ข้อความต้นฉบับในหน้า
๑๔
จงเป็นผู้มีความไหวพริบในการไปธุระของนาย
ฟังคาสั่งให้ชัดเจน ท่าตามค่าสั่งให้ถูกต้อง
ล่าดับความสาคัญให้เป็นระบบ รายงานผลให้ตรงเวลา
มีศิลปะในการแจ้งเตือน ระมัดระวังไม่ให้ใครเสียหน้า
ปฏิบัติงานด้วยวาจาสุภาพ รู้จักกาลเทศะ มีมารยาทเรียบร้อย
นี่คือ ลักษณะของคนมีไหวพริบ
๑๔. จงเป็นผู้มีความไหวพริบในการไปธุระของนาย
นายท่านใช้เราไปในธุระ ฤาราชการอันใด ๆ ก็ดี ต้องเรียนถามความเข้าใจเสียให้ถ่องแท้
ที่ไม่เข้าใจดีต้องเรียนถามให้เข้าใจแน่ อย่าทำอวดฉลาด เป็นอันว่าเข้าใจไปหมดไม่ต้องสอบสวน
ทวนคำ ให้แคล้วความเข้าใจผิดความประสงค์ไปได้จะเสียการ และจดจำคำสั่งไปให้ถี่ถ้วน และท่าน
บัญชาสั่งอย่างไร แม้จะคลาดเคลื่อนผิดไป ถ้าเรารู้ที่ถูก เราควรเรียนคัดค้านเสียด้วย อย่าถือว่า
ใต้เท้ากรุณาบัญชาไม่ผิด อย่างนั้นไม่ชอบ
ธรรมดามนุษย์ปุถุชนจะรู้ดีไปหมด ไม่พลั้งเผลอบ้างนั้นไม่มี ถ้าคัดค้านเช่นนี้ อย่ากล่าว
ต่อหน้าแขก ฤๅในที่ประชุมชน ซึ่งจะเป็นกิริยากันดี ถ้าเฉภาะจําเป็นต่อหน้าบุคคล ต้องใช้วาจา
กระซิบกระซาบสักหน่อย ท่านผู้เป็นนายท่านก็เป็นผู้ดี ท่านคงไม่มีทิษฐ์ในสิ่งที่เราคัดค้านทางที่ผิด
ให้เป็นถูกนั้นเลย ท่านคงยินดีและถือเอาที่ถูกตามเราคัดค้านและทักท้วงนั้นเป็นแน่ และการที่
จะไปนั้นต้องรู้ว่าการนั้นด่วนหรือไม่ด่วนนั้นด้วย กับสงวนความลับของท่านอย่าแพร่งพรายอันควร
ที่ปกปิด แล้วตรงไปตรงมาอย่าแชเชือน
เมื่อได้ความได้การมาอย่างไร ต้องรีบนำความร่ำเรียนโดยเร็ว อย่าเพิกเฉยเลยละไว้ให้ท่าน
ต้องเรียกต้องถามก่อนจึงจะเรียนเป็นอันไม่ควร แม้ถ้าเป็นการด่วนสำคัญ ถ้าหากว่าท่านอยู่ใน
ที่ ๆ เราเข้าไม่ถึง เราต้องขวนขวายหาช่องโอกาสอันใดอันหนึ่ง ซึ่งจดหมายย่อ ๆ พอท่านรู้ความ
ฤาสั่งกับผู้ใดที่สมควรเข้าไปเรียน แต่เพียงให้รู้ว่าเราไปกลับมาแล้วก็ได้ และที่ท่านใช้เราไปหาท่าน
ผู้ใดด้วยธุระอันใดก็ดี เราไปถึงแล้วต้องใช้กิริยาวาจาโดยเรียบร้อยอันสุภาพ อย่าหยาบคายก้าวร้าว
ด้วยผลของการแห่งสำเร็จนั้น ย่อมจะสำเร็จกับท่านผู้ตีด้วยความสุภาพ ไม่ใช่สำเร็จด้วยความ
ขู่เข็ญและกรรโชก เมื่อเราไปได้การงานของนายสำเร็จมาโดยดีแล้ว เราก็มีความชอบต่อนาย และ
ได้ความชมเชยต่อท่านข้างโน้นอีกว่า บ่าวเขาที่มีอัธยาศรัยและกิริยาเรียบร้อย ดีทั้งสองฝ่าย
ก็ได้หน้าได้ตาด้วย
นาย
กรกฎาคม ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ
๗๗