หน้าหนังสือทั้งหมด

สาระบุณแห่งวินิจภูมิ
287
สาระบุณแห่งวินิจภูมิ
…ต กปฺปโยมสํ ฯ มูลํ คเณชวา อนฺตรา- ปนฺ ปริเยสํสติ อธิปปาย ฯ สมูหลา นิคฺขาติ ปจฺจสต- มตฺต นิคฺขารา ฯ ฤดู ปลั่นฺติ ฤดู มหาสรี โคณฺญมหสิสสกร- สงฺขา ปฺโล ฯ อุทฺธาสิ สกนฺธา ฯ กดํ มารินฺฎิอ ตโค ฯ ปฏจฺจวกมุนฺต…
บทความนี้สำรวจแนวทางการปฏิบัติและเข้าใจสาระบุณในธรรมะ โดยเฉพาะในหลักการของโคดมที่ย้ำถึงการปฏิบัติด้วยความเข้าใจในชีวิตประจำวัน รวมถึงการเกิดผลดีจากการให้ทานและการมีสติ สมาธิ เพื่อให้บรรลุความสำเร็จในช
การนับวันอุโบสถ
173
การนับวันอุโบสถ
…ันอุโบสถแล้วภิกษุงจะได้ถวายพระปฏิโมกข์ขึ้นแสดงอย่างพร้อมเพรียงกันเป็นสำคัญ ในรอบหนึ่งปี แบ่งออกเป็นฤดูต่าง ๆ ได้ 3 ฤดู 1. เหมันตฤดู (ฤดูหนาว) กำหนดนับตามจันทรคติได้ 4 เดือน โดยเริ่มตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เ…
…โบสถในปีหนึ่ง เพื่อให้สามารถถวายพระปฏิโมกข์ได้อย่างพร้อมเพรียงภายในวันนั้น ในปีหนึ่งจะแบ่งออกเป็น 3 ฤดู โดยฤดูเหมันตฤดูมีการนับที่สำคัญ 4 เดือน ตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 2 จนถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 ซึ่…
ธรรมะและการทำงานของประสาทในพระพุทธศาสนา
11
ธรรมะและการทำงานของประสาทในพระพุทธศาสนา
…ละขั้นได้ นอกจากชีวิตแสดงพฤติการณ์ตามขั้นนี้ 5 แล้ว ในคัมภีร์พระพุทธศาสนายังได้แสดงชีวิตไว้ตามแนวของฤดูด้วย เรียกว่า ฤดู 6 ดังข้อความในทุติรูวามคล้ายว่า ดูภิกษุทั้งหลาย ชีวิตมนุษย์มีฤดู 6 นั้น เราอาศัยอ…
…นของประสาททั้ง 5 และทางใจในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายแต่ละขั้นอย่างละเอียด รวมถึงการอธิบายชีวิตตามแนวทางฤดู 6 ที่สัมพันธ์กับพระอภิธรรม นอกจากนี้ยังระบุถึงปรมัตถธรรม 3 อย่าง ได้แก่ รูป จิต และเจตสิก ปรมัตถธรร…
การบวชและการเข้าถึงพระนิพพาน
41
การบวชและการเข้าถึงพระนิพพาน
…มากกว่าการเป็นกษัตริย์หรือจอมจักรพรรดิผู้เกรียงไกร ทั้ง ที่พระองค์ ก็ทรงมีชีวิตที่สุขสบายในปราสาท ๓ ฤดู มีราชสมบัติ และล้อมหน้าล้อมหลังด้วยข้าราชบริพารอัน มากมาย แต่พระองค์กลับทิ้งความสะดวกสบาย ยอมสละราช…
