติ ธมฺมคุตต์ เทวดาย่อมรักษาบุคคลนั้น ผู้อันธรรมคุ้มครองรักษา พหุสสติ สีลวตูปปนน ธมฺเม ฐิติ น วิชหาติ กิตติ ។ เกียรติคุณย่อมไม่ละบุคคลนั้น ผู้เป็นพหูสูต มีอรรถและธรรมได้สดั…
…บุคคลที่มีศีลธรรมและปฏิบัติเผื่อตนและผู้อื่นย่อมได้รับการคุ้มครองจากเทวดา และจะได้รับเกียรติและชื่อเสียงอันดีในสังคม