อาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 78 / 183

…ย สนธิเป็น ยสฺสินทริยานิ โนริ -เอต ลบสระหน้า คือ อิ ที่สุดแห่งศัพท์ โนริ เสีย สนธิเป็น โนเหตุ, สเมต-อายสฺมา ลบสระหน้าคือ อุ ที่สุดแห่งศัพท์ สเมต เสีย สนธิเป็น สเมตายสุมา, ในอุทาหรณ์เหล่านี้ สระหน้าเป็นรั…

เอกสารนี้กล่าวถึงแนวทางและกฎของสระสนธิในบาลีไวยกรณ์ โดยอธิบายวิธีการลบสระในคำศัพท์ต่างๆ และอุทาหรณ์สำหรับการใช้งานที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้แนะนำไว้ในปี พ.ศ. ๒๔๖๒ ซึ่งครอบคลุมถึงก

…ติ เป็น วุฒิกฺขติ, ม อาคม ครุ-เอสสติ เป็น ครุเมสฺสติ, ท อาคม อตฺต อตฺโถ เป็น อตฺตทตฺโถ, น อาคม อิโต-อายติ เป็น อิโตนายติ, ต อาคม ตสมา-อิห เป็น ตสฺมาติห ร อาคม สพฺภิ-เอว เป็น สพฺภิเรว, ฬ อาคม จ-อายตน เป็น…

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะเรื่องของอาคมและการซ้อนพยัญชนะ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของสระและพยัญชนะ โดยยกตัวอย่างเช่นคำที่ซ้อนพยัญชนะและรักษาโครงสร้างเดิมไว้ เช่น สาธุ ที่ไม่แปลง

…นามศัพท์นี้และนามศัพท์นั้นให้ เนื่องกันเป็นอันเดียว เหมือนภาษาของเรา ซึ่งนับปราชญ์บัญญัติ เรียกว่า "อายตนิบาต" เหมือนคำว่า "ซึ่ง, ด้วย, แก่, จาก, ของ, ใน" เป็นต้น ต้องใช้วิภัตติขางหลังศัพท์บอกให้รู้เนื้อ…

เอกสารนี้กล่าวถึงความสำคัญของวิภัตติในภาษาบาลี ซึ่งช่วยทำให้การเข้าใจคำศัพท์ต่าง ๆ ง่ายขึ้น โดยเฉพาะการเชื่อมโยงคำให้รู้ความหมายที่ถูกต้อง นอกจากนี้ ยังมีการแบ่งประเภทของวิภัตติเป็นเอกวจนะและพหุวจนะ ซ

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์ - หน้าที่ 46 กับ อา เป็น อาย. ๓ เอา สฺมึ เป็น & บ้างก็ได้ ๔ อา. เอก. เอา อา เป็น เอ. [๕๓] อิ การันต์ ในอิตถีลิงค์ แจกอย่าง รัตติ…

ในหน้านี้แสดงข้อมูลเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้นามและอัพพยศัพท์ รวมถึงการแจกเสียงของ อิ การันต์ ที่คล้ายคลึงกับคำว่ารัตติ ตัวอย่างเช่น เอก, พหุ และการใช้งานอื่น ๆ ของศัพท์ที่เป็น อิ การันต์ เช

…บนี้ เอา อุ ที่ นฺตุ เป็น อ แล้วแจกเหมือน อ การันต์ ใน ปั, บ้างก็ได้ ศัพท์เหล่านี้ แจกเหมือน ภควันต อายสฺมนฺตุ คนมีอายุ ธิติมนต คนมีปัญญา คุณวนฺตุ คนมีคุณ ปญฺญวนต คนมีปัญญา จกฺขุมนต คนมีจักษุ ปุญญวนๆ คนม…

เนื้อหาของเอกสารนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ โดยเฉพาะการใช้คำต่างๆ เช่น 'นฺตุ', 'นา', และศัพท์อื่นๆ ที่มีความหมายเฉพาะในบริบทของภาษาบาลี นอกจากนี้ยังพูดถึงลักษณะการใช้คำที่มีความ