…มากกว่าการเป็นกษัตริย์หรือจอมจักรพรรดิผู้เกรียงไกร ทั้ง ที่พระองค์ ก็ทรงมีชีวิตที่สุขสบายในปราสาท ๓ ฤดู มีราชสมบัติ และล้อมหน้าล้อมหลังด้วยข้าราชบริพารอัน มากมาย แต่พระองค์กลับทิ้งความสะดวกสบาย ยอมสละราช…
การเดินธุดงค์ธรรมชัยและการทำความดี
45
การเดินธุดงค์ธรรมชัยและการทำความดี
…สนุกสนานเบิกบานในบุญกัน ถ้วนหน้า ยกตัวอย่างบรรยากาศการเดินธุดงค์ในแถบ ภาคอีสาน เรียกว่าเป็นธุดงค์ ๓ ฤดู ชุ่มฉ่ำไปด้วย บุญ เพราะช่วงแรกต้องเดินฝ่าเปลวแดดที่แผดจ้า พอเดินมาได้ครึ่งทางเท่านั้น สายฝนกระหน่ำเ…
…สนุกสนานเบิกบานในบุญกัน ถ้วนหน้า ยกตัวอย่างบรรยากาศการเดินธุดงค์ในแถบ ภาคอีสาน เรียกว่าเป็นธุดงค์ ๓ ฤดู ชุ่มฉ่ำไปด้วย บุญ เพราะช่วงแรกต้องเดินฝ่าเปลวแดดที่แผดจ้า พอเดินมาได้ครึ่งทางเท่านั้น สายฝนกระหน่ำเ…
ประวัติพระอัจฉริยสาวกอนุรุทธกุมาร
82
ประวัติพระอัจฉริยสาวกอนุรุทธกุมาร
๗๘ ประวัติพระอัจฉริยสาวก อนุรุทธกุมาร เป็นกษัตริย์สุขุมาลชาติคือ มีปราสาท ๓ หลัง เป็นที่อยู่ใน ๓ ฤดู มีความสุขอย่างเยี่ยม เป็นผู้มีบุญมาก สมบูรณ์ด้วยทรัพย์ศฤงคารและบริวารยศ มีอาหารเกิดขึ้นในถาดทองคำเป…
ประวัติพระอัจฉริยสาวก อนุรุทธกุมาร เป็นกษัตริย์สุขุมาลชาติคือ มีปราสาท ๓ หลัง เป็นที่อยู่ใน ๓ ฤดู มีความสุขอย่างเยี่ยม เป็นผู้มีบุญมาก สมบูรณ์ด้วยทรัพย์ศฤงคารและบริวารยศ มีอาหารเกิดขึ้นในถาดทองคำเป…
แม่ในทัศนะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
57
แม่ในทัศนะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ตริย์ในชมพูทวีปเป็นคาถาว่า จากขมานา ปุตตผล นกชตตานี จ ปุจฉ “แม่” เมื่อหวังตั้งใจจะได้ลูก คอยถามฤกษ์ ฤดู ปี ใดดีพอ ตาสา อุตสิ นาตาย เตน โทนฟินี โหติ ครั้นระดูเอิบอาบ “แม่” ซาบซ่าน “แม่” แพ้ท้องครองทุกข์โร…
…ตริย์ในชมพูทวีปเป็นคาถาว่า จากขมานา ปุตตผล นกชตตานี จ ปุจฉ “แม่” เมื่อหวังตั้งใจจะได้ลูก คอยถามฤกษ์ ฤดู ปี ใดดีพอ ตาสา อุตสิ นาตาย เตน โทนฟินี โหติ ครั้นระดูเอิบอาบ “แม่” ซาบซ่าน “แม่” แพ้ท้องครองทุกข์โร…
เหตุการณ์ที่แสดงถึงความหยั่งรู้
45
เหตุการณ์ที่แสดงถึงความหยั่งรู้
