ความสำคัญของพระธรรมและพระวินัย : หน้า 61/70

ย้อนอดีต...ท่องประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ตอนที่ ๒๙ ภาพ : พ.ณัฏฐวัฒน์ ณฏฐิโต : หลวงพี่เปรม พระพุทธดำรัส ๓ ประการ...ก่อนปัจฉิมโอวาท ธรรมและวินัย ที่เราแสดงแล้วบัญญัติแล้ว แก่เธอทั้งหลาย หลังจากเราล่วงลับไป ก็จะเป็นศาสดาของเธอทั้งหลาย พระธรรม เป็นปรมัตถสัจจะ ซึ่งเป็นความจริงที่มีอยู่แล้ว ไม่เปลี่ยนแปลง "ไปตามยุคสมัย ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้านำมาสอน เพื่อให้พ้นจากทุกข์ อย่างแท้จริง คือการหมดกิเลสเข้าพระนิพพาน พระวินัย เป็นสมมติสัจจะ ซึ่งเป็นความจริงที่สมมติขึ้น โดยจะมี ความแตกต่างเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพของแต่ละยุคสมัย เมื่อเราล่วงลับไป ภิกษุไม่ควรเรียกกันและกันด้วยวาทะว่า "อาวุโส” เหมือนดังที่เรียกกันตอนนี้ ภิกษุผู้แก่กว่าฟังเรียกภิกษุผู้อ่อนกว่า โดยชื่อหรือตระกูล โดยวาทะว่า อาวุโส” ก็ได้ ภิกษุผู้อ่อนกว่าฟังเรียกภิกษุผู้แก่กว่าว่า “ภันเต” หรือ “อายัสมา ก็ได้ อาวุโส (ผู้ที่บวชหลัง) ภันเต (ผู้ที่บวชก่อน) เมื่อเราล่วงลับไป ถ้าสงฆ์ปรารถนาจะถอน สิกขาบทเล็กน้อยเสียบ้าง ก็ถอนได้ แต่ปัญหาคือ สิกขาบทข้อใดบ้างที่ถือว่าเล็กน้อย พระภิกษุสงฆ์อรหันต์ที่ทำสังคายนาครั้งแรก มีวินิจฉัยไม่ตรงกัน จึงมีมติว่าไม่ถอนข้อใดออก ให้คงพระวินัยไว้ดังเดิม เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย เว้นปาราชิก ๔ นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย พระมหากัสสปะ เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เว้นปาจิตตีย์ ๕๒ นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย ถ้าเช่นนั้น สงฆ์ไม่พึงบัญญัติสิ่งที่มิได้ทรงบัญญัติไว้ เว้นปาราชิก ๔ เว้นสังฆาทิเสส ๑๓ เว้นอนิยต ๒ เว้นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐ เว้นปาจิตตีย์ ๕๒ เว้นปาฏิเทสนียะ 4 นอกนั้นเป็นสิกขาบทเล็กน้อย ประธานการสังคายนาครั้งที่ 9 สงฆ์ไม่พึงถอนพระบัญญัติที่ทรงบัญญัติไว้แล้ว สงฆ์พึงสมาทานประพฤติในสิกขาบททั้งหลาย ตามที่ทรงบัญญัติแล้ว ข้อปฏิบัติทั้ง ๓ ประการนี้ ถือว่าเป็นความเคารพในพระรัตนตรัย คือ ความเคารพในพระศาสดา (สัตถุการวิตา) ความเคารพในพระธรรมวินัย (ธัมมคารวตา) ความเคารพในพระสงฆ์ (สังฆคารวตา) ซึ่งล้วนเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองมาจนถึงปัจจุบันนั่นเองครับ (อ้างอิง: มหาปรินิพพานสูตร ทีฆนิกาย มหาวรรค ๑๐/๒๑๖/๑๖๔-๑๖๕ ไทย มจร.)