…บาตบอกกาล อก ครั้งนั้น หินฺโย วันวาน ปาโต เช้า เสว วันพรุ่ง ทิวา วัน สมฺปติ บัดเดี๋ยวนี้ สาย 4. เยน อาย ต่อไป สุเว ในวัน นิบาตบอกที่ อุทฺธ์ เบองบน อโธ เบื้องต่ำ อุปริ เหฏฐา ภายใต้ อนุตรา ระหว่าง โอริ ฝั่…

ในบทนี้จะกล่าวถึงนามและอัพพยศัพท์ในบาลี รวมถึงการยกตัวอย่างการใช้คำอย่างถูกต้องในบริบทที่แตกต่างกัน เช่น การเรียกมารดาและบิดา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิบาตที่บอกกาลและที่อยู่ต่าง ๆ อาทิเช่น วันวาน เช้า

…พฺพตฺถ สพฺพธิ ใน-ทั้งปวง อตฺถ ใน-นี้ เอกตร " เอก ถ " ใน-เคียว " อญ ตร ใน-อื่น อุภัยตร ใน-สอง อญฺญตถ อายตก ยตร ยตฺถ ยหี ยท ตตร ตตฺถ ตหี ตหิ " " ใน-ใค เอตก ใน-นี้ อิธ " อิห " ใน-นั้น 11 " กุตร กตุถ กุห กุห…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นที่การศึกษาในส่วนของปัจจัยทั้งหลายที่ใช้ในบาลีและการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้งานในไวยากรณ์ เช่น ตร, หิญจน์ และอื่นๆ ผ่านการอธิบายที่ชัดเจน ในเนื้อหามีการประยุกต์ใช้ปัจจัยต่างๆ เพื่

…ยถาภุจจคุณาธิคเมน ปวตฺตญฺเจว อนภิ สงฺขตาภิธานญฺจ ตสฺมา พุทโธติ นาม ปกขิตต์ ฯ วุตตกเหต ธมฺมเสนาปตินา อายสฺมตา สารีปุตเตน พุทโธติ เนต์ นาม มาตรา กติ น ปิตรา กติ น ภาตรา กต น ภคินียา กา น ญาติสาโลหิเตหิ กต …

เนื้อหาภายในบทนี้จะกล่าวถึงแนวความคิดสำคัญในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญหาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเข้าใจอภิธมฺมตฺถ รวมทั้งวิเคราะห์วาทกรรมและการตีความที่ซับซ้อน อภิธมฺมตฺถมีความสำคัญในการศึกษาธรรมะ เนื้อ

… วจนปลาตีติ ตถาคตคุณ อนุปท์ วณเณนฺโต โก นาม ปริโยสาน อาปาทิ สกุกุเณยยาติ ฯ วุฒิตญเหติ ธมฺมเสนาปตินา อายสุมตา สารีปุตเตน ๑. ขุ. มหา. ๒๕/๕๖๐-๑ อภิ.๖๑

เนื้อหาในบทนี้เกี่ยวข้องกับการศึกษาอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญจิกาที่ทำให้สามารถเข้าใจได้ถึงความสำคัญและอรรถประโยชน์ สอดคล้องกับหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า นำเสนอถึงคุณสมบัติของพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวข้องกับกรุ

…วาติ ติปจฺจโย ธัมเหหิ ธณา จ หจตุตถานมนฺตานํ โท เธ ฯ ทิฏฐ ธมฺมิกสมปรายิกตุถาน สิทธิ ทิฏฐิจ...สิทธิ ฯ อายาสน์ อายาโส กิจจ์” ทุกฺขนฺตฺยตฺโถ ๆ อาปุพฺโพ อาส กิจเจ๒ ภาเว จาติ โณ เตสุ วุฑฒิติ อาทินา มชฺเญ ยาคโม…

บทความเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา ซึ่งอยู่ในระดับปฐมคำ และเสนอการวิเคราะห์หลักทางปรัชญาของพุทธศาสนา โดยเน้นที่การเข้าถึงธรรมะและการปฏิบัติอย่างถูกต้อง เพื่อให้ผู้ศึกษาเข้าใจลึกซึ้งยิ่งขึ้นใน