…้าจินตนา โอสถ อดีตแม่ชีที่เคยทำวิชชา อยู่กับหลวงปู่ เล่าเรื่องที่คล้ายกันนี้ให้ฟังว่า “คราวนั้น เป็นฤดูหนาว หนาวมากเลย มีเด็กผู้ชายคนหนึ่ง ออกมาอยู่แถวๆ ห้องท่าวิชชา ดูท่าทางเขาหนาวมาก พอเห็นแล้วป้าก็สงส…
…้าจินตนา โอสถ อดีตแม่ชีที่เคยทำวิชชา อยู่กับหลวงปู่ เล่าเรื่องที่คล้ายกันนี้ให้ฟังว่า “คราวนั้น เป็นฤดูหนาว หนาวมากเลย มีเด็กผู้ชายคนหนึ่ง ออกมาอยู่แถวๆ ห้องท่าวิชชา ดูท่าทางเขาหนาวมาก พอเห็นแล้วป้าก็สงส…
นายอันนภาระ
104
นายอันนภาระ
พระอนุรุทธะทรง ได้รับการเลี้ยงดู อย่างดี อยู่ใน ประสาท ๓ ฤดู ไม่ว่าจะปรารถนา สิ่งใดก็จะได้ เลื่อมใสศรัทธาอยากจะใส่บาตร จึง ทีเดียว” ชักชวนภรรยาน่าอาหารอันเป็นส่…
พระอนุรุทธะทรง ได้รับการเลี้ยงดู อย่างดี อยู่ใน ประสาท ๓ ฤดู ไม่ว่าจะปรารถนา สิ่งใดก็จะได้ เลื่อมใสศรัทธาอยากจะใส่บาตร จึง ทีเดียว” ชักชวนภรรยาน่าอาหารอันเป็นส่…
เจ้าชายอนุรุทธะ
105
เจ้าชายอนุรุทธะ
…ุทธ ไปด้วย ในครั้งแรก กลุ่มพระสหาย การเลี้ยงดูอย่างดี อยู่ในประสาท ๓ เจ้า เสด็จไปประทับที่อนุปิยอัม ฤดู ห้อมล้อมด้วยหญิงนักฟ้อนรำ พวันซึ่งเป็นนิคมของพวกเจ้ามัลละ ที่จะออกบวชครั้งนี้ไม่มีเจ้าชายอนุ มากมาย…
…ุทธ ไปด้วย ในครั้งแรก กลุ่มพระสหาย การเลี้ยงดูอย่างดี อยู่ในประสาท ๓ เจ้า เสด็จไปประทับที่อนุปิยอัม ฤดู ห้อมล้อมด้วยหญิงนักฟ้อนรำ พวันซึ่งเป็นนิคมของพวกเจ้ามัลละ ที่จะออกบวชครั้งนี้ไม่มีเจ้าชายอนุ มากมาย…
การเริ่มปีใหม่ในแบบชาวพุทธ
102
การเริ่มปีใหม่ในแบบชาวพุทธ
…้อนแบบบ้านเรา เขาก็สังเกตว่า บางช่วงเป็นหน้าหนาว ต่อมาเป็นหน้าร้อน ต่อมาก็หน้าฝน ถ้าในเขตอบอุ่นมี ๔ ฤดู เดี๋ยวก็ใบไม้ผลิ เดี๋ยวก็อากาศร้อน เดี๋ยวใบไม้ร่วง เดี๋ยวก็เข้าหน้าหนาว ๔ มีหิมะตก เป็นวงรอบแบบนี้เ…
…้อนแบบบ้านเรา เขาก็สังเกตว่า บางช่วงเป็นหน้าหนาว ต่อมาเป็นหน้าร้อน ต่อมาก็หน้าฝน ถ้าในเขตอบอุ่นมี ๔ ฤดู เดี๋ยวก็ใบไม้ผลิ เดี๋ยวก็อากาศร้อน เดี๋ยวใบไม้ร่วง เดี๋ยวก็เข้าหน้าหนาว มีหิมะตก เป็นวงรอบแบบนี้เรื…
ฤดูฝนและการเข้าพรรษา
108
ฤดูฝนและการเข้าพรรษา
