ข้อความต้นฉบับในหน้า
วันพระ
วันสว่างของชาวโลก
โดย สุพรรณภูมิ
ประทีปดวงน้อยๆ ทอแสงแวววามยาม
ค่ำคืน ชวนให้ผู้คนที่มองมาแต่ไกลนึกแปลกใจกับ
ภาพที่ไม่เหมือนทุกวันที่ผ่านมา ครั้นเดินมาใกล้ๆ
จึงค่อยสังเกตเห็นพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่บนโต๊ะ
หมู่ พร้อมป้ายที่เขียนบอกไว้อย่างชัดเจนว่า “วัน
นี้วันพระ” เท่านั้นเอง ความรู้สึกชื่นชมและอนุ
โมทนากับเจ้าของบ้าน ก็พลันบังเกิดขึ้นเต็มหัวใจ
ติดตามมาด้วยคำถามที่ตนเองก็รู้คำตอบดีอยู่แก่ใจ
ว่า “นานแค่ไหนแล้วนะที่เราลืมให้ความสำคัญ
กับวันพระ”
ชีวิตของคนไทยนั้นมีความผูกผันกับพระ
พุทธศาสนาอย่างแนบแน่นมายาวนาน บรรพบุรุษ
ไทยเราให้ความสำคัญกับวันพระมากเป็นพิเศษเมื่อ
ถึงวันนี้ชาวพุทธจะไปทำบุญ ถือศีล ฟังเทศน์ฟัง
ธรรมที่วัด รวมถึงการจุดประทีปโคมไฟทั้งในวัดวา
อารามและบ้านเรือนทั่วไป ดังหลักฐานที่สืบค้น
ไปในสมัยกรุงสุโขทัยพบว่า วิถีชีวิตของชาวเมือง
สุโขทัยนั้นผูกพันกับพระพุทธศาสนาอย่างแนบแน่น
ดังปรากฏข้อความอยู่ในศิลาจารึกหลักที่ ๒ หลาย
แห่งด้วยกัน เช่น
“พ่อขุนรามคำแหงเจ้าเมืองสุโขทัยนี้ทั้ง
ชาวแม่ชาวเจ้า ท่วยนิ้วช่วยนาง ลูกเจ้าลูกขุน
ทั้งสิ้นทั้งหลาย ทั้งผู้ชายผู้หญิง ฝูงท่วยมีศรัทธา
ในพระพุทธศาสนา ทรงศีลเมื่อพรรษาทุกขึ้น”
“..วันเดือนดับ เดือนโอกแปดวัน วัน
เดือนเต็ม เดือนข้างแปดวัน ฝูงปู่ครูเถรมหา
เถรขึ้นนั่งเหนือขะดารหิน สวดธรรมแก่อุบาสก
ฝูงท่วยจำศีล” เป็นต้น
ในสมัยรัชกาลที่ ๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
ก็ปรากฏหลักฐานเช่นกันว่า พระมหากษัตริย์ทรง
ให้ความสำคัญกับพระพุทธศาสนาเป็นอย่างมาก
รัชสมัยของพระองค์ วันพระใหญ่อย่างวันวิสาข
บูชาถูกกำหนดให้เป็นงานพระราชพิธี พระมหา
กษัตริย์ทรงเกณฑ์ข้าราชบริพารให้ร้อยดอกไม้มา
แขวนประดับในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ให้
ประชาชนรักษาศีลโดยทั่วกัน
ให้ชวนกันไปฟัง
เทศน์ และให้จุดประทีปโคมไฟทั้งในอารามและ
ตามบ้านเรือนทั่วไป (จากหนังสือ เมืองแห่งผ้า-
กาสาวพัสตร์ ของพเยาว์ ศรีหงส์)
แต่ปัจจุบันวันพระกลับถูกลดความสำคัญ
จากผู้คนในสังคม กลายเป็นเพียงวันทำอุโบสถ
กรรมของพระสงฆ์ โดยที่ฆราวาสเองขาดความ
รู้สึกเข้าไปมีส่วนร่วมเหมือนดังเช่นในอดีต จะมี
อยู่บ้างก็เฉพาะวันสำคัญทางศาสนาอย่างเช่นวัน
มาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา ฯลฯ
แต่ก็เป็นเพียงการมีส่วนร่วมในแง่ของประเพณีและ
วัฒนธรรมเท่านั้นเอง
ดังนั้นถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะมาช่วย
กันรณรงค์ให้ชาวพุทธเห็นความสำคัญและเข้าใจ
ถึงบทบาทที่พึงกระทำในวันพระ แต่ก็มีคำถามติด
ตามมาอีกว่า
“แล้วใครล่ะจะเป็นผู้ลงมือทำก่อน?”
kalyanamitra.org
๒๕