…มาปฏิปตฺติยา สพฺพชิตสุขนิปผาทนตถ์ อถวา มงคลภาวโต สพฺพกิริยาสุ ปุพฺพกิจจภาวโต ปุณฑิเตหิ สมาจริตภาวโต อาย ปเรส ทิฏฐานคดี อาปชฺชนโต จ สวณฺณนาย รตนตฺตยปณาม กิริยาติ เอว์ สุมงฺคลวิลาสินียา ทีฆนิกายฏฐกถาย ฎีกา…

เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์และอธิบายความหมายของคำว่า 'รตนตฺตยปณาม' รวมถึงประโยชน์และผลที่ได้รับจากการปฏิบัติตามหัวข้อดังกล่าว โดยมีการยกตัวอย่างถึงการทำความเข้าใจและประยุกต์ใช้ในชีวิตประ

…ิ ยถาลทธสมฺปตฺติ ฯ นิมิยติ เอาถ ทายาตวุฒิติตายาติ นิมิตต์ ผล เอตฺถ การเณ ทายาตวุฒิติตาย เตน การเป็น อายาตวุฒิติภาเวน นิมิยติ ปกขิปิยติ อิติ ตสมา ติ การณ์ นิมิตต์ ปุราณกลุ่ม ๆ นิปุพฺโพ มี ปกขิปเน ๆ ยถาลทุ…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการทำความเข้าใจถึงอภิธรรมและการเชื่อมโยงระหว่างการใช้คำและนิยามในบริบทที่สำคัญ โดยมีการยกตัวอย่างจากการวิเคราะห์ธาตุวัชรและความสำคัญของกา

…4 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 64 จ สา วิปากสนฺตติ จาติ ตนุน...สนุตติ วิเสสนปุพฺพ- ปโท ฯ อนุตรา เวมชเฌ อายนฺติ อาคัจฉันติ อนุตรายา เย อุปททวา อนุตรา...อาคจฉนฺติ อิติ ตสฺมา เต อุปทุทวา อนุตรายา ฯ อนุตราติ นิ…

เนื้อหาในหน้าที่ 64 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา อธิบายถึงวิธีการต่าง ๆ ในการเข้าใจและวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นที่การประยุกต์ใช้คำสำคัญ เช่น การอุปปุพฺโภ และการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างกรรมแ

…สเต ปริส มาปน ๆ ปริสปุพฺโพ อาป ปริสมาติมหิ นนทาทีห์ ยูติ อนาคเต ยุ ยุสฺส อโน ฯ ปริ...นตฺถนฺติ เอตฺถ อายจตุตเถกวจนสุส ตติ สุตฺเต ตุสทเทน จตุตถิสสฺสตฺถมาเทโส ฯ อถวา ฯ ปริส มาปนสฺส อตฺถาย กติ รตนตฺตยปณามกรณ…

บทนี้นำเสนอเนื้อหาของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ที่กล่าวถึงการวางระบบการศึกษาของพุทธศาสตร์ รวมถึงการรับรู้และการปฏิบัติตนตามหลักธรรม อภิธมฺมที่ส่งผลต่อการเรียนรู้และการปฏิบัติในชีวิตประจำวันเป็นสำคัญ โดยนำเ

…เสน จิต ผล คเหตุพพภาเวน ญาณสฺส อุปฏฺฐานากาโร วา ปจฺจุปฏ ฐาน นาม เตสุ อุปฏฺฐานากาโร อารมฺมณภูตธมฺเมน อายุตฺโต ผลนตุ ตโต ธมฺมโต อญฺญ์ ปทฏฺฐานํ ๆ ตโต อญฺญ์ อาสนุนการณ์ ตสฺมา ติ ทวย์ น วุตฺตนฺติ ฯ อริยวเสน ป…

เนื้อหาในหน้านี้สำรวจเรื่องของลักษณะเฉพาะ และการแสดงปรากฏการณ์ของลักษณะและรสชาติที่เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา โดย่เน้นถึงลักษณะของอารมณ์ การวิเคราะห์ของจิต และการอธิบายในหลายแง่มุมเพื่อ