ข อ ง ดี จ า ก "ระไตรปิฎก เข้าพรรษไ ฤดู ฝน เป็นฤดูที่มีความเหมาะสมในการทำ ไร่ ทำ นา การปลูกข้าว เพราะข้าวเป็นพืชที่ ต้องอาศัยน้ำมาก จึงจะให…
ข อ ง ดี จ า ก "ระไตรปิฎก เข้าพรรษไ ฤดู ฝน เป็นฤดูที่มีความเหมาะสมในการทำ ไร่ ทำ นา การปลูกข้าว เพราะข้าวเป็นพืชที่ ต้องอาศัยน้ำมาก จึงจะให…
การกำเนิดวันเดือนปีในพระไตรปิฎก
36
การกำเนิดวันเดือนปีในพระไตรปิฎก
…รากฏเกิดขึ้นมา หมู่นักษัตรก็ ปรากฏเป็นรูปดาว ตั้งแต่นั้นมา ก็มีกลางคืน กลางวัน กึ่งเดือน เดือนหนึ่ง ฤดู ปี ซึ่งปรากฏเกิดขึ้นมาตามลำดับ ในวันที่พระจันทร์ พระอาทิตย์ปรากฏขึ้นนั้น ภูเขาสิเนรุ จักรวาล ป่าหิม…
…รากฏเกิดขึ้นมา หมู่นักษัตรก็ ปรากฏเป็นรูปดาว ตั้งแต่นั้นมา ก็มีกลางคืน กลางวัน กึ่งเดือน เดือนหนึ่ง ฤดู ปี ซึ่งปรากฏเกิดขึ้นมาตามลำดับ ในวันที่พระจันทร์ พระอาทิตย์ปรากฏขึ้นนั้น ภูเขาสิเนรุ จักรวาล ป่าหิม…
บ้านเกิดของพระโพธิสัตว์
33
บ้านเกิดของพระโพธิสัตว์
…ะวัติเราจะพบว่า ที่พระราชวังนี้ มี สวนอุทยานมีการสร้างสระน้ำไว้ให้เจ้าชายสิทธัตถะสรงสนาน มีปราสาท ๓ ฤดู แสดงถึงความมั่งคั่งของเมืองกบิลพัสดุ ขณะที่อาจารย์เล่ามาถึงตอนนี้ คณะของเราก็ เดินทางมาถึง พื้นที่ท…
…ะวัติเราจะพบว่า ที่พระราชวังนี้ มี สวนอุทยานมีการสร้างสระน้ำไว้ให้เจ้าชายสิทธัตถะสรงสนาน มีปราสาท ๓ ฤดู แสดงถึงความมั่งคั่งของเมืองกบิลพัสดุ ขณะที่อาจารย์เล่ามาถึงตอนนี้ คณะของเราก็ เดินทางมาถึง พื้นที่ท…
ลุมพินี แผ่นดินรองบาท
23
ลุมพินี แผ่นดินรองบาท
…เพื่อทรงผนวชนั้นแจ่มชัดยิ่งขึ้น พระเจ้าสุทโธทนะทรงโปรดให้สร้างพระราชวัง อย่างวิจิตรงดงาม มีปราสาท ๓ ฤดู สำหรับพระราชโอรส สุทโธทนะเชื่อในคำทำนายของพราหมณ์ทั้ง ๔ ว่า เจ้าชาย สิทธัตถะเป็นผู้มีบุญมากและประกอ…
…เพื่อทรงผนวชนั้นแจ่มชัดยิ่งขึ้น พระเจ้าสุทโธทนะทรงโปรดให้สร้างพระราชวัง อย่างวิจิตรงดงาม มีปราสาท ๓ ฤดู สำหรับพระราชโอรส สุทโธทนะเชื่อในคำทำนายของพราหมณ์ทั้ง ๔ ว่า เจ้าชาย สิทธัตถะเป็นผู้มีบุญมากและประกอ…
การแก้ไขตนเองในฤดูเข้าพรรษา
78
การแก้ไขตนเองในฤดูเข้าพรรษา
หลักการในพระพุทธศาสนานั้น ฤดู เข้าพรรษาแท้ที่จริงแล้วเป็นฤดูกาลที่ไม่ควร เอาแต่ทำมาหากินเท่านั้น แต่เป็นฤดูกาลแห่ง การแก้ไขปรับปร…