…ักขณานิ ฯ สุปติฏฐิตปาโท เหฎฐาปาทตเลส จกฺกานิ ชาตานิ สหสฺสารานิ สเนมิกานิ สนาภิกานิ สพฺพาการปริปูราน อายตปณห์ ทีมงคล มุทุตรุณหตุถ ๑. มหาปทานสุตฺตาทีสุ มุทุตลุณหตุถปาโทติ ทิสฺสติ ฯ อภิ.๖๔

บทนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยจะอธิบายบทบาทและความสำคัญของปติในโลก นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงสมปทาและการทำงานร่วมกันของอานุภาวในสังคมซึ่งจะนำไปสู่วิสัยทัศน์ที่กว้างขึ้นเกี่ยวกับโล

…ปนปาปนาทิวเสน กุสลมูลาทิวเสน ติกปฏฐานาทิวเสน จ วุฒิเต ขนฺธาทิธมฺเม จ สนธาย วุตติ ฯ ขนฺธา อาทโย เยส์ อายตนาทีน ธมฺมาน เต อภิ.๖๖

หนังสือ 'อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา' นำเสนอแนวคิดลึกซึ้งเกี่ยวกับกุสลและอกุสล โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับธรรมชาติของหลักธรรมและการจัดประเภทของสิ่งต่างๆ อาทิเช่น การจัดภูมิของกุสลและอกุสล รวมทั้งกล่าวถึงรายละเอี

…นา (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 161 ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 161 ขนฺธาทโย จ อาทิสทฺเทน ฉสุ ปกรเณสุ วุตฺตานํ อายตนธาตุ สมุจนนทิยาที่น์ คหณ์ ฯ เอาถาปิ อาทิสทฺโท มริยาทตฺโถว ๆ ขนฺธาน วโส ขนฺธาทิวโส ฯ จสทฺโท วุตตสมุ…

เนื้อหาพูดถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา ที่นำเสนอการวิเคราะห์และความเข้าใจในประเด็นต่าง ๆ โดยเฉพาะความเชื่อมโยงของปรมตฺถและสมมุติ พร้อมการอธิบายหลักการและแนวคิดที่พระพุทธเจ้าวางไว้ ตลอดจนปัญญาที่เกิ

…มีวิกฤติ ฯ มโนคณาทิโต สุมนานมีอาติ สมวจนสฺส อิ ส สเร วาคโม ฯ ภวติ ชายตีติ ภวํ ธมฺมชาติ ฯ เตน จิตเตน อายตฺตา ปฏิพทฺธา ตทายตฺตา วตฺตน์ วุตติ ตทายตฺตา วุตติ อสส เจตสิกสุชาติ ทายาตวุฒิติ ตคุคุโณ ฯ ตทายตฺตวุต…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการวิเคราะห์ธรรมชาติของจิตและองค์ประกอบที่สัมพันธ์กับจิต เด่นชัดในหลักธรรมที่เรียกว่าอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งอธิบายถึงการเกิดขึ้นของเจตสิและจิตในบริบทของปัญญาและการปฏิบัติในทาง

… ลพฺภมานกมุมปถานํ อนุรูป์ ลพภ...รูป์ ฯ ปวตฺตน์ ปวตฺติ ภิชชน เภโท ปวตฺติยา เภโท ปวตฺติเกโท ฯ สตฺตานํ อายุ กลยุติ เขเปติ ทิวเส ทิวเส อปป์ กโรตีติ กาโล อตีตาที่ปุพฺพณฺหา ทิกาโล ฯ กล เขเป วิสรุชปทาทิโต ณ ฯ ท…

เนื้อหานี้เป็นการวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา และ ปฐมปริจเฉทตฺถโยชนา อธิบายถึงความหมายของอภิชฌา มิจฉาทิฏฐิ และการมีอิทธิพลที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงธรรมะที่เกี่ยวข้องกับความเข้าใจที่ถูกต