หลักการในพระพุทธศาสนานั้น ฤดู เข้าพรรษาแท้ที่จริงแล้วเป็นฤดูกาลที่ไม่ควร เอาแต่ทำมาหากินเท่านั้น แต่เป็นฤดูกาลแห่ง การแก้ไขปรับปร…
การอภิเษกและการทรงพระชนมายุ
26
การอภิเษกและการทรงพระชนมายุ
เมื่อพระชนมายุ ๑๖ พรรษา พระราชบิดาทรงสร้างปราสาท ๓ ฤดู ที่สวยงาม ให้ประทับอย่างสุขสบายดังอยู่ในสรวงสวรรค์ และทรงจัดการอภิเษกพระนางยโสธรา พระราชธิดาของกษัต…
เมื่อพระชนมายุ ๑๖ พรรษา พระราชบิดาทรงสร้างปราสาท ๓ ฤดู ที่สวยงาม ให้ประทับอย่างสุขสบายดังอยู่ในสรวงสวรรค์ และทรงจัดการอภิเษกพระนางยโสธรา พระราชธิดาของกษัต…
นวัตกรรมและการพัฒนาที่หลวงปู่พยากรณ์
126
นวัตกรรมและการพัฒนาที่หลวงปู่พยากรณ์
ติดแอร์ ทำให้นอนหลับสบายทั้ง 3 ฤดู คือ ปรับให้ร้อน ให้หนาวตามใจ ได้ทุกฤดู และหลวงปู่ยังพูดอีกว่า อีกหน่อยจะไม่ต้องใช้หม้อดินหุงต้ม จะม…
ติดแอร์ ทำให้นอนหลับสบายทั้ง 3 ฤดู คือ ปรับให้ร้อน ให้หนาวตามใจ ได้ทุกฤดู และหลวงปู่ยังพูดอีกว่า อีกหน่อยจะไม่ต้องใช้หม้อดินหุงต้ม จะม…
แนวคิดการรักษาสมาธิ
68
แนวคิดการรักษาสมาธิ
…ศัย ที่หลับและที่นอน 2) โคจร สถานที่ที่ควรไป 3. ภัสสะ ถ้อยคำ 4) บุคคละ บุคคล 5. โภชนะ อาหาร 6) อุตุ ฤดู 7) อิริยาบถ การเดิน นั่ง นอน โดยกิจกรรมทั้ง 7 หัวข้อจะทำให้สามารถรักษาสมาธิได้ตลอดทั้งวัน วัตถุประส…
…ศัย ที่หลับและที่นอน 2) โคจร สถานที่ที่ควรไป 3. ภัสสะ ถ้อยคำ 4) บุคคละ บุคคล 5. โภชนะ อาหาร 6) อุตุ ฤดู 7) อิริยาบถ การเดิน นั่ง นอน โดยกิจกรรมทั้ง 7 หัวข้อจะทำให้สามารถรักษาสมาธิได้ตลอดทั้งวัน วัตถุประส…
ลักษณะและกิจของธาตุ
145
ลักษณะและกิจของธาตุ
…หว เป็นกิจ มีการเคลื่อนย้ายเป็นอาการ 5. สมุฏฐานโต โดยสมุฏฐาน หรือโดยกำเนิดทั้ง 4 ดังนี้คือ กรรม จิต ฤดู และอาหาร โดยในส่วนของร่างกายต่างๆ 32 ส่วน อาหารใหม่ อาหารเก่า หนอง มูตร เกิด จากฤดู น้ำตา เหงื่อ น้…
…หว เป็นกิจ มีการเคลื่อนย้ายเป็นอาการ 5. สมุฏฐานโต โดยสมุฏฐาน หรือโดยกำเนิดทั้ง 4 ดังนี้คือ กรรม จิต ฤดู และอาหาร โดยในส่วนของร่างกายต่างๆ 32 ส่วน อาหารใหม่ อาหารเก่า หนอง มูตร เกิด จากฤดู น้ำตา เหงื่อ